Verslag: Raad verdeeld over tijdelijke opvang

Zwolle – De Zwolse gemeenteraad steunt in grote lijnen Voorsterpoort als tijdelijke opvanglocatie voor vluchtelingen, maar het debat over de manier waarop Zwolle de komende jaren opvang organiseert, is daarmee niet voorbij. Vooral de toekomst van de opvang aan de Meeuwenlaan, de verkeersveiligheid rond Voorsterpoort en de vertraagde ontwikkeling van het azc in De Tippe zorgen voor discussie. Wethouder Arjan Spaans benadrukte dat de gemeente moet afrekenen met de huidige ‘crisisstand’ en verder vooruit moet kijken.

De regionale opvanglocatie aan de Meeuwenlaan biedt momenteel plaats aan ongeveer 300 mensen. De overeenkomst met het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) loopt op 1 februari 2027 af. Het geplande azc in De Tippe is dan nog niet gereed. De opening staat inmiddels gepland voor het voorjaar van 2028. Voor de tussenliggende periode is daarom aanvullende opvang nodig.

Uit onderzoek kwamen Voorsterpoort en Hessenpoort als mogelijke locaties naar voren. Het college wil Voorsterpoort aanwijzen als tijdelijke locatie en Hessenpoort achter de hand houden als terugvaloptie.

Partijen kiezen voor Voorsterpoort

Partijen die Voorsterpoort steunen, wijzen vooral op de ligging. Voorsterpoort biedt volgens hen betere mogelijkheden om bewoners in Zwolle te laten wonen, werken en naar school gaan. De ChristenUnie vindt dat hiermee het sociale netwerk van bewoners zoveel mogelijk intact blijft. Het CDA noemt Voorsterpoort van de twee onderzochte locaties de beste optie, onder meer vanwege de bereikbaarheid van scholen, winkels en openbaar vervoer.

Ook D66 benadrukt dat vluchtelingen inmiddels onderdeel zijn van Zwolle. De partij vindt dat de gemeente zich daarom niet alleen moet richten op de locatiekeuze, maar ook op een humane opvang en een goede aansluiting met de omgeving.

Volt steunt Voorsterpoort eveneens, maar stelde wel vragen over de verkeersveiligheid en de toekomst van de locatie. Bij Voorsterpoort is sprake van vrachtverkeer en volgens de fractie moet vanaf het begin worden gekeken naar verlichting, verkeersstromen en andere veiligheidsmaatregelen. De VVD ziet kansen voor de bewoners om in het nabijgelegen Skania te werken.

Zorgen over school en verkeersveiligheid

De directeur van de Thorbecke Scholengemeenschap, Matthieu van Tienhoven, sprak de raad toe. De school ligt direct naast de beoogde opvanglocatie. Hij vroeg nadrukkelijk aandacht voor de gevolgen voor leerlingen en personeel, onder meer omdat een deel van de leerlingen kwetsbaar is.

Van Tienhoven vreest dat de komst van ongeveer 300 bewoners invloed kan hebben op het veiligheidsgevoel en daarmee indirect op de schoolkeuze van ouders. Hij vroeg de gemeente om de school tijdig te betrekken, afspraken te maken over gescheiden looproutes en bereikbaarheid en een duidelijke nulmeting van de veiligheid uit te voeren.

Wethouder Spaans zegde toe dat deze zorgen worden meegenomen bij de verdere uitwerking. Ook de omliggende partijen en het schoolbestuur worden volgens hem betrokken bij het beheerplan. Verkeersveiligheid krijgt daarbij nadrukkelijk aandacht.

Bewoner Meeuwenlaan: ‘Het voelt opnieuw onzeker’

Een bewoner van de Meeuwenlaan, die eerder meerdere keren tussen opvanglocaties verhuisde, hield de raad voor wat een nieuwe verhuizing voor bewoners betekent. Hij vertelde dat hij na anderhalf jaar in de Kamperpoort eindelijk het gevoel had ergens thuis te zijn. De aangekondigde verhuizing brengt volgens hem opnieuw onzekerheid over waar hij terechtkomt, met wie hij zal wonen en hoe vaak hij nog moet verhuizen.

Zijn oproep kreeg brede aandacht in het debat. De Partij voor de Dieren stelde dat de discussie niet alleen over locaties gaat, maar ook over de gevolgen van eerdere beloften en de onzekerheid voor bewoners. De Socialistische Partij benadrukte eveneens dat bewoners niet telkens opnieuw moeten worden verplaatst.

Meeuwenlaan langer open?

Een belangrijk twistpunt is de vraag of de Meeuwenlaan langer open moet blijven. Het COA heeft de gemeente gevraagd de locatie langer te gebruiken. Voorstanders daarvan wijzen erop dat dit een nieuwe verhuizing kan voorkomen zolang De Tippe nog niet klaar is.

De Partij voor de Dieren noemde langer openhouden van de Meeuwenlaan de meest humane optie als Voorsterpoort nog niet beschikbaar is. Volt vindt dat de gemeente eerst alle alternatieven moet onderzoeken voordat opnieuw mensen worden verhuisd.

Tegelijkertijd wijzen partijen op de belofte aan bewoners van de Kamperpoort dat de opvang op 1 februari 2027 zou sluiten. De ChristenUnie sprak over een dilemma tussen ‘afspraak is afspraak’ en het belang van de bewoners van de opvang.

Bijleveld pleitte voor een bredere zoektocht. De fractie stelde onder meer voor te kijken naar bestaande locaties met ongebruikte bedden, zoals het Prinses Margriet Schippersinternaat, eventueel in combinatie met andere locaties. Daarmee zou volgens de fractie kunnen worden voorkomen dat bewoners meerdere keren moeten verhuizen.

Wethouder: geen gemakkelijke keuze

Wethouder Spaans erkende dat de gemeente voor een ingewikkelde afweging staat. Uit de onderzoeken komt Voorsterpoort volgens hem als beste combinatie naar voren van bereikbaarheid, voorzieningen en inpasbaarheid. Tegelijkertijd is de locatiekeuze volgens hem nog maar de eerste stap.

Spaans wil voorkomen dat de gemeente opnieuw kort voor een deadline voor een voldongen feit komt te staan. De planning voor De Tippe is complex en kent risico’s, onder meer door procedures, bouwtijden en leveringen. De gemeente houdt daarom verschillende scenario’s in beeld.

Volgens de wethouder moet ook rekening worden gehouden met de mogelijkheid dat de planning opnieuw uitloopt. Hij zei dat de gemeente en het COA de voortgang daarom regelmatig moeten bespreken en de gemeenteraad moeten informeren zodra de planning verandert.

Over de Meeuwenlaan wilde Spaans nog geen definitieve keuze maken. Het college gaat hierover in gesprek met de klankbordgroep en bewoners van de Kamperpoort en wil in oktober meer duidelijkheid geven. Daarbij wordt volgens hem niet alleen gekeken naar de belangen van de opvangbewoners, maar ook naar die van de omwonenden.

Raad wil af van crisisstand

In het debat klonk brede kritiek op de manier waarop de opvangplanning tot nu toe is verlopen. Verschillende partijen vinden dat de gemeente eerder had moeten anticiperen op de vertraging van De Tippe. Spaans onderschreef die kritiek gedeeltelijk. Volgens hem moet Zwolle leren van de huidige situatie en meer dan een jaar vooruitkijken.

‘Humane opvang’ moet volgens de wethouder bovendien niet alleen betekenen dat er een dak boven het hoofd is, maar ook dat bewoners hun sociale leven, werk en opleiding zoveel mogelijk kunnen voortzetten.

Het raadsvoorstel over Voorsterpoort wordt op 28 september aan de gemeenteraad voorgelegd. Over de overbruggingsperiode en de mogelijke toekomst van de Meeuwenlaan volgt volgens het college in oktober meer duidelijkheid.