Zwolle – Maandagavond vond bij het monument in Park Eekhout de 15 Augustus herdenking plaats. Hierbij werden alle burgers en militairen die omkwamen in Oost-Azië in de periode 1941-1962 herdacht. Zowel de slachtoffers tijdens de Japanse bezetting van Nederlands-Indië in de Tweede Wereldoorlog, als de slachtoffers door de revolutie en de Dekolonisatieoorlog.
(Tekst gaat verder onder foto’s)
Capitulatie Japan in Nederlands Indië op 15 augustus 1945
Het is een stuk geschiedenis die voor velen van ons wat minder bekend blijkt te zijn: de Japanse bezetting van een stukje Nederland in de Tweede Wereldoorlog, namelijk in Nederlands-Indië. Terwijl in Nederland zelf de bevrijding plaatsvindt op 5 mei 1945, capituleren de Japanners op 15 augustus 1945. Pas dan is de bevrijding van het gehele Koninkrijk der Nederlanden een feit. Kort erna volgt er een volksopstand, gevolgd door de zogenoemde Dekolonisatieoorlog. In 1949 draagt Nederland, Nederlands Indië over aan de nieuwe Indonesische Republiek en in 1962 Nederlands-Nieuw-Guinea (nu West-Papoea).
Geschiedenis van Nederlands-Indië redelijk onbekend
Wat een stukje geschiedenis lijkt, is een periode geweest met veel slachtoffers en afschuwelijke verhalen! Bij de herdenking werd verteld over hoe de bevolking door de Japanners werden onderdrukt. Hoe gezinnen uit elkaar vielen door oorlog en dood, door het gevangen zitten in de kampen. Ook de periode na de bezetting was er een van onrust en slachtoffers en onmogelijke situaties.
![ZWOLLE – Het plein bij De Lichtmis stond zaterdagmiddag zwart van de mensen toen Henk Wijngaard in zijn iconische gele Scania 81 het terrein opreed. Fans klapten, riepen massaal “Henkie! Henkie!” en langs de A28 lieten vrachtwagenchauffeurs luid hun claxon horen. Even leek de tijd terug te schieten naar de hoogtijdagen van Met De Vlam In De Pijp. Al ver voor de aankomst stond het terrein afgeladen vol. Vrachtwagenliefhebbers, fans van het Nederlandstalige lied en nieuwsgierigen uit de regio verdrongen zich rond de parkeerplaats om niets van het moment te missen. Eén wens: een vierkante gehaktbal Onderweg richting Zwolle liet Wijngaard tijdens de live-uitzending van RADIONL weten dat hij eigenlijk nog maar één grote wens had voor deze bijzondere dag: een vierkante gehaktbal van De Lichtmis. En natuurlijk werd dat geregeld. Toen de truck het terrein opdraaide, stond eigenaar Peter Hoekman al klaar met de beroemde gehaktbal. “Hé Henk, welkom bij De Lichtmis. Ik heb hier voor jou een lekkere gehaktbal,” klonk het bij aankomst. Henk hoefde niet lang na te denken over zijn antwoord. “Ik zat al op die vierkante gehaktbal te wachten,” grapte hij zichtbaar genietend. [caption id="attachment_ID" align="alignnone" width="1920"] Henk Wijngaard geniet in zijn truck van de beroemde vierkante gehaktbal van De Lichtmis - Foto © RTV Focus Zwolle[/caption] ‘Henkie! Henkie!’ Bij de aankomst barstte het publiek los. Vanaf alle kanten klonk applaus en werd zijn naam gescandeerd. “Henkie! Henkie! Henkie!” riepen de aanwezigen aaneengesloten toen de gele truck langzaam het terrein op reed. Voor Wijngaard zelf was het zichtbaar een bijzonder moment. De volledig gerestaureerde Scania 81 is voor veel fans onlosmakelijk verbonden met zijn grootste klassiekers en met de tijd waarin hij met zijn muziek de vrachtwagenwereld een eigen stem gaf. [caption id="attachment_ID" align="alignnone" width="1920"] Henk Wijngaard arriveert bij De Lichtmis met zijn iconische Scania 81 - Foto © RTV Focus Zwolle[/caption] Toeterende vrachtwagens op de A28 Ook na de aankomst bleef het spektakel doorgaan. Vrijwel iedere vrachtwagen die langs De Lichtmis over de A28 reed, liet luid de claxon horen. Echte vrachtwagenfans hadden hun truck zelfs even aan de kant gezet om het moment van dichtbij mee te pikken. Onderweg naar Zwolle was al duidelijk hoe groot de impact van Wijngaard nog altijd is. Op viaducten stonden mensen te zwaaien en langs de route waren spandoeken te zien. “Kijk die viaducten hier,” zei Henk zichtbaar geraakt tijdens de rit. “Vol met mensen.” [caption id="attachment_ID" align="alignnone" width="1920"] De iconische gele truck van Henk Wijngaard trekt veel publiek bij De Lichtmis in Zwolle - Foto © RTV Focus Zwolle[/caption] Herinneringen aan Johnny Hoes Tijdens de rit haalde Wijngaard herinneringen op aan het begin van zijn carrière. Hij vertelde over Johnny Hoes, de producer die hem hielp met zijn eerste grote stappen in de muziek. “Ik zie hem nog zitten. Wat gaan we doen, wat gaan we doen? Ik zei: een album maken, met vrachtwagenliedjes. Toen zei hij: alleen maar vrachtwagenliedjes?” Het bleek een gouden ingeving. De liedjes maakten Wijngaard tot een icoon onder chauffeurs. Volgens veel fans zijn er zelfs mensen chauffeur geworden door zijn muziek. Van Oude Pekela naar Italië Wijngaard vertelde ook over zijn eigen tijd op de vrachtwagen. “Ik kwam met mijn vrachtwagens niet verder dan Oude Pekela,” zei hij. Later ging hij rijden voor Amerikanen en kwam hij voor het eerst in Italië. De Scania 81 werd in die jaren veel meer dan alleen vervoer. Het was zijn rijdende thuis. “We hebben vloerbedekking erin gelegd. Hij leek fantastisch vanbinnen. Mijn breakie-breakie zat bovenin en mijn cassettespeler draaide de hele dag Eagles, mijn favoriete band.” Bij De Lichtmis kwam zaterdag alles samen: nostalgie, vrachtwagens, muziek en een mensenmassa die Henk Wijngaard nog altijd op handen draagt.](https://rtvfocuszwolle-images.b-cdn.net/wp-content/uploads/2026/05/20260509_130802-220x150.jpg)
(Tekst gaat verder onder foto)
Broers De Haan zaten in een Jappenkamp
Op de herdenking sprak onze verslaggever de broers Aldert en Jaap de Haan. Beiden de 80 ver gepasseerd. Zij waren in die tijd Nederlanders in Nederlands-Indië, en hun vader arts bij de marine. De broers vertellen hoe zij in een Jappenkamp geplaatst werden. Aldert was met zijn 10 jaar, op een gegeven moment te oud voor het vrouwenkamp en moest naar het mannenkamp. Zo werd hij gescheiden van zijn moeder en de rest van het gezin. ‘Ik vond het nog wel spannend, maar voor mijn moeder was het erg!’ Hun vader kon doordat hij zijn leven al in Indië gewoond had, de inheemse taal goed spreken. Hij werd door de Japanners bij de Birma spoorlijn ingezet als arts. De Jappen waren doodsbang voor ziektes en konden zijn expertise goed gebruiken. Na de capitulatie van de Japanners en bij het inzetten van de volksopstanden, trok hun vader al snel de conclusie dat de gezinnen van de marine, zo ook hun eigen gezin zo snel mogelijk terug moesten naar Nederland. Begin mei 1946 is het gezin De Haan aangekomen in Nederland.
