Zwolle – Dinsdag 3 februari 2026 was er in Academiehuis De Grote Kerk een lezing over Postgroei door econoom Paul Schenderling en lector Liesbeth Rijswijk van Windesheim.
Paul Schenderling is medeoprichter en bestuurder van Postgroei Nederland, een groeiende beweging met als missie: een gelukkiger Nederland dat binnen de draagkracht van mens en aarde leeft. Hij verwierf landelijke bekendheid met onder andere de bestseller Er is leven na de groei, zijn boek Continent van de Kwaliteit, de podcast Leven na de groei en de Just Enough Productwijzer. De beweging eindigde in 2024 op plek 17 in de Trouw Duurzame 100.
Continent van de kwaliteit
Deze avond stond in het teken van zijn nieuwste boek dat voortborduurt op hetzelfde thema, maar ook gaat over europa. Het boek heet ‘Continent van de kwaliteit’. De zaal zat goed vol en na afloop konden mensen elkaar nog ontmoeten onder genot van een drankje.
Schenderling benadrukt dat de draagkracht van de aarde al bijna is overschreden, maar dat het nog mogelijk is eraan te ontsnappen. Daarvoor moeten wel een aantal heilige huisjes worden neergehaald. De aarde kan dit zelf niet herstellen, de mens zal het moeten doen. Daarvoor heeft hij een ABC. A zijn de ecosystemen, klimaat, vructbaarheid etc. B zijn de voornaamste veroorzakers: broeikasgas, materiaal, water, land en toxische stoffen. C is het bewustzijn dat er geen wetenschappelijk bewijs is dat het opgelost kan worden in samenhang met economische groei.
Paradox
Milieuwinst vertaalt zich in financiële winst en dat is een valkuil, want wanneer energie of produkten goedkoper zijn, gaat men er meer van gebruiken, en dat doet het voordeel weer teniet. Er moet dus een gedragsverandering komen. Een ander probleem is de hyperglobalisering waardoor er een race naar ‘the bottom’ ontstaat. Producten worden te goedkoop gemaakt, zonder goede arbeidsvoorwaarden en met vele vormen van ecologische en maatschappelijke uitbuiting. Deze race naar bendedn kan dan overslaan op bedrijven in Europa en moet worden omgebogen naar een race naar ‘the top’. Daarmee bedoelt Schenderling een betere prijs/kwaliteit en lokale productie-consumptie.
Er zijn al veel goede voorbeelden van, maar zou nog beter kunnen. Hij is overigens geen voorstander van het totaal afschaffen van internationale handel, maar Europa zou niet meer te afhankelijk moeten zijn van goedkope handel. Voor een goed resultaat moet de hele bedrijfsketen worden aangepakt. Op www.selectievegroei.nl is meer informatie te vinden. Burgers kunnen zelf meedoen door met een engelse app te scannen wat de milieu-aspecten van een product zijn.
Liesbeth Rijswijk, lector Netwerken in een circulaire economie te Windesheim:
Rijswijk ziet in haar eigen omgeving hoe vroeger de kwaliteit van spullen beter was, en dat zou terug moeten komen. De kosten zouden dan ook hoger zijn, en dat zou voor 30% van de mensen een probleem kunnen zijn, zij moeten dan worden ondersteund. Ook zij legt de nadruk op het aanpassen van de hele keten: waardecreatie, bijvoorbeeld vezels laten groeien, verwerken, verkopen en gebruiken. Mensen zouden moeten kijken wat voor soort waarde ze creëeren: gezonder huis en omgeving, maatschappelijk meedoen in de regio, ondernemerschap dat beter is voor de planeet, CO2 opslaan en biodiversiteit.
Ook gemeenten kunnen hierin een rol hebben. Het is geen blanco vel, maar men kan aansluiten bij wat er is. De aanwezigen worden gemaand af te wachten wat het nieuwe kabinet in dit thema te doen en goed te kijken waar zij op stemmen in de gemeenteraadsverkiezingen.
