In deze Overijsselse gemeente vind je amper fastfood: contrast met Zwolle is enorm
Zwolle – Wie vanuit Zwolle over de A28 richting het noorden rijdt, komt binnen twintig minuten in een heel andere fastfoodwereld terecht. Waar Zwolle tot de koplopers van Overijssel behoort, heeft Staphorst juist de laagste fastfooddichtheid van heel Nederland. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Bekijk op onze interactieve kaart hoe jouw gemeente scoort.
Zwolle telt 1,3 fastfoodzaken per duizend inwoners en deelt daarmee de hoogste positie in Overijssel met Steenwijkerland. In Staphorst zijn dat er slechts 0,3 per duizend inwoners: ruim vier keer minder dan in Zwolle en bijna vier keer lager dan het landelijke gemiddelde.
Wie door Zwolle rijdt of loopt, kan er nauwelijks omheen. Langs belangrijke wegen zitten verschillende grote ketens, bij de Foodcourt aan de Oude Meppelerweg zijn meerdere fastfoodzaken bij elkaar te vinden en ook in de binnenstad is het aanbod groot.
Zwolle – Even snel een burger, frietje, broodje of ijsje halen? In Zwolle hoef je er niet lang naar te zoeken. Nieuwe cijfers van het CBS laten zien dat de stad opnieuw opvalt door het grote aanbod aan fastfood. Met 1,3 fastfoodzaken per duizend inwoners behoort Zwolle tot de absolute top van Overijssel. Op nog geen twintig kilometer afstand ligt tegelijkertijd de gemeente met juist de minste fastfoodzaken van heel Nederland.
Wie door Zwolle rijdt of loopt, kan er nauwelijks omheen. Langs belangrijke wegen zitten verschillende grote ketens, bij de Foodcourt aan de Oude Meppelerweg zijn meerdere fastfoodzaken bij elkaar te vinden en ook in de binnenstad is het aanbod groot.
Dat beeld wordt nu bevestigd door nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Zwolle telt begin 2026 1,3 fastfoodzaken per duizend inwoners. Alleen Steenwijkerland komt in Overijssel eveneens op 1,3 uit.
Daarmee ligt Zwolle duidelijk boven het landelijke gemiddelde van bijna 1,1 fastfoodzaak per duizend inwoners. Opvallend, want volgens het CBS ligt de fastfooddichtheid in het oosten en noordoosten van Nederland juist wat lager dan gemiddeld.
Enorme groei in Nederland
Fastfood heeft de afgelopen twintig jaar een enorme opmars gemaakt. Begin 2026 telt Nederland 19.400 fastfoodzaken. In 2007 waren dat er nog 10.300.
Dat betekent een groei van maar liefst 88 procent in minder dan twintig jaar. Het aantal restaurants groeide in dezelfde periode minder hard, met 73 procent: van 11.100 naar 19.200.
Fastfoodzaken hebben restaurants daardoor zelfs ingehaald. Tot 2019 waren er in Nederland nog meer restaurants dan fastfoodzaken; inmiddels is die verhouding omgedraaid.
Niet alleen McDonald’s en KFC
Bij het woord fastfood zullen veel Zwollenaren waarschijnlijk meteen denken aan McDonald’s, Burger King, KFC of FEBO. Maar de definitie van het CBS is aanzienlijk breder.
Ook cafetaria’s, broodjeszaken, eetkramen en ijssalons worden tot de categorie gerekend. Dat verklaart waarom het CBS-cijfer niet rechtstreeks kan worden vertaald naar het aantal vestigingen van bekende fastfoodketens.
In Zwolle zijn voorbeelden in vrijwel alle soorten en maten te vinden. De stad heeft drie McDonald’s-vestigingen en aan de Oude Meppelerweg zitten bij de Foodcourt onder meer Burger King, KFC en FEBO bij elkaar. Ook de binnenstad kent tal van zaken waar bezoekers snel eten kunnen afhalen.
Zwolle viel vier jaar geleden al op
Dat Zwolle een aantrekkelijke plek voor fastfood is, komt niet helemaal uit de lucht vallen. RTV Focus schreef in 2022 al over onderzoek van RetailSonar waaruit bleek dat Zwolle destijds 30 vestigingen van fastfoodketens telde.
Volgens dat onderzoek kwam Zwolle uit op 1,86 vestigingen van fastfoodketens per 10.000 inwoners. Alleen Haarlemmermeer/Schiphol, Alkmaar en Amsterdam scoorden destijds hoger.
McDonald’s en Domino’s Pizza hadden ieder drie vestigingen. Ook onder meer Burger King, KFC, La Place, Starbucks, Subway, New York Pizza, FEBO en verschillende andere ketens waren in Zwolle vertegenwoordigd.
De cijfers uit 2022 zijn niet rechtstreeks te vergelijken met de nieuwe CBS-cijfers. RetailSonar keek naar een selectie fastfoodketens, terwijl het CBS een veel bredere groep eetgelegenheden meetelt.
Waarom is Zwolle aantrekkelijk?
Dat grote aanbod is goed te verklaren. Zwolle combineert verschillende soorten bezoekersstromen die voor fastfoodzaken interessant zijn.
De A28 zorgt dagelijks voor veel autoverkeer langs de stad. De binnenstad trekt grote aantallen winkelend publiek en bezoekers, terwijl station Zwolle een belangrijk spoorwegknooppunt is. Daarnaast telt de stad veel scholieren en studenten.
Juist die combinatie maakte Zwolle volgens het eerdere onderzoek aantrekkelijk voor fastfoodketens.
Groot verschil binnen Overijssel
Binnen de provincie zijn ondertussen flinke verschillen zichtbaar. Zwolle en Steenwijkerland staan met 1,3 fastfoodzaken per duizend inwoners bovenaan. Deventer en Enschede volgen met 1,2, terwijl Almelo en Kampen op 1,1 zitten.
Daaronder loopt het snel terug. Hardenberg, Hellendoorn, Losser en Ommen komen op 0,9 uit. Dalfsen en Raalte hebben 0,7 fastfoodzaak per duizend inwoners en Zwartewaterland 0,6.
🍔 Hoe scoort jouw gemeente?
Tik op of beweeg met de muis over een gemeente op onderstaande kaart voor het aantal fastfoodzaken per duizend inwoners.
Staphorst heeft minste fastfood van Nederland
Wie vanuit Zwolle de A28 richting het noorden neemt, komt nog geen twintig kilometer verderop terecht in een compleet andere wereld.
Staphorst telt slechts 0,3 fastfoodzaak per duizend inwoners.
Daarmee heeft de gemeente volgens het CBS niet alleen de laagste fastfooddichtheid van Overijssel, maar zelfs van heel Nederland. Het aantal fastfoodzaken per inwoner ligt er bijna vier keer zo laag als het landelijke gemiddelde.
Het contrast met Zwolle is groot: met 1,3 tegenover 0,3 telt Zwolle naar verhouding ruim vier keer zoveel fastfoodzaken.
Niet iedere zaak houdt het vol
Dat de markt groot is, betekent ondertussen niet dat iedere fastfoodzaak automatisch succesvol is. Een recent voorbeeld is Chicking aan de Melkmarkt in de Zwolse binnenstad.
De kipketen opende daar in 2020, maar sloot eind 2025 zijn deuren. De onderneming achter de Zwolse vestiging werd begin 2026 failliet verklaard. Hoge energiekosten en de moeilijke start tijdens de coronaperiode een rol. Er kwam geen doorstart.
Het laat zien dat achter de landelijke groei ook voortdurend zaken openen én verdwijnen.
Nederland telt inmiddels 38.600 eetgelegenheden
In heel Nederland zijn begin dit jaar ongeveer 38.600 eetgelegenheden gevestigd. Iets meer dan de helft daarvan behoort inmiddels tot de categorie fastfood.
Vooral toeristische gemeenten springen eruit. Op Vlieland zijn er zelfs 8,3 fastfoodzaken per duizend inwoners. Ameland volgt met 4,3 en Schiermonnikoog met 4,1. Ook langs de Zeeuwse kust en in Zandvoort is de dichtheid hoog.
Zwolle haalt dergelijke toeristische uitschieters bij lange na niet. Maar binnen Overijssel staat de stad met 1,3 wel helemaal bovenin.
En dat maakt de tegenstelling op de A28 opmerkelijk: van fastfoodstad Zwolle naar Staphorst, de gemeente met relatief de minste fastfoodzaken van heel Nederland, is het nog geen twintig minuten rijden.
Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)
