Dit ‘eiland’ in Zwolle lijkt natuur, maar zuivert kankerverwekkend grondwater
Zwolle – Wat oogt als een rustig rotseiland tussen Windesheim en Dinoland, blijkt een cruciale schakel in de bescherming van het Zwolse drinkwater. Diep onder de grond stroomt vervuild water met een kankerverwekkend gas. Met een opvallende installatie – compleet met een waterval – wordt dat probleem nu aangepakt, zodat het geen bedreiging vormt voor de toekomst.
Woensdagmiddag werd de installatie officieel in gebruik genomen door wethouder Arjan Spaans.
Vervuiling diep onder de grond
Onder de Spoorzone zit al jarenlang vervuild grondwater met vinylchloride, een kleurloos en kankerverwekkend gas. Het probleem speelt al decennia en vormt vooral een risico omdat het water richting het Engelse Werk stroomt, waar drinkwater voor Zwollenaren wordt gewonnen.
Om dat te voorkomen, maakten de gemeente Zwolle en drinkwaterbedrijf Vitens al in 2003 afspraken over het zuiveren van het grondwater. Sindsdien wordt de vervuiling actief aangepakt.
Oude vervuiling, onbekende oorzaak
Waar de vervuiling precies vandaan komt, is nooit volledig duidelijk geworden. In en rond het stationsgebied zaten vroeger allerlei bedrijven, van zware industrie tot kleine werkplaatsen.
De oorzaak ligt in een tijd waarin er anders werd omgegaan met schadelijke stoffen.
„Geteerde bielzen en ander materiaal verdwenen vroeger gewoon in de bodem”, zegt adviseur bodem en ondergrond Laura Timmermans.
Meerdere partijen droegen destijds bij aan de eerste oplossing, maar inmiddels ligt de verantwoordelijkheid volledig bij de gemeente.
Oude installatie maakt plaats voor nieuwbouw
De eerdere zuiveringsinstallatie, die verderop lag en werkte met natuurlijke filtering via planten, moest wijken voor woningbouw in het gebied.
Daarom werd gezocht naar een nieuwe plek én een nieuwe manier van zuiveren. Die is nu gevonden in de vorm van het opvallende ‘eiland’ langs de IJsselallee.
Waterval zuivert water
Het systeem is simpel, maar effectief. Grondwater wordt van zo’n 90 meter diepte opgepompt en naar het eiland geleid. Daar stroomt het via meerdere treden naar beneden.
„Door die waterval komt er zuurstof bij het water, en dat is precies wat nodig is om de vervuiling af te breken”, legt Timmermans uit.
Bij elke stap vermindert de hoeveelheid schadelijke stoffen. Onderaan is het water vrijwel schoon.
Planten en bacteriën zorgen vervolgens voor de laatste zuivering, terwijl een aparte bak ijzer uit het water haalt.
Geen snelle oplossing, wel noodzakelijk
De vervuiling zit diep in de bodem en is niet zomaar volledig te verwijderen.
„Het zit op zo’n 90 meter diepte. Alles eruit halen is simpelweg niet realistisch”, aldus Timmermans.
Daarom is gekozen voor een aanpak waarbij de concentratie stap voor stap wordt verlaagd. Zo wordt voorkomen dat het vervuilde water zich richting het drinkwatergebied verplaatst.
‘Je kunt je hand erin steken’
En wie nog twijfeld? Volgens de gemeente is het water na de zuivering veilig. „Als het water hier onderaan uitkomt, is het schoon. Je kunt er gewoon je hand in steken”
