Zwolle – De Zwolse gemeenteraad heeft maandagavond gesproken met bewoners, jongerenwerkers, politie en andere betrokkenen over de jeugdoverlast in Holtenbroek. Tijdens het rondetafelgesprek stond vooral de vraag centraal wat er achter het gedrag van jongeren zit en hoe de wijk de overlast kan terugdringen. De deelnemers benadrukten het belang van samenwerking, vroegsignalering en een plek waar jongeren zich welkom voelen. Tegelijkertijd vroegen bewoners aandacht voor de angst en hinder die sommige inwoners ervaren.
Bewoners zoeken contact met jongeren
Een van de insprekers was Lidia Maurits, een bewoonster van Holtenbroek. Zij vertelde hoe ze zelf contact zocht met jongeren die vuurwerk afstaken. Omdat haar hond daar erg van schrok, sprak ze de jongens aan en legde ze uit wat het vuurwerk met haar en haar huisdier deed. De jongeren beloofden rekening met haar te houden. Door afspraken te maken over het tijdstip waarop ze vuurwerk afstaken, nam de overlast volgens haar af.
Maurits riep andere bewoners op om waar mogelijk ook zelf het gesprek aan te gaan. Dat hoeft volgens haar niet vanuit een opvoedkundige rol. Het kan al helpen om te vertellen wat het gedrag met iemand doet, of om op een positieve manier contact te zoeken, bijvoorbeeld door samen met jongeren te voetballen.
Andere bewoners benadrukten dat niet iedereen zich veilig genoeg voelt om jongeren rechtstreeks aan te spreken. Sommige inwoners zijn bang of voelen zich geïntimideerd. Daarom is het volgens hen belangrijk dat ook deze ervaringen serieus worden genomen en dat duidelijk is waar bewoners terechtkunnen met hun meldingen.
Achter het gedrag zit vaak meer
Verschillende professionals wezen erop dat jeugdoverlast niet los kan worden gezien van de omstandigheden waarin jongeren opgroeien. Problemen thuis, armoede, huiselijk geweld, verslaving van ouders en schoolverzuim kunnen het risico vergroten dat jongeren op het verkeerde pad raken. Ook sociale media spelen een rol. Groepen jongeren zijn niet altijd aan één wijk gebonden en kunnen elkaar online aanzetten tot gedrag dat vervolgens op straat zichtbaar wordt.
De betrokken organisaties willen daarom niet alleen kijken naar de overlast zelf, maar ook naar de oorzaken ervan. Daarbij is vroegsignalering belangrijk: signalen van problemen moeten zo vroeg mogelijk worden herkend en gedeeld door scholen, jongerenwerk, politie, zorgverleners en andere betrokkenen.
Volgens vertegenwoordigers van de gemeente en het jongerenwerk is de samenwerking in Zwolle de afgelopen tijd verbeterd. Professionals bespreken signalen met elkaar en proberen jongeren en gezinnen passende hulp te bieden. Daarbij is het wel nodig om zorgvuldig om te gaan met persoonsgegevens en de privacy van jongeren en hun gezinnen.
Ook de culturele achtergrond van jongeren en hun families kwam ter sprake. Een van de deelnemers pleitte voor een cultuursensitieve aanpak, waarbij professionals rekening houden met verschillende achtergronden en manieren waarop gezinnen naar hulpverlening kijken. Buurtvaders en buurtmoeders zouden daarbij een rol kunnen spelen. Mensen die de wijk en de leefwereld van jongeren kennen, kunnen helpen om vertrouwen op te bouwen.
Jongerencentrum biedt perspectief
Een belangrijke rol is weggelegd voor jongerencentrum De Wijk. Medewerkers vertelden dat zij daar steeds meer jongeren bereiken, onder wie jongeren die eerder weinig aansluiting vonden bij bestaande voorzieningen. Het centrum biedt hun een plek waar ze elkaar kunnen ontmoeten en zichzelf kunnen zijn.
De aanpak gaat verder dan alleen het bieden van een ontmoetingsruimte. Jongeren kunnen er werken aan hun talenten, leren omgaan met verantwoordelijkheid en ondersteuning krijgen bij vragen over school, werk en hun thuissituatie. Ook sportinitiatieven spelen een rol. Zo vertelde de oprichter van een kickboksschool hoe hij jongeren via sport probeert te bereiken en hen helpt structuur en zelfvertrouwen op te bouwen.
De deelnemers zien kansen om de voorzieningen verder te ontwikkelen. Een stabiele locatie en meer mogelijkheden om jongeren ook op andere momenten en plekken te bereiken, zouden daarbij kunnen helpen. Daarvoor zijn mogelijk extra jongerenwerkers en straatcoaches nodig. Ook de inzet van vrijwilligers kan ondersteunend zijn, al blijft professionele begeleiding volgens het jongerenwerk belangrijk.
Tijdens het gesprek werd bovendien gewezen op jongeren met een licht verstandelijke beperking of psychische problemen. Zij kunnen extra kwetsbaar zijn voor criminele beïnvloeding. Soms hebben zij al op jonge leeftijd met ingewikkelde problemen te maken en vinden hun gezinnen moeilijk passende hulp. Juist voor deze jongeren is een aanpak op maat nodig.
Meer samenwerking en continuïteit nodig
De raadsfracties stelden vragen over de omvang van de overlast, de rol van ouders, de inzet van politie en de beschikbare ondersteuning. Ook wilden zij weten of signalen voldoende snel worden opgepakt en of de gemeente genoeg zicht heeft op de jongeren die overlast veroorzaken.
Volgens de politie komt een deel van de jongeren die in Holtenbroek overlast veroorzaken uit andere wijken. Meer dan de helft zou niet uit Holtenbroek zelf komen. Dat maakt de aanpak ingewikkelder, omdat jongeren zich gemakkelijk tussen wijken verplaatsen. Ook werd gewezen op de invloed van fatbikes en het feit dat gedrag dat vroeger vooral op straat zichtbaar was, tegenwoordig ook online wordt verspreid.
De politie ziet kansen in intensievere samenwerking met jongerenwerkers, straatcoaches en andere wijkpartners. Informele activiteiten kunnen helpen om de afstand tussen jongeren en politie te verkleinen. Zo werd een paintballevenement genoemd waarbij jongeren samen met politie en buitengewoon opsporingsambtenaren kunnen deelnemen. Door elkaar buiten een conflictsituatie te ontmoeten, kan het onderlinge vertrouwen groeien.
De betrokken professionals benadrukten aan het einde van het gesprek dat er in Zwolle al veel gebeurt, maar dat de aanpak tijd nodig heeft. Preventie, duidelijke grenzen, handhaving en perspectief voor jongeren moeten volgens hen samengaan. Daarbij is continuïteit essentieel: succesvolle initiatieven moeten niet na korte tijd verdwijnen, maar structureel worden ondersteund.
Praktische informatie
Het rondetafelgesprek vond plaats op maandag 19 oktober in de raadzaal van het Zwolse stadhuis. De gemeenteraad wilde met de bijeenkomst meer inzicht krijgen in de achterliggende oorzaken van de jeugdoverlast en mogelijke oplossingen voor de korte en lange termijn bespreken. De opgedane inzichten kunnen mogelijk ook worden gebruikt bij de aanpak van jeugdoverlast in andere wijken.
De vergadering is terug te kijken via de website van de Zwolse gemeenteraad.
