Aantal meldingen westnijlvirus stijgt naar 44: 16 nieuwe patiënten en opnieuw een overlijden

Het aantal mensen dat in Nederland het westnijlvirus heeft opgelopen, is in één week fors gestegen. Het RIVM kreeg zestien nieuwe meldingen. Een van deze patiënten is overleden. Daarmee staat de teller dit jaar op 44 patiënten, van wie er vijf zijn overleden. Ook in Overijssel is een besmetting vastgesteld.

De gewone huissteekmug kan het westnijlvirus overbrengen. Foto: Rapha Wilde via Unsplash

Van 28 naar 44 patiënten

Bij alle zestien nieuwe patiënten ging het om een besmetting door de beet van een besmette mug. Bij de meeste patiënten werd het virus vastgesteld nadat zij met klachten in het ziekenhuis waren opgenomen.

Het aantal meldingen steeg in een week tijd van 28 naar 44. De besmettingen vonden plaats in Zuid-Holland (23), Utrecht (10), Noord-Holland (4), Noord-Brabant (4), Gelderland (2) en Overijssel (1).

De cijfers zeggen niet waar de patiënten precies wonen. Het gaat om de provincie waar de besmetting vermoedelijk is opgelopen.

Vijf patiënten overleden

In 2026 zijn volgens het RIVM in totaal vijf patiënten met een westnijlvirusinfectie overleden. Dat betekent niet automatisch dat het virus bij alle vijf de directe doodsoorzaak was. Artsen onderzoeken bij dergelijke meldingen welke rol het virus en eventuele andere ernstige aandoeningen hebben gespeeld.

Extra controle van bloeddonaties

Sanquin wees op 18 september negen provincies aan als risicogebied voor extra screening van bloeddonaties. Alleen Groningen, Friesland en Drenthe vielen toen buiten die gebieden. Bekijk op de interactieve kaart welke provincies het betrof.

De kaart toont de door Sanquin aangewezen risicogebieden met als stand 18 september 2026. Het gaat om maatregelen voor de veiligheid van bloeddonaties en niet om een kaart van patiënten.

Inmiddels meldt het RIVM dat Sanquin in heel Nederland alle donaties van bloed, bloedplaatjes en plasma test op aanwezigheid van het westnijlvirus. De kans dat iemand het virus via een bloedtransfusie oploopt, is volgens het instituut heel klein.

Hieronder de kaart en het artikel van 17 september

Extra controle op westnijlvirus: deze drie delen van Nederland kleuren oranje op de kaart

Ook sterke stijging bij paarden en vogels

Niet alleen bij mensen nemen de aantallen toe. In een week kwamen er 48 positief geteste paarden bij. Het totaal staat daarmee op 136 paarden.

Daarnaast testten 71 vogels positief. In totaal is het virus dit jaar bij 171 vogels gevonden. Daarvan waren 61 vogels dood op het moment dat zij werden onderzocht. Vooral in Zuid-Holland zijn veel besmette vogels aangetroffen.

Ook werd een vierde positieve groep geteste muggen gevonden. Twee positieve muggenpools kwamen uit Zuid-Holland, één uit Gelderland en één uit Noord-Brabant.

Wat zijn de symptomen van het westnijlvirus?

Ongeveer 80 procent van de besmette mensen krijgt helemaal geen klachten. Circa 19 procent krijgt milde, griepachtige verschijnselen. Mogelijke symptomen zijn:

• koorts;
• hoofdpijn;
• spierpijn;
• buikpijn;
• diarree;
• huiduitslag;
• vergrote lymfeklieren.

Ongeveer één procent van de besmette mensen wordt ernstig ziek. Het virus kan dan een hersenontsteking of hersenvliesontsteking veroorzaken. Vooral mensen ouder dan 50 jaar en mensen met een verminderde weerstand lopen meer risico.

Bij plotselinge ernstige hoofdpijn, nekstijfheid, verwardheid, sufheid, spraakproblemen of verlammingsverschijnselen is snelle medische hulp belangrijk.

Lees hier meer over de symptomen, risicogroepen en bescherming tegen muggenbeten.

Beschermen tegen muggenbeten

Er is geen vaccin tegen westnijlkoorts voor mensen. Het RIVM adviseert daarom om muggenbeten zoveel mogelijk te voorkomen. Draag vooral tijdens de schemering bedekkende kleding, gebruik horren en eventueel een muggenwerend middel op onbedekte huid.

Mensen en paarden kunnen het virus niet rechtstreeks aan elkaar of aan andere mensen doorgeven. Voor verspreiding is een besmette mug nodig.