Zwolle trekt stekker uit omstreden kunstroute: blauwe lijn en ‘Swoll’ verdwijnen definitief
Zwolle – De veelbesproken kunstroute tussen station en binnenstad gaat grotendeels op de schop. Het Zwolse college volgt het advies van de Adviespool Beeldende Kunst en besluit rigoureus: het beschadigde kunstwerk Swol wordt volledig verwijderd en ook de beruchte Blauwe Lijn verdwijnt – inclusief de delen op het Stationsplein.
Daarmee komt een einde aan een deel van het project dat bij de start in 2016 nog werd gepresenteerd als dé artistieke blikvanger van de stad.
Zes ton voor ‘Portal’
Blikvanger van de route is het kunstwerk Portal in de reizigerstunnel van station Zwolle, officieel getiteld Portal. Het werk, ontworpen door kunstenaar Ram Katzir in samenwerking met Hertog Nadler, kostte in totaal €600.000.
Dat bedrag werd niet door één partij betaald. De financiering kwam tot stand via bijdragen van de gemeente Zwolle, de provincie Overijssel, het Mondriaan Fonds en Europese subsidies.
De installatie bestaat uit een videowall in de tunnel, kunstobjecten langs de route én de bronzen Blauwe Lijn die als ‘levenslijn’ richting binnenstad slingert. Meer dan 500 Zwollenaren figureerden destijds als ‘tijdreizigers’ in de video-installatie.
Blauwe Lijn doelwit van diefstal
Maar de werkelijkheid bleek minder romantisch. In september 2024 werd bekend dat delen van de bronzen lijn met grof geweld uit de stoep waren gehaald. Op meerdere plekken langs de Stationsweg en de Burgemeester van Roijensingel verdwenen modules – vermoedelijk voor de koperwaarde.
De schade zorgde voor gevaarlijke situaties: scherpe randen staken uit de stoep. De gemeente liet daarom grote delen tijdelijk verwijderen om ongelukken te voorkomen.
Ook het glaswerk van de ‘bult’ op het stationsplein waarmee je in station Swoll kon kijken wordt dus verwijderd.
Nu valt het doek definitief.
Het college besluit het beschadigde kunstwerk Swol volledig te verwijderen; de Blauwe Lijn in zijn geheel te verwijderen, ook op het Stationsplein; de Audioscopen voorlopig te handhaven tot de herstructurering van de Burgemeester van Roijensingel en daarna te verwijderen en de overige onderdelen van de kunstroute te behouden of terug te laten keren. Behouden blijven dus de stadszegel die in brons is uitgevoerd en aan het einde van de Stationsstraat ligt en om de videowall in de reizigerstunnel.
Nooit uitgevoerd: ledverlichting
Opvallend: bij de presentatie in 2014 werd nog gesproken over pulserende ledverlichting in de Blauwe Lijn, die ’s avonds zou oplichten als een moderne wegwijzer naar de binnenstad. Dat onderdeel is bij de uiteindelijke uitvoering nooit gerealiseerd.
Van attractie naar hoofdpijndossier
Toen het plan in 2014 werd gekozen uit ruim honderd inzendingen, sprak de kunstcommissie nog van een “zeer eigentijds en spannend” ontwerp. Het station zou een attractie op zichzelf worden.
Tien jaar later overheerst vooral de nuchtere conclusie: onderhoud, diefstal en schade hebben hun tol geëist.
