Jeugdzorg kost Zwolle jaarlijks 4,8 miljoen extra: VVD wil fraude sneller aanpakken
Zwolle – De jeugdzorg in Zwolle wordt steeds duurder. Vanaf 2027 moet de gemeente jaarlijks 4,8 miljoen euro extra uittrekken. De VVD wil daarom sneller werk maken van het aanpakken van mogelijke zorgfraude. Wethouder Tjitske Siderius erkent dat toezicht houden op alle aanbieders lastig is. „We hebben nu 128 aanbieders. Hoe hou je daar toezicht op?” Opvallend: vlak voor het begrotingsdebat stelde het college al een nieuw controleplan vast.
Tijdens het begrotingsdebat van maandagavond 2 november trok VVD-raadslid Annemee van de Klundert aan de bel. Volgens haar duurt het veel te lang voordat Zwolle mogelijke fraude door jeugdhulpaanbieders kan onderzoeken.
Uit de gemeentelijke begroting blijkt dat in 2024 geen enkel rechtmatigheidsonderzoek binnen de Jeugdwet werd geregistreerd. Ook in de eerste helft van 2025 stond de teller op nul. Ter vergelijking: binnen de Wmo werden in diezelfde perioden respectievelijk 19 en 20 onderzoeken uitgevoerd.
VVD wil af van ‘zorgcowboys’
Van de Klundert richt haar pijlen op zogenoemde ‘zorgcowboys’: bedrijven die volgens haar vooral uit zijn op financieel gewin, terwijl zij kwetsbare kinderen moeten helpen.
De gemeente wil investeren in het ontwikkelen van een eigen onderzoeksmethode. Maar volgens de VVD hoeft Zwolle het wiel helemaal niet opnieuw uit te vinden.
„Er zijn in het land al uitgewerkte en bewezen effectieve methodieken”, stelde Van de Klundert.
De VVD overweegt daarom een motie om bestaande controlemethoden sneller over te nemen.
Wethouder wijst naar Almelo
Siderius reageerde positief. Volgens haar is zorgfraude onacceptabel en moet geld voor jeugdhulp ook daadwerkelijk bij jongeren terechtkomen. Ze wil kijken naar gemeenten die al verder zijn, waaronder Almelo.
In Almelo en de rest van Twente wordt gewerkt met het Kwaliteit- en Integriteitsinstrument Twente (KIT). Daarmee worden zorgaanbieders al vóór het afsluiten van een contract gescreend. Er wordt onder meer gekeken naar de kwalificaties van personeel, bedrijfsvoering, integriteit en mogelijke risico’s. Ook kan een Bibob-toets worden ingezet.
Het systeem moet voorkomen dat malafide zorgbedrijven überhaupt een contract krijgen. In 2024 werden in Twente bij een nieuwe aanbesteding ruim 550 zorgaanbieders gescreend.
De aanpak krijgt inmiddels ook landelijke aandacht. Het kabinet liet op 10 september weten geld uit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord te willen gebruiken om de Twentse KIT-methode bij andere gemeenten in te voeren.
Zwolle heeft al nieuw controleplan
Ondertussen blijkt Zwolle zelf ook stappen te zetten. Het college stelde op 20 oktober 2026 een nieuw algemeen controleplan voor de jeugdzorg vast.
Het plan geldt voor alle gecontracteerde jeugdzorgaanbieders. Grote aanbieders, die gezamenlijk 80 procent van de jeugdzorg leveren, worden via contractmanagement gecontroleerd. Van de overige aanbieders wordt 5 procent steekproefsgewijs onderzocht.
Ook opvallende declaraties, signalen van ouders en ongebruikelijk lange behandeltrajecten kunnen aanleiding zijn voor extra onderzoek.
Of Zwolle daarnaast ook het Twentse screeningsmodel gaat overnemen, is nog niet duidelijk. Siderius wil in ieder geval onderzoeken welke bestaande methoden bruikbaar zijn.
De aangekondigde VVD-motie moet nog worden ingediend. Op vrijdag 13 november behandelt de gemeenteraad de begroting voor 2027.
