Natuur & DuurzaamNieuws uit ZwolleVoorpagina

Start natuurherstel bij Mastenbroekerburg Zwolle: slenk moet vis én vogels lokken

Zwolle – Met het symbolisch uitgraven van de eerste meters is dinsdag de aftrap gegeven voor het laatste natuurherstelproject ‘Buitenlanden / Langenholte’ om de hoek van de Mastenbroekerbrug. Het project, onder leiding van Landschap Overijssel en in samenwerking met de gemeente Zwolle en partners, richt zich op het versterken van de waterhuishouding én het vergroten van de biodiversiteit in het Natura 2000-gebied langs het Zwarte Water.

De aanleg van een nieuwe slenk – een ondiepe watergeul – moet ervoor zorgen dat rivierwater beter de uiterwaarden kan instromen. Daarmee wordt de natuurlijke dynamiek van het gebied hersteld. De oevers krijgen een flauwere vorm, zodat er ruimte ontstaat voor overstromingen en luw water. In deze omstandigheden vinden kwetsbare vissoorten als de kwabaal, zeelt, bittervoorn en grote modderkruiper geschikte paaiplekken.

Waterriet als leefgebied

Naast de vissen profiteren ook vogels van de ingreep. Door de aangepaste waterhuishouding kan zogenoemd waterriet ontstaan: stevig riet dat zich dankzij stroming en slibafzetting kan ontwikkelen. Dit riet vormt een cruciale broedplaats voor soorten als de roerdomp en de grote karekiet, een rietvogel die de afgelopen decennia sterk is achteruitgegaan in Nederland.

‘De grote karekiet is gebonden aan stevig, hoog opgaand riet, en dat vind je nauwelijks meer in ons land’, zegt ecoloog Michiel Poolman van Landschap Overijssel. ‘Door hier ruimte te maken voor dynamiek en rust, krijgt deze soort weer een kans. Het is een investering in een ecosysteem dat van nature bij de uiterwaarden van het Zwarte Water hoort.’

Wat is waterriet? Waterriet onderscheidt zich van gewoon riet doordat het groeit in omstandigheden met stroming en slibafzetting. De stengels zijn steviger en dikker, soms meer dan een duim dik. Daardoor biedt het niet alleen beschutting voor vissen, maar vormt het ook een stabiele nestplaats voor grote rietvogels zoals de grote karekiet. In Nederland is geschikt waterriet zeldzaam geworden, vooral door ingrepen in rivieren en intensief gebruik van oevers.

Europese richtlijnen

Het project is onderdeel van een bredere reeks maatregelen die voortkomen uit de Kaderrichtlijn Water (KRW) en het Natura 2000-programma. Beide zijn Europese instrumenten die Nederland verplichten om de waterkwaliteit en de biodiversiteit te verbeteren. In dit deel van Overijssel vallen die doelen samen: de inrichting van geulen en sloten moet bijdragen aan zowel ecologische hersteldoelen als een robuuster watersysteem.

Vooruitzicht

De werkzaamheden zullen naar verwachting dit najaar zijn afgerond. Daarna neemt de natuur het over. Wie nu nog een kaal zandlichaam ziet, kan binnen enkele jaren een ander beeld verwachten. Poolman: ‘De ervaring leert dat deze gebieden zich verrassend snel ontwikkelen. Binnen een paar seizoenen kunnen vissen, moerasvogels en bijzondere planten dit stukje uiterwaard opnieuw kleur geven.’

De ervaring leert dat deze gebieden zich verrassend snel ontwikkelen. Binnen een paar seizoenen kunnen vissen, moerasvogels en bijzondere planten dit stukje uiterwaard opnieuw kleur geven

Michiel Poolman | Ecoloog Landschap Overijssel

De grote karekiet in Nederland De grote karekiet was ooit een karakteristieke broedvogel van moerasgebieden in ons land, maar de soort is sterk achteruitgegaan. Waar in de jaren zeventig nog duizenden paren voorkwamen, zijn er tegenwoordig nog maar enkele tientallen broedparen over. De vogel is sterk afhankelijk van uitgestrekte rietvelden met stevig riet in rustige wateren. Herstelprojecten zoals in Langenholte worden gezien als een van de weinige kansen om de soort in Nederland te behouden.

FOCUS NIEUWSBRIEF

Van het belangrijkste nieuws uit Zwolle tot de leukste weekendtips: elke donderdag in je inbox.

Lees ook dit over Zwolle