Zwolse coalitiestrijd losgebarsten: wie moet met wie? ‘Praat eerst met GroenLinks!’
Zwolle – De strijd om de macht in Zwolle is losgebarsten. Tijdens het politieke duidingsdebat maandagavond werd één vraag dominant: met wie moet winnaar Swollwacht als eerste om tafel? En vooral: willen zij dat zelf eigenlijk wel?
De meningen in de raad lopen flink uiteen. Waar de ene partij pleit voor een snelle toenadering tussen de twee grootste blokken, zetten anderen juist grote vraagtekens bij zo’n samenwerking.
Druk op Swollwacht en GroenLinks
Meerdere partijen, waaronder SP, CDA, D66 en ChristenUnie, vinden dat Swollwacht en GroenLinks-PvdA – allebei goed voor acht zetels – eerst samen moeten kijken of er een basis ligt. Volgens hen ligt daar de sleutel tot een stabiel bestuur.
De boodschap is helder: zoek eerst uit of de grootste tegenpolen elkaar kunnen vinden, voordat andere combinaties worden onderzocht.
Maar niet iedereen deelt die lijn. De Stadspartij zet juist de hakken in het zand en noemt een samenwerking met GroenLinks en ChristenUnie “niet voor de hand liggend”, vanwege grote inhoudelijke verschillen op dossiers als asielopvang, parkeren en milieubeleid.
Wat zeggen de hoofdrolspelers zelf?
De hamvraag: hoe kijken Swollwacht en GroenLinks hier zelf naar?
GroenLinks-PvdA laat weinig twijfel bestaan. Zij vinden het logisch dat het eerste gesprek met Swollwacht plaatsvindt en zeggen “serieus” dat gesprek in te gaan. Maar één duidelijke voorwaarde klinkt door: vertrouwen. Zonder dat fundament heeft een samenwerking weinig kans van slagen.
Swollwacht zelf houdt de deur op een kier. Partijleider Silvia Bruggenkamp bevestigt dat het gesprek met GroenLinks er komt en noemt het “uitstekend” om als eerste met hen te praten. Tegelijk tempert ze de verwachtingen: de ideologische verschillen zijn groot en het is nog maar de vraag waar partijen elkaar kunnen vinden.
Oftewel: praten? Ja. Maar een huwelijk? Allesbehalve zeker.
Thema’s splijten de raad
De inhoud ligt ondertussen al op tafel – en die verdeelt. In de opdracht voor de verkenners staan thema’s die vooral door Swollwacht zijn aangedragen, zoals luisteren naar inwoners, wonen en bestuurlijke stijl.
Maar daar is kritiek op. Meerdere partijen willen dat niet alleen de “Swollwacht-thema’s” leidend zijn, maar dat wordt gekeken naar wat de héle stad belangrijk vindt.
Tegelijk klinkt er een duidelijke waarschuwing: op grote dossiers staan partijen lijnrecht tegenover elkaar. Denk aan het azc, parkeerbeleid en klimaatmaatregelen. Precies die onderwerpen maakten de verkiezingen zo explosief – en maken de coalitievorming nu zo ingewikkeld.
Communicatie wordt strijdpunt
Opvallend: niet alleen de inhoud, maar ook de manier waarop de formatie verloopt zorgt voor discussie.
Vrijwel alle partijen eisen meer openheid richting inwoners. Van nieuwsbrieven en websites tot stadsgesprekken en bijeenkomsten: Zwolle moet kunnen meekijken.
Maar daar zit spanning op. GroenLinks wil openheid, maar waarschuwt tegelijk: onderhandelingen horen niet via de krant te verlopen.
Swollwacht kiest een middenweg: inwoners moeten weten wat er speelt, maar volledige transparantie kan het proces schaden.
Alles ligt nog open
De conclusie na een avond debat: de kaarten liggen volledig open.
Er is brede steun voor een eerste gesprek tussen Swollwacht en GroenLinks, maar tegelijkertijd twijfel of die samenwerking haalbaar is. De verschillen zijn groot, het vertrouwen broos en de druk van de kiezer enorm.
Ondertussen is ook duidelijk wie de coalitiepuzzel moet gaan leggen. Swollwacht heeft als grootste partij het initiatief genomen en draagt ondernemer en MKB-voorzitter Jacco Vonhof en burgemeester van Raalte Rob Zuidema voor als verkenners. Zij gaan met alle partijen in gesprek over mogelijke samenwerkingen. De eerste stap in dat proces was het duidingsgesprek van maandagavond, waarin partijen hun kaarten op tafel legden en richting gaven aan de opdracht voor de verkenners.
De komende weken moeten de verkenners duidelijk maken of Zwolle afstevent op een verrassende samenwerking… of juist op een politieke breuklijn die nog dieper wordt.
