Zwolle – Hoe klonk Nederland toen de nachten nog aardedonker waren? Op zaterdag 24 oktober beleef je het zelf tijdens de Nachtdiersymfonie, een audiowandeling bij de Nooterhof in Zwolle met geluiden van onder meer mammoeten, kraanvogels en lynxen, uit een tijd waarin de nacht nog donker was. Dat is in nog geen 150 jaar compleet veranderd: Nederland staat inmiddels wereldwijd in de top van landen met de meeste lichtvervuiling. Natuur en Milieu Overijssel vraagt daar samen met de andere 11 Natuur en Milieufederaties (NMF) aandacht voor tijdens de Nacht van de Nacht, wat jaarlijks wordt georganiseerd.
Nachtdieren hebben duisternis nodig
Nederland staat wereldwijd in de top van landen met de meeste lichtvervuiling* en dat raakt de natuur direct. Meer dan de helft van alle diersoorten is primair nachtactief en heeft duisternis nodig om te kunnen navigeren of jagen. De egelpopulatie daalde dit jaar bijvoorbeeld opnieuw.** Miljarden insecten raken uitgeput door nachtelijk licht, en bij haaien remt kunstlicht de aanmaak van melatonine.*** Geen enkel dier kan zich afsluiten voor kunstlicht.
“Voor egels, insecten en al die andere nachtdieren is duisternis een levensvoorwaarde,” zegt Annie van de Pas, directeur-bestuurder van de Natuur en Milieufederaties. “Wij zijn niet tegen licht, maar wel tegen licht dat onnodig aanstaat of verkeerd staat afgesteld. Als iedereen bewuster met licht omgaat, krijgen nachtdieren hun leefgebied terug en herstelt de biodiversiteit stap voor stap.”
Meer weten? Bekijk dan hier het Boekje Mag het licht uit. Hierin leggen we uit wat lichtvervuiling is, waarom dit een probleem is, of het daarmee onveiliger wordt, en wat wij als NMF doen en waarom. En ook thuis kun je het donker een handje helpen. Doe onnodige lichten uit, gebruik timers, richt armaturen naar beneden en kies warm licht van maximaal 2700 kelvin. Meer tips vind je in de Digitale flyer Licht uit, sterren aan.
“Het is belangrijk dat er meer aandacht komt voor de impact van lichtvervuiling op dieren. Het positieve is dat we allemaal kunnen bijdragen aan een betere leefomgeving.” Kamiel Spoelstra, ecologisch onderzoeker bij NIOO-KNAW
Vijf tijdperken in één wandeling
Duizenden jaren geleden was de nacht aardedonker. In nog geen 150 jaar is dat veranderd. Daarom laten de Natuur en Milieufederaties mensen horen wat de nacht ooit was en wat er mede door kunstlicht verloren is gegaan, met de Nachtdiersymfonie. Een audiowandeling, mede ontwikkeld met KNAW-ecoloog Kamiel Spoelstra, die wandelaars meeneemt door een Nederland van 130.000, 30.000, 1.000, 150 en 25 jaar geleden. Ze horen onbekende mammoetgeluiden, honderdduizenden kraanvogels boven een ijzige steppe, het geschreeuw van een opgejaagde lynx, op locaties waar deze dieren echt hebben geleefd.
Ga mee uit in Salland, Twente en de kop van Overijssel
Naast de Nachtdiersymfonie is er een enorm gevarieerd aanbod aan activiteiten:
Sterrenwacht Cosmos in Twente, bekijk de maan van dichtbij
Natuurhus in Almelo, diner bij kaarslicht, fotowedstrijd lichtvervuiling en doe-opdrachten
Museum Hengelo, mini-festival met poëzie, muziek en verhalen
Kinderboerderij Ommen, zintuigenwandeling, ruik hoor en proef het donker
Quintus in Kampen, Festival met kampvuur, concert, dans, braakballen pluizen, silent disco en meer
Nationaal Park Weerribben-Wieden, vaartocht naar de Sterrenwacht van Staatsbosbeheer
Het Reestdal Balkbrug, wandeling stil en donker bij bezoekerscentrum van Landschap Overijssel
Zwolle, tekenen in het donker
IJsseldijk in Zwolle-Zuid, kijk door de telescoop naar de sterren
Dal van de Mosbeek, wandeling van Landshap Overijssel
Ulebelt Deventer, sterrenkijken met de sterrenwacht, klankschalensessie, braakballen uitpluizen en een natuurlezing over nachtdieren en de das
Lebuinustoren in Deventer, torenbeklimming en stadswandeling
Markelo, presentatie door IVN-Rijssen Enter over lichtvervuiling
Hof Espelo, wandeling Stil en Donker door Landschap Overijssel
Enschede, torenbeklimming in het donker door Stichting Enschedese Carillons
De Lutte, ontdekkingstocht voor het hele gezin door het donker in en rond het Arboretum Poort-Bulten van IVN Oldenzaal-Losser
Denekamp, Night at the Museum bij Natura Docet
Ga je ook mee uit? Voor een compleet overzicht van alle activiteiten ga je naar:
De Natuur en Milieufederaties (NMF) werken aan een groen en gezond Nederland. Al ruim 20 jaar organiseren zij in elke provincie de Nacht van de Nacht, waaraan jaarlijks ruim 11.000 mensen meedoen. Het hele jaar door werken zij aan meer donkerte, met drie pilotgebieden, een handreiking verdonkeren voor gemeenten en een landelijk netwerk van vrijwillige Nachtwachters.
