Aantal Woo-verzoeken in Zwolle schiet met 131 procent omhoog, mede door azc-plannen
Zwolle – De plannen voor een asielzoekerscentrum hebben in Zwolle niet alleen geleid tot protest, discussies en juridische procedures. Inwoners gingen ook massaal zelf op zoek naar gemeentelijke documenten. Het aantal verzoeken op grond van de Wet open overheid schoot in één jaar tijd met maar liefst 131 procent omhoog.
De gemeente Zwolle ontving in 2025 in totaal 143 Woo-verzoeken, tegenover 62 een jaar eerder. De verzoeken gingen over allerlei gemeentelijke onderwerpen, maar volgens Zwolle droeg vooral ook de aankondiging van een azc bij aan de forse stijging.
Dat blijkt uit de gemeentelijke Rapportage Dienstverlening met menselijke maat 2025. Daarin brengt Zwolle jaarlijks in kaart hoe het contact met inwoners verloopt en in hoeverre de eigen servicenormen worden gehaald.
Bijna helft niet op tijd afgehandeld
De explosieve groei zorgde ook voor problemen bij de afhandeling. Bij 46 procent van de Woo-verzoeken waarop een wettelijke termijn van toepassing was, lukte het de gemeente niet om op tijd een besluit te nemen.
Van de 143 ingediende verzoeken werden er 53 toegekend. Twee verzoeken werden volledig afgewezen. De overige 88 kregen een andere afhandeling. Daaronder vallen onder meer verzoeken die werden ingetrokken, nog in behandeling waren, buiten behandeling werden gelaten of uiteindelijk een gewoon informatieverzoek bleken te zijn.
De cijfers laten zien hoe groot de behoefte aan informatie rond gevoelige gemeentelijke dossiers is geworden. Vooral de plannen voor opvanglocaties maakten in verschillende delen van Zwolle veel los.
Stukken opgevraagd over De Tippe
Onder meer Stichting Leefbaar Stadshagen diende meerdere Woo-verzoeken in om documenten te krijgen over het geplande azc in De Tippe. De stichting wilde onder andere meer inzicht in de voorbereiding, de locatiekeuze en de besluitvorming.
Ook de werkgroep Geen Opvanglocatie Zwolle-Zuid gebruikte de Woo om stukken op te vragen over de mogelijke opvanglocatie aan de Professor Feldmannweg. De bewonersgroepen uitten daarbij kritiek op de snelheid en de volledigheid van de informatievoorziening.
Het gaat om standpunten van de betrokken bewonersgroepen. De gemeente stelt dat zij Woo-verzoeken volgens de wettelijke regels beoordeelt en probeert daarop tijdig en volledig te beslissen.
Problemen waren eerder al bekend
Dat de afhandeling onder druk stond, bleek in september 2025 al uit antwoorden van het college op schriftelijke vragen van Swollwacht. De lokale partij had signalen ontvangen dat verzoeken over opvanglocaties niet tijdig, niet volledig of onvoldoende inzichtelijk werden behandeld.
Het college antwoordde destijds dat het deze signalen in enkele gevallen herkende en serieus nam. Door het grote aantal verzoeken en de omvang van sommige dossiers lukte het volgens de gemeente niet altijd om binnen de termijn te beslissen.
Op dat moment was bij 18 procent van de Woo-verzoeken in 2025 niet tijdig een besluit genomen. Uit de uiteindelijke jaarcijfers blijkt dat dit percentage over heel 2025 uitkwam op 46 procent bij de verzoeken waarop een wettelijke termijn van toepassing was.
De cijfers zijn niet volledig één op één vergelijkbaar. Het percentage van 18 procent was een tussenstand in september. Het latere cijfer gaat over heel 2025 en over de zaken waarbij een wettelijke termijn gold.
Gemeente ziet zelf verbeterpunten
De toename van de Woo-verzoeken valt samen met bredere kritiek op de manier waarop inwoners bij plannen worden betrokken. In de gemeentelijke evaluatie van de Zwolse participatieaanpak Hanza! concludeerde het college dat er vooral bij de gemeente zelf als initiatiefnemer ruimte voor verbetering ligt.
Participanten missen volgens die evaluatie geregeld transparantie, tijdige terugkoppeling en uitleg over wat met hun ideeën en bezwaren is gedaan. Ook is het inwoners niet altijd duidelijk waarover zij wel en niet kunnen meepraten, hoeveel invloed zij werkelijk hebben en wie uiteindelijk het besluit neemt.
De evaluatie ging niet specifiek over het azc in De Tippe. Wel sluiten de conclusies nauw aan bij klachten die in Stadshagen en Zwolle-Zuid werden geuit. Minder tevreden deelnemers aan andere Zwolse participatietrajecten gaven aan dat zij soms pas werden geïnformeerd wanneer plannen al grotendeels vastlagen.
Nieuw beleid moet duidelijker worden
Zwolle heeft de aanpak Hanza! inmiddels aangescherpt. Bij politiek gevoelige projecten moet vooraf duidelijker worden uitgelegd wat nog vastligt, waarover inwoners kunnen meepraten en hoeveel ruimte er is voor nieuwe ideeën.
Ook moet beter worden teruggekoppeld wat er met de inbreng van bewoners is gebeurd. De gemeente wil daarmee teleurstelling voorkomen en het vertrouwen in de besluitvorming vergroten.
De nieuwe cijfers laten ondertussen zien dat inwoners bij gevoelige dossiers steeds vaker zelf de Wet open overheid gebruiken om informatie boven tafel te krijgen. Vooral de discussie rond opvanglocaties droeg daar in 2025 sterk aan bij.
