Zwolle – De gemeenteraad besprak dinsdag 17 februari het voorstel voor de verdere inrichting van het Warmtebedrijf Zwolle. Het bedrijf, dat sinds 2024 formeel bestaat en volledig eigendom is van de gemeente, moet een centrale rol spelen in de overgang naar aardgasvrije wijken via collectieve warmtenetten. In het voorliggende plan staat beschreven hoe de organisatie wordt ingericht, welke projecten zij oppakt en hoe wordt omgegaan met kosten, tarieven en risico’s.
De raad wordt gevraagd kennis te nemen van het ontwerpbesluit van het college en eventuele wensen en bedenkingen mee te geven, voordat het plan definitief wordt vastgesteld. Ook ligt het voorstel op tafel om ruim 2,7 miljoen euro aan werkkapitaal beschikbaar te stellen voor de eerste twee jaar. Dit bedrag is bedoeld om het warmtebedrijf operationeel te maken en wordt later via projecten terugverdiend. In dde eersvolgende besluitvormingsronde gaat men daarover beslissen.
De Rekenkamer Zwolle ondersteunt de raad met een expertnotitie, opgesteld door adviesbureau Berenschot, over de opzet van het inrichtingsplan.
Meer regie op warmte
De PvdA sprak als eerste en vindt het nodig om meer regie te hebben op de warmte in de stad. Dat kan met het warmtebedrijf. Wanneer de gemeente verantwoordelijk is hiervoor, dan zal de betaalbaarheid en leveringszekerheid beter zijn. Wanneer er een hoog rendement is, ziet deze partij graag dat het geld terugvloeit naar de inwoners door lagere tarieven. De partij is voorstander van tarief-socialisatie, waarbij de kosten van alle warmtenetten in de stad gelijkmatig over iedereen worden verdeeld.
De ChristenUnie zegt dat een warmtebedrijf onmisbaar is in de energietransitie. Zij wil een privatiseringsverdriet zoals dat in Breecamp was, voorkomen. Zij wil meer deelname van andere aandeelhouders mogelijk maken. De angst voor een lappendeken aan warmtebedrijven zet de deur open voor allerlei clubs, zegt zij. Ook de samenwerking met bv Warm Assendorp moet onder de loep. Als er expertise ontbreekt, kan dat voor hoofdbrekens zorgen. Socialisatie vindt zij een belangrijk politiek vraagstuk.
Risico’s dempen
De VVD vindt het goed dat Zwolle bezig is met een transitie naar een schonere toekomst, maar ziet wel in de media dat mensen zorgen hebben over extra geld of negatieve verhalen. De risico’s van een warmtenet zijn nu beter in kaart en er zijn tientallen miljoenen voor nodig. De partij vraagt zich af of het gekozen rendement van 7% wel kan worden volgehouden. En betekent een stijging hiervan iets voor de kosten van de inwoner? Aan de tarief-socialisatie ziet zij nadelen: wanneer er een peperduur warmtenet bij komt, kan voor iedereen opeens een kostenstijging plaatsvinden. 100% aandelen voor de gemeente betekent tevens ook 100% van het financiële risico dragen. Dat is ongewenst volgens deze partij.
Swollwacht heeft enorme waardering voor de inzet van iedereen die aan dit thema heeft meegewerkt. Zij is echter bezorgd over het feit dat de woningcorporaties zich hebben teruggetrokken uit de overeenkomst. Dat betekent dat 30% van de woningen niet meedoen in de lokale warmtenetten, en dat is best een klap. Stoppen kan door risico deling ook duurder worden dan doorgaan. Het is slecht voor de gemeente om als enige verantwoordelijk te zijn voor de tientallen miljoenen euro’s die met dit plan gemoeid zijn. De fractie wil graag een Rondetafelgesprek of expertmeeting met alle warmtepartners.
Beter dan vroeger
GroenLinks memoriseert het fiasco van het warmtebedrijf in Breecamp, en vindt dat de gemeente nu de handschoen moet oppakken om het beter te doen. De fractie is blij dat het doel van het warmtebedrijf niet winstmaximalisatie is, maar zo laag mogelijke tarieven. Warmte moet een basisvoorziening zijn voor iedereen. Het rendeent mag voor haar ook best lager zijn dan 7%.
D66 ziet dat er deze dag een grote stap wordt gezet. De gemeenteraad kan invulling geven aan haar regierol bij het warmtebedrijf. Zij wil graag dat de warmtenetten uitgroeien tot warmtegemeenschappen, en dat de samenwerking breder wordt uitgewerkt. Wie is wanneer en waarvoor verantwoordelijk. Een warmtenet werkt alleen wanneer er voldoende deelnemers zijn, zegt zij. Wanneer er weinig aansluitingen zijn, dan stijgen de kosten.
Betaalbare transitie
De SP buigt zich over de betaalbaarheid van energie voor iedereen en gedurende de gehele energietransitie. Zij is positief over de plannen die hier nu voorliggen in dit verband. Echter maakt zij zich zorgen over de betaalbaarheid op langere termijn. Wanneer de overheid zich gaatgedragen als een bedrijf, dan gaat het mis volgens haar. Natuurlijk maakt een gemeentelijk bedrijf ook liever geen verlies. De partij wil direct zeggenschap voor de gemeenteraad.
Het CDA denkt nog even terug aan de oude elektriciteitscentrales in ons land, dat was in die tijd ook een enorme verandering. Nu staan we in de voetsporen van onze voorouders. De partij vraagt zich af of het mogelijk is om een gebruikersraad op te richten. Ze ziet in het stuk vooral kwantitatieve waarden, en wil graag kwalitatieve. Fuseren tussen diverse warmte organisaties zou goed zijn. Evenals een goede financiële koepel. De beoogde 7% rendement zou goed zijn.
Reactie wethouder Arjan Spaans
De plannen die deze dag voorliggen, hebben een zogenaamd ‘opgroeirecht’. Dat betekent dat er nog veranderingen in kunnen worden aangebracht. Binnen de grenzen van de wet wordt gezocht naar een bepaalde synergie. Er zijn signalen uit de stad en er wordt gezocht naar maatwerk. Er is zeker sprake van een warmtegemeenschap.
Het gaat nu over de warmtetransitie tussen 2026 en 2036. Er kan nog van alles ontwikkelen. Onderzoek bij andere warmtenetten kan relevant zijn. De betaalbaarheid wordt voor mensen met kleine beurs voorzien uit de andere middelen van de gemeente voor armoede, niet uit het energie budget.
Het klopt niet dat de wonincorporaties uit de samenwerking zijn gestapt, dit ging alleen over het geothermie-project en de grootschalige uitrol van het warmtenet Holtenbroek-Aa-landen.
De betrouwbaarheid van bedrijven en afnemers, evenals een gebruikersraad, is zeker voorzien.
Reactie wethouder Paul Guldemond
De wethouder zet nog even op een rijtje dat het warmtebedrijf een bijdrage moet leveren aan de warmtetransitie waar de markt het niet oppakt. Daarbij is het bedrijf een vehicel om dat nodig is om (juridische) samenwerking aan te gaan met andere partijen in de transitie.
Het warmtebedrijf krijgt een opdracht mee, namelijk een gezond bedrijf dat tegenvallers kan opvangen, kan investeren in nieuwe projecten en hopelijk over een aantal jaren op zichzelf kan staan. Het rendement is redelijk en het bedrijf stuurt op zo laag mogelijke tarieven. Natuurlijk wordt eventuele winst gedeeld, aldus wethouder Guldemond.
Tekorten worden verrekend op de begroting.
