Koperdiefstal bij Zwolle veroorzaakte 18 uur spoorchaos: verdachte (46) dacht dat het een verlichtingskabel was
Zwolle – Achttien uur lang was het treinverkeer bij Zwolle ernstig ontregeld nadat spoorwegkabels waren doorgeknipt. De 46-jarige Christiaan S. uit Zwolle zegt dat hij geen idee had wat hij aanrichtte. „Ik dacht dat het een verlichtingskabel van de fietsbrug was.” Dinsdag hoorde hij drie jaar cel tegen zich eisen. De Zwollenaar, die destijds in een tentje langs de Vecht woonde, zegt dat hij vooral bezig was met overleven. „Kon ik weer eten en sigaretten kopen.”
Op zondagavond 30 november 2025 ging het mis bij de Rode Spoorbrug over de IJssel. Christiaan S. was naar eigen zeggen onderweg naar het Engelse Werk toen hij bij de brug terechtkwam. Via een opening onder een poortje kon hij het spoor bereiken.
Daar knipte hij een kabel door. Tenminste, dat is zijn eigen lezing. Volgens het Openbaar Ministerie werden er negen kabels doorgeknipt. Spoorbeheerder ProRail sprak eerder over zeven kabels. De verdachte houdt vol dat hij er maar één heeft doorgeknipt.
Veel tijd kreeg hij niet. Volgens zijn verklaring was hij nog maar net op het spoor toen de politie arriveerde.
‘Ik was alleen maar aan het overleven’
Tijdens de zitting schetste de Zwollenaar een beeld van zijn leven in november vorig jaar. Hij was dakloos en sliep naar eigen zeggen in een tentje langs de Vecht.
Iedere dag draaide om dezelfde vraag: hoe kwam hij aan geld? Niet voor grote aankopen, maar om de dag door te komen. „Eten en sigaretten”, vertelde hij de rechtbank.
Ook de koperkabel bij de spoorbrug wilde hij verkopen. Op dat moment dacht hij volgens zijn verklaring vooral aan wat het metaal hem zou opleveren.
„Als ik het nu niet doe, heb ik vandaag geen geld”, zo omschreef hij zijn gedachtegang.
‘Ik word neergezet als de grote boeman’
Dat zijn actie zulke verstrekkende gevolgen had, hoorde hij naar eigen zeggen pas zes dagen nadat hij in het Huis van Bewaring terechtkwam.
De verdachte vindt dat er een verkeerd beeld van hem is ontstaan. Hij wordt volgens zijn eigen woorden neergezet „als de grote boeman”.
Ook de verhalen over de doorgeknipte kabels zitten hem dwars. In de media werd volgens hem gesproken over enorme kabels, terwijl het in zijn ogen om veel dunner materiaal ging. Om dat duidelijk te maken, stak hij tijdens de zitting zijn vinger omhoog.
De mogelijke gevangenisstraf houdt hem inmiddels flink bezig. Na een gesprek met zijn advocaat op maandag had hij naar eigen zeggen de hele nacht wakker gelegen. Dinsdag moest hij voor de rechter verschijnen, met de wetenschap dat hem een jarenlange gevangenisstraf boven het hoofd hangt.
Achttien uur lang grote problemen op het spoor
De gevolgen van de koperdiefstal waren enorm. Door de beschadigde kabels konden treindienstleiders niet meer zien waar treinen zich in het getroffen spoorgebied bevonden.
Er werd onmiddellijk een noodprocedure gestart. Treinen moesten een noodstop maken om mogelijke botsingen te voorkomen.
Het treinverkeer tussen Zwolle en Lelystad en tussen Zwolle en Amersfoort raakte ernstig ontregeld. De problemen begonnen zondagavond rond 21.15 uur. Pas maandagmiddag rond 15.20 uur werden de sporen weer vrijgegeven. In totaal duurde de ontregeling ongeveer achttien uur.
Volgens het Openbaar Ministerie had de situatie veel erger kunnen aflopen.
„Het gaat om de veiligheid van treinreizigers en spoorwegpersoneel”, benadrukte de officier van justitie. „En om de mogelijkheid van een ongeval met zeer ernstige gevolgen.”
De aanklager gaat er niet van uit dat Christiaan S. bewust het treinverkeer wilde ontregelen. Maar volgens het OM had hij wel moeten begrijpen dat het doorknippen van kabels langs een spoorlijn levensgevaarlijk kon zijn.
ProRail claimt meer dan 20.000 euro aan schade.
‘Ik vond het brons gewoon onder een bosje’
De spoorbrug is niet de enige plek waar de verdachte volgens justitie heeft toegeslagen. Hij wordt ook verdacht van het stelen van bronzen onderdelen van het Indië- en Nieuw-Guinea-monument in Park Eekhout in Zwolle.
Die diefstal veroorzaakte vorig jaar grote verontwaardiging. Kort na de jaarlijkse herdenking van 15 augustus bleken twee van de drie bronzen elementen van het monument te zijn verdwenen.
In mei van dit jaar meldde RTV Focus dat de gestolen onderdelen waren teruggevonden en het monument inmiddels was hersteld.
Maar Christiaan S. ontkent dat hij de onderdelen van het monument heeft afgezaagd of losgemaakt.
Volgens zijn verklaring vond hij het brons op twee verschillende momenten onder een bosje in een park. Hij wist naar eigen zeggen niet waar de stukken vandaan kwamen.
Hij leverde het metaal nog dezelfde dag in bij een Zwolse metaalhandel. Daarbij liet hij zelfs zijn identiteitsbewijs zien. Volgens de verdachte zou hij dat nooit hebben gedaan als hij het brons zelf had gestolen.
Het OM gelooft niets van die verklaring. Volgens de officier van justitie is het niet logisch dat iemand zoveel moeite doet om bronzen staven van een monument af te zagen, om ze vervolgens onder een bosje achter te laten. En dat ook nog eens op twee verschillende momenten.
Bovendien gaat het volgens de aanklager bij deze diefstal om veel meer dan alleen de financiële schade.
„Het is een plaats van herinnering en herdenking. De werkelijke waarde van zo’n monument laat zich niet uitdrukken in de prijs van het metaal.”
Van kerken tot padelvereniging
De lijst met verdenkingen is lang. Zo moest Christiaan S. zich ook verantwoorden voor twee inbraken bij de Bergkerk in Deventer, waarbij onder meer een giftenpot werd meegenomen. Zijn vingerafdrukken werden aangetroffen op glas-in-loodramen.
Ook wordt hij verdacht van het wegnemen van een deurknop van een kapel bij de Lebuïnuskerk in Deventer.
Verder kwamen inbraken bij het Proathuus en het Bakhuus in Wijhe en een padelvereniging in Wezep aan bod.
De verdachte erkende bij verschillende incidenten aanwezig te zijn geweest, maar benadrukte dat hij vooral op zoek was naar kleine geldbedragen. Waardevolle spullen, zoals laptops, liet hij volgens zijn verklaring vaak liggen.
Voor het OM maakt dat weinig verschil. Volgens de aanklager is er een duidelijk patroon zichtbaar: telkens koos de verdachte voor zijn eigen belang, terwijl anderen met de schade achterbleven.
Van een tentje aan de Vecht naar begeleid wonen
Tijdens de zitting kwam ook de persoonlijke situatie van Christiaan S. uitgebreid aan bod.
Inmiddels ziet zijn leven er anders uit. Hij woont begeleid in Zwolle en heeft sinds enige tijd dagbesteding. Dat is een groot verschil met de periode waarin de strafbare feiten zouden zijn gepleegd.
Volgens zijn verklaring had hij destijds bij verschillende hulpverleningsinstanties aangeklopt, waaronder de GGD en De Kern. Maar niemand kon hem helpen.
De reclassering adviseert om het begeleid wonen voort te zetten. Daarnaast moet de verdachte volgens het advies een CoVa-training volgen, waarbij hij leert beter na te denken over de gevolgen van zijn handelen en problemen op een andere manier op te lossen. Ook adviseert de reclassering om medicatie in te zetten als onderdeel van zijn behandeling.
Hij wil zijn leven nu weer op de rails krijgen, verder met zijn begeleide woontraject en het liefst opnieuw enkele dagen per week aan het werk.
Maar justitie heeft weinig vertrouwen in een nieuwe kans. De verdachte heeft een omvangrijk strafblad en volgens het OM zijn er tijdens het wachten op deze rechtszaak nog drie nieuwe verdenkingen bijgekomen.
Drie jaar cel geëist: ‘Geen woorden, maar daden’
Het Openbaar Ministerie eiste dinsdag een gevangenisstraf van drie jaar, waarvan zes maanden voorwaardelijk. Daarbij hoort een proeftijd van drie jaar.
Volgens de officier van justitie is de tijd van waarschuwen en begeleiden voorbij. Een forse onvoorwaardelijke gevangenisstraf is volgens justitie noodzakelijk.
Christiaan S. bood zijn excuses aan iedereen aan die door zijn handelen schade had geleden.
De rechter stelde hem een indringende vraag: „U bent 46 jaar. Hoe krijgen we het voor elkaar dat wij u hier nooit meer zien?”
Aan het einde van de behandeling kreeg de verdachte nog een duidelijke boodschap mee: „Geen woorden, maar daden.”
Een uitspraak die vooral bekend is van Feyenoord en waarmee de rechter duidelijk wilde maken dat het nu op daadwerkelijk ander gedrag aankomt.
De rechtbank doet op dinsdag 3 november uitspraak.
