Nieuws uit ZwolleVoorpaginaZorg & Welzijn

Zwolle schiet 48 plekken omhoog op wc-ranglijst: hier kun je zonder gedoe naar het toilet

Zwolle – Goed nieuws voor iedereen die weleens met hoge nood door de Zwolse binnenstad loopt. Zwolle is flink gestegen op de landelijke ranglijst van wc-vriendelijke gemeenten. De stad klimt van plaats 113 naar 65. Een voldoende is het nog niet, maar er is vooruitgang. En wie tijdens het winkelen plotseling naar de wc moet, heeft meer mogelijkheden dan je misschien denkt. Wij gingen zelf op onderzoek uit.

Het MDL Fonds presenteerde donderdag 19 november, op Wereld WC Dag, de nieuwe landelijke ranglijst. Zwolle krijgt dit jaar een 4,8. Vorig jaar was dat nog een 3,8. Daarmee stijgt de stad maar liefst 48 plaatsen.

Landelijk is het beeld minder rooskleurig. Nederland krijgt gemiddeld een 3,8 en slechts 13 van de 342 gemeenten halen een voldoende. Veere staat bovenaan met een 7,5.

Hattem en Dalfsen scoren hoger dan Zwolle

In onze regio doet Hattem het met een 5,3 en plaats 29 beter dan Zwolle. Ook Dalfsen staat met een 5,0 op plaats 51 hoger. Kampen krijgt een 4,5 en staat op plaats 89. Meppel komt niet verder dan een 4,1 en plaats 135.

Andere gemeenten in de regio scoren nog lager. Zwartewaterland krijgt een 3,2, Staphorst een 3,1 en Olst-Wijhe een 2,8.

De ranglijst kijkt niet alleen naar het aantal toiletten. Ook de toegankelijkheid, openingstijden, gratis gebruik en het gemeentelijke beleid tellen mee. De stijging van Zwolle betekent dus niet automatisch dat er meer toiletten zijn bijgekomen.

Maar waar kun je nu eigenlijk naar de wc?

Een mooi rapportcijfer is prettig, maar als je met hoge nood door de Diezerstraat loopt, heb je daar weinig aan. Dan wil je vooral weten waar je terechtkunt.

Je kent het wel. Je loopt door de stad, je moet ineens nú, maar je wilt niet dat ongemakkelijke moment: een café binnenlopen waar je niets bestelt.

Gelukkig kan het in het centrum van Zwolle op verschillende plekken gewoon. Zonder ingewikkelde uitleg, soms zelfs helemaal gratis.

We liepen zelf het centrum door en testten zeven toiletten die je als winkelend publiek kunt gebruiken. Van verrassend luxe tot heel eenvoudig. En soms met een bijzonder leuke ontvangst. Daarnaast is er inmiddels ook een extra mogelijkheid bij NEXT in het voormalige V&D-pand.

1. Museum ANNO – Melkmarkt

Sticker op de deur van Museum ANNO in Zwolle die aangeeft dat bezoekers naar het toilet mogen
Museum ANNO aan de Melkmarkt maakt duidelijk dat bezoekers welkom zijn om naar het toilet te gaan. Foto: RTV Focus Zwolle

Bij Museum ANNO begint het al goed. Op de deur prijkt een keurige sticker van de Toiletalliantie. Hier mag je gewoon naar binnen.

‘Jullie hebben een toilet?’

‘Ja hoor!’ klinkt het bijna in koor bij de vriendelijke medewerkers van de museumreceptie.

Even doorlopen, de deur door en linksaf. Daar vind je drie nette toiletruimtes, met voorzieningen voor mannen en vrouwen, urinoirs en een rolstoeltoegankelijk toilet.

Alles is schoon, fris en goed onderhouden. Geen gedoe. Gewoon zoals het hoort.

2. Academiehuis Grote Kerk – Grote Markt

Moderne wastafels bij de openbare toiletten in het Academiehuis Grote Kerk Zwolle
De moderne toiletten in het Academiehuis Grote Kerk. Foto: RTV Focus Zwolle

Centraler kan bijna niet. Midden op de Grote Markt, bij het begin van de Diezerstraat en de Melkmarkt, vind je de toiletten van het Academiehuis Grote Kerk.

Loop vanaf de Grote Markt naar binnen en ga direct rechtsaf. Halverwege de kerk vind je de toegang tot de toiletten.

Hier moet je wel betalen. Dat gaat met je betaalpas. Vervolgens passeer je een draaipoortje en neem je de trap naar beneden.

Daar vind je meerdere moderne, genderneutrale toiletten met keurige wastafels. Alles ziet er schoon en verzorgd uit.

Niemand die je iets vraagt. Je loopt binnen, betaalt en klaar.

3. Stadhuis Zwolle – Grote Kerkplein

Ingang van het stadhuis van Zwolle met een bord dat bezoekers naar het toilet mogen
Bij het stadhuis op het Grote Kerkplein staat aangegeven dat bezoekers naar het toilet kunnen. Foto: RTV Focus Zwolle

Ook bij het stadhuis ben je welkom. Een bordje bij de ingang maakt het meteen duidelijk: ‘Hier kun je naar het toilet.’ Er is ook een rolstoeltoegankelijke voorziening.

Je loopt via het bordes naar binnen, langs de receptie. Een medewerker wijst je vriendelijk de weg. Door de schuifdeur links en vervolgens aan je linkerhand vind je het genderneutrale toilet.

En het kost helemaal niets.

Mocht je toch een beetje aarzelen om zomaar het stadhuis binnen te stappen: bedenk dan dat je er als belastingbetaler ook zelf aan hebt meebetaald.

Leuk extraatje: onderweg kom je langs de ruimtes van de politieke fracties. Heb je die ook eens gezien.

Let op: het stadhuis is alleen tijdens kantooruren op werkdagen toegankelijk. Op zaterdag en zondag kun je hier niet terecht.

4. Theater Odeon – Café Foyer aan de Blijmarkt

Toiletten in Theater Odeon Zwolle met gedichten op de spiegels
De toiletten van Theater Odeon hebben zelfs gedichten op de spiegels. Foto: RTV Focus Zwolle

Wie een rondje langs de grachten wandelt of winkelt in de Sassenstraat, Luttekestraat of het Museumkwartier, kan terecht bij Café Foyer in Theater Odeon.

En dat is bepaald geen straf.

De toiletten hebben een luxe, bijna theatrale uitstraling. Er zijn voorzieningen voor mannen en vrouwen en een verschoningsruimte. Alles is keurig verzorgd en het gebruik is gratis.

Het leukste detail? Op de toiletspiegels staan gedichten. Zelfs een toiletbezoek krijgt hier een cultureel tintje.

Kom je normaal nooit in een theater? Dan is dit misschien wel een leuke eerste kennismaking. Je kunt er terecht wanneer de foyer geopend is.

5. Openbaar toilethuisje – Potgietersingel

Gratis openbaar zelfreinigend toilet aan de Potgietersingel bij de Luttekestraat in Zwolle
Het openbare zelfreinigende toilet aan de Potgietersingel, bij het begin van de Luttekestraat. Foto: RTV Focus Zwolle

Voor wie vanaf het station de stad binnenloopt, staat bij de Potgietersingel, aan het begin van de Luttekestraat, een zelfreinigend openbaar toilethuisje.

Gratis en zonder iemand iets te hoeven vragen.

Het toilet is schoon, maar verwacht geen luxe. Alles is van aluminium en een gewone toiletbril ontbreekt. Functioneel is het zeker, comfortabel wat minder.

En dan die automatische deur. Je moet er maar op vertrouwen dat die na afloop ook weer netjes opengaat. Voor mensen met claustrofobie misschien niet de eerste keuze.

Maar als je dringend moet, is het een uitkomst.

6. Gemeentelijke rijwielstalling – Gasthuisplein

Gratis openbaar toilet in de gemeentelijke fietsenstalling aan het Gasthuisplein in Zwolle
Het toilet in de gemeentelijke rijwielstalling aan het Gasthuisplein. Foto: RTV Focus Zwolle

Ook de gemeentelijke fietsenstalling aan het Gasthuisplein heeft een gratis toilet.

Bij de ingang vraag je even aan de beheerders achter het loket waar je moet zijn. Je wordt vriendelijk geholpen.

‘Naar achteren lopen en dan de eerste oranje deur aan de rechterkant.’

Het toilet is schoon en functioneel. Geen luxe, maar prima voor een fietsenstalling waar je gratis terechtkunt.

Aan de muur hangt een toepasselijk bordje: ‘In dit toilet: houd het netjes en schoon, wel zo gewoon.’

Meer Zwolle dan dit wordt het niet.

7. HEMA – Diezerstraat

Toiletten op de bovenste verdieping van HEMA in de Diezerstraat in Zwolle
De toiletten bij HEMA in de Diezerstraat. Foto: RTV Focus Zwolle

Midden in de winkelstraat is ook de HEMA een praktische mogelijkheid.

Neem de roltrap naar de bovenste verdieping. Achter het restaurant vind je via een smalle, open doorgang de toiletten.

Hier staat een geldkistje waarin bezoekers wordt gevraagd 50 cent bij te dragen aan het schoonhouden. Tijdens ons bezoek liepen bezoekers er veelal aan voorbij.

Dat de toiletten intensief worden gebruikt, is merkbaar. Het is niet de meest luxe of rustige plek uit onze ronde, maar wel bijzonder centraal.

Voor wie snel moet tijdens het winkelen: een bekende redder.

8. NEXT – openbare toiletten bij de fietsenstalling in het voormalige V&D-pand

Ook in het Broerenkwartier is er inmiddels een extra mogelijkheid. In NEXT, het voormalige V&D- en Hudson’s Bay-pand aan het Meerminneplein, zijn openbare toiletten aanwezig die via de fietsenstalling bereikbaar zijn.

De nieuwe fietsenstalling werd op 20 januari 2026 geopend. Daarmee heeft dit deel van de Zwolse binnenstad er een handige voorziening bij gekregen.

Opening van de fietsenstalling in NEXT aan het Meerminneplein in Zwolle op 20 januari 2026
De fietsenstalling in NEXT aan het Meerminneplein werd op 20 januari 2026 geopend. Foto: RTV Focus Zwolle

Wie hier zijn fiets stalt of in de omgeving aan het winkelen is, kan via de fietsenstalling naar de toiletten. Op de deuren staat duidelijk aangegeven welke voorzieningen er zijn: staan of zitten.

Openbare toiletcabines in NEXT Zwolle met aanduidingen staan en zitten, bereikbaar via de fietsenstalling
De openbare toiletten in NEXT, bereikbaar via de fietsenstalling in het voormalige V&D-pand. Foto: RTV Focus Zwolle

Voor bezoekers van het Broerenkwartier en het Eiland is dat een welkome aanvulling. Je hoeft niet eerst een winkel of horecazaak binnen te stappen om een toilet te vinden.

Meer dan 90 toiletten in Zwolle

Deze acht locaties zijn zeker niet de enige mogelijkheden. Volgens eerdere informatie van de gemeente stonden er 92 toiletten in Zwolle geregistreerd in de Hoge Nood-app.

Daaronder bevinden zich ook winkels, horecagelegenheden en openbare gebouwen die hun toiletten voor bezoekers hebben opengesteld. Een gastvrij gebaar waar veel mensen dankbaar gebruik van kunnen maken.

Met de Hoge Nood-app kun je zoeken naar toiletten in de buurt en informatie bekijken over bijvoorbeeld toegankelijkheid en kosten. Houd er wel rekening mee dat openingstijden per locatie verschillen.

Onze selectie richt zich vooral op plekken in het winkelcentrum waar je gemakkelijk terechtkunt, zonder het gevoel te hebben dat je eerst iets moet kopen of uitgebreid toestemming moet vragen.

Dat betekent niet dat je bij horeca niet welkom bent. Integendeel: ook veel ondernemers helpen bezoekers graag. Maar als je hoge nood hebt, is het prettig om te weten waar je direct naartoe kunt.

Zwolle op de goede weg, maar nog niet klaar

De nieuwe ranglijst van het MDL Fonds laat zien dat Zwolle vooruitgang boekt. Van een 3,8 naar een 4,8 en 48 plaatsen omhoog is een flinke stap.

Maar een voldoende is het nog altijd niet. Het fonds kijkt bij de beoordeling naar drie onderdelen: voorzieningen (40 procent), beschikbaarheid (40 procent) en gemeentelijk beleid (20 procent).

De boodschap op Wereld WC Dag is dan ook duidelijk: Nederland heeft nog altijd te weinig goed toegankelijke openbare toiletten.

En voor bezoekers aan Zwolle geldt ondertussen vooral één ding: in Zwolle is een wc nooit ver weg – als je weet waar je moet zijn.

 

FOCUS NIEUWSBRIEF

Van het belangrijkste nieuws uit Zwolle tot de leukste weekendtips: elke donderdag in je inbox.

Lees ook dit over Zwolle