Verslag: Zwolse raad zet stappen voor nieuwe woongebieden, maar verschillen over de aanpak blijven

Zwolle – De Zwolse gemeenteraad heeft ingestemd met de startnotities voor de gebiedsontwikkelingen Vechtrand en Nieuw Zuthem. Tijdens de vergadering van maandag 26 oktober liepen de meningen uiteen over betaalbare woningen, natuurbehoud en de rol van inwoners bij de plannen. Ook de afnemende acceptatie van lhbtiq+-personen en de toekomst van het burgerberaad kwamen aan bod.

Betaalbaar wonen centraal bij gebiedsontwikkeling

De startnotities voor Vechtrand en Nieuw Zuthem vormen de basis voor verder onderzoek naar woningbouw, mobiliteit, werkgelegenheid en landschap. Het college wil de ontwikkeling van één van de gebieden versnellen, bij voorkeur Vechtrand. De raad stemde ermee in de twee gebieden afzonderlijk te behandelen, zodat de verschillen tussen de plannen beter tot hun recht komen.

Verschillende fracties benadrukten dat er voldoende betaalbare woningen moeten komen. PRO Zwolle wilde de verdeling van sociale huur, middeldure huur en duurdere woningen nadrukkelijk als uitgangspunt behouden. Wethouder Gerdien Rots onderschreef het belang daarvan. Volgens haar moet de verdeling van woningen bijdragen aan wijken waarin mensen elkaar ontmoeten en naar elkaar omkijken.

De Stadspartij Zwolle pleitte ervoor om vooral met Vechtrand verder te gaan. De partij ziet daar betere mogelijkheden voor ontsluiting en woningbouw en vindt dat verder investeren in Nieuw Zuthem voorlopig niet nodig is. Ook wilde de Stadspartij het voorkeursrecht op gronden in Nieuw Zuthem intrekken. Dat voorstel kreeg onvoldoende steun.

Rots verdedigde het behoud van het voorkeursrecht. Daarmee kan de gemeente meer grip houden op de grondposities en voorkomen dat grondprijzen door speculatie oplopen. Volgens de wethouder is dat belangrijk om betaalbare woningen te kunnen realiseren zolang nog niet is besloten welk gebied als eerste wordt ontwikkeld.

Zorgen over natuur, verkeer en inspraak

Ook natuurbehoud en de bereikbaarheid van nieuwe woongebieden leidden tot discussie. De Partij voor de Dieren vroeg aandacht voor landgoed De Helmhorst, vanwege de natuurwaarden en de cultuurhistorische betekenis. De wethouder zei dat de gemeente de waarden van het gebied zorgvuldig in kaart wil brengen, maar vindt het te vroeg om delen ervan bij voorbaat uit te sluiten van iedere ontwikkeling.

D66 vroeg om een praktische aanpak waarbij de twee gebieden in samenhang worden onderzocht, maar uiteindelijk een duidelijke keuze wordt gemaakt over de volgorde van ontwikkeling. De wethouder gaf aan dat de komende maanden verschillende varianten worden uitgewerkt. In het eerste kwartaal van 2027 worden richtinggevende keuzes aan het college voorgelegd. De gemeenteraad wordt daarover geïnformeerd.

Forum voor Democratie vroeg daarnaast aandacht voor de gevolgen van mogelijke ontsluitingswegen voor het landschap en de natuur. Andere fracties benadrukten ook dat de plannen voldoende ruimte moeten bieden voor participatie en dat zorgen van omwonenden serieus moeten worden genomen.

De raad nam verschillende voorstellen aan, onder meer over de verdeling van betaalbare woningen en de verdere uitwerking van de gebiedsvisies. Een voorstel om de werkgroepen en deelnemers aan het participatietraject nadrukkelijker te positioneren, kreeg geen meerderheid. Dit omdat het al in het proces aanwezig is.

Wethouder: iedereen moet zich veilig voelen

Bij mondelinge vragen van PRO Zwolle en D66 stond de afnemende acceptatie van lhbtiq+-personen centraal. De fracties wezen op signalen van toenemende discriminatie en geweld en vroegen welke maatregelen de gemeente neemt om inclusie en veiligheid te bevorderen.

Wethouder Anja Roelfs deelde de zorgen. Uit onderzoek blijkt volgens haar dat de acceptatie op veel levensterreinen sinds 2023 is afgenomen. Zwolle werkt onder meer samen met het COC en andere organisaties en ondersteunt initiatieven voor lhbtiq+-personen en regenboogouderen.

De wethouder erkende dat deze inzet niet voldoende is. Bij de uitwerking van de begroting voor 2027 wil het college bekijken welke aanvullende maatregelen mogelijk zijn. De eerste aanzet voor verdere beleidsvorming wordt in de komende maanden verwacht. Roelfs riep ook inwoners op om op te komen voor mensen die worden gediscrimineerd.

Verschil van mening over burgerberaad

De raad besprak ook de evaluatie van het eerste Zwolse burgerberaad. D66 diende een voorstel in om een nieuw burgerberaad uit te werken, met als doel inwoners opnieuw op een andere manier bij de lokale democratie te betrekken. Dat voorstel kreeg een meerderheid.

Swollwacht wilde eveneens een nieuw burgerberaad, waarbij inwoners zelf onderwerpen kunnen aandragen en adviezen aan de gemeenteraad kunnen geven. Dat voorstel werd verworpen.

Tegenstanders, waaronder VVD, CDA en Fractie Bijleveld, betwijfelden of de kosten en de benodigde tijd opwegen tegen de opbrengst. Zij zien meer mogelijkheden in andere vormen van participatie, waarbij inwoners gerichter invloed kunnen uitoefenen. Bijvoorbeeld met buurtbewoners bij een specifiek project.

Praktische informatie

De gemeenteraad vergaderde op maandag 26 oktober 2026 in de raadzaal van het stadhuis in Zwolle. De vergadering is terug te kijken via de livestream en uitzendingen op zwolle.nl/gemeenteraad. De verdere uitwerking van de gebiedsvisies voor Vechtrand en Nieuw Zuthem volgt de komende maanden.