Mensen lopen in Zwolle het spoor op, agressie neemt toe: ‘Levensgevaarlijk’

Zwolle – Mensen die bij controles op de vlucht slaan en vervolgens over het spoor lopen, agressie tegen treinpersoneel en conducteurs die worden bespuugd, bedreigd of zelfs bewusteloos geslagen. Vakbond VVMC maakt zich grote zorgen over de veiligheid op het spoor. Ook Zwolle komt nadrukkelijk in beeld. Vakbondsbestuurder Wim Eilert sprak deze maandagmiddag nog met NS-topman Wouter Koolmees. „Niks doen is geen optie.”

Volgens Eilert neemt de agressie tegen spoorpersoneel landelijk toe. Ook op de noordelijke spoorlijnen, waartoe de vakbond Zwolle rekent, ziet VVMC problemen.

„Agressie is er iedere dag”, zegt Eilert van de VVMC. „Je hebt verbaal geweld, schelden. Onderschat dat ook niet. Als je tig keer per dienst flink wordt uitgescholden, gaat je dat niet in de koude kleren zitten.”

Daar blijft het niet bij. Personeel wordt volgens hem ook bespuugd en krijgt te maken met fysiek geweld.

Conducteurs bewusteloos geslagen

Vooral enkele recente zware mishandelingen hebben binnen de vakbond de alarmbellen laten afgaan. In februari werd een hoofdconducteur op station Rotterdam Blaak bewusteloos geslagen. Recent gebeurde opnieuw een zeer ernstig incident in Den Dolder.

„Ik ben nu twintig jaar vakbondsbestuurder. Voor die actie van twee jaar geleden, toen het openbaar vervoer drie minuten werd stilgelegd vanwege geweld tegen personeel, heb ik niet meegemaakt dat mensen bewusteloos werden geslagen. En nu al twee binnen een half jaar.”

Eilert vraagt zich hardop af waar de grens ligt. „Hoe lang gaan we met elkaar zitten wachten totdat er een dodelijk slachtoffer te betreuren valt?”

Volgens hem kan een volgend incident zomaar elders plaatsvinden. „Een half jaar terug was het Rotterdam Blaak, afgelopen weekend Den Dolder. De volgende keer is het Zwolle. Het gaat door heel Nederland. We zien die agressie gewoon overal.”

Een voertuig van NS Veiligheid & Service voor station Zwolle. VVMC pleit voor meer bescherming van conducteurs en ander spoorpersoneel. Foto: RTV Focus Zwolle

Problemen op lijn Emmen-Zwolle

Zwolle kent daarnaast volgens VVMC een eigen veiligheidsprobleem. De stad ligt aan het einde van de spoorverbinding vanuit Emmen. Op die lijn heeft het spoorpersoneel volgens Eilert al jaren te maken met overlast van zogenoemde veiligelanders.

„Daar heeft Zwolle natuurlijk ook mee te maken. En ik weet dat ze in Zwolle nog regelmatig op het spoor lopen. Levensgevaarlijk.”

Volgens Eilert gaat het onder meer om mensen uit de omgeving van het aanmeldcentrum in Ter Apel die met de trein reizen.

„Meestal is het omdat ze op de vlucht slaan en dus het spoor op rennen. Omdat ze bijvoorbeeld gecontroleerd worden en geen kaartje hebben. Die problemen zien we op het hele traject Emmen-Zwolle.”

Dat mensen daarbij het spoor op gaan, maakt de situatie volgens de vakbond extra gevaarlijk.

Het spoorcomplex bij station Zwolle. Volgens VVMC komt het voor dat mensen bij controles op de vlucht slaan en daarbij het spoor oplopen. Foto: RTV Focus Zwolle

Meer controle in Zwolle

Op station Emmen vindt volgens Eilert inmiddels weer ingangscontrole plaats. Hij ziet graag dat ook in Zwolle meer wordt gecontroleerd.

„Eigenlijk moet je ook ingangscontrole in Zwolle hebben. En die mensen van Service & Veiligheid moeten eigenlijk ook op de trein voor de tussenliggende stations.”

Alleen controleren bij het begin- en eindstation is volgens hem onvoldoende. Reizigers die op tussenliggende stations instappen, worden daarmee immers niet bereikt.

VVMC pleit daarom voor meer veiligheidsmedewerkers in de trein zelf. „Er moet gewoon meer bescherming voor de conducteur zijn op de trein.”

Een NS-trein bij station Zwolle. VVMC wil niet alleen meer controle op stations, maar ook meer veiligheidsmedewerkers in de trein zelf. Foto: RTV Focus Zwolle

Wapenstok volgens vakbond inmiddels noodzakelijk

NS experimenteert ondertussen met het uitrusten van medewerkers Veiligheid & Service met een korte wapenstok. Ook bodycams worden ingezet.

Eilert heeft daar lang zijn twijfels over gehad, maar noemt de wapenstok inmiddels „een noodzakelijke ontwikkeling”.

„Ik heb ook vaak gedacht: moet dat dan? Maar het is helaas gewoon noodzakelijk. De agressie waar onze mensen bijna iedere dag mee te maken hebben, maakt dat je dit soort zaken beschikbaar moet stellen aan de mensen van Veiligheid & Service.”

Daarbij benadrukt hij dat de wapenstok niet alleen bedoeld is om incidenten te beëindigen. „Vergeet niet: het is ook voor hun eigen veiligheid.”

NS Veiligheid & Service bij station Zwolle. De spoorvervoerder zet onder meer bodycams in en experimenteert met een korte wapenstok. Foto: RTV Focus Zwolle

Rechtstreeks gesprek met Wouter Koolmees

De zorgen liggen inmiddels op het hoogste niveau bij NS. Eilert kwam maandag terug van een gesprek met NS-president-directeur Wouter Koolmees, waarin de veiligheid van het spoorpersoneel nadrukkelijk ter sprake kwam.

„Ik heb dat ook met hem besproken en aangegeven waar onze zorgen liggen”, vertelt Eilert.

Een concrete nieuwe maatregel heeft Koolmees volgens hem nog niet toegezegd. Wel verwacht Eilert op korte termijn een reactie.

„Hij gaat ermee aan de slag, hij gaat erover nadenken. Dat heeft hij mij beloofd en dan hoor ik binnenkort wat ze gaan doen.”

Volgens de vakbondsbestuurder begrijpt de NS-directeur de ernst van de situatie. „Ook hij snapt natuurlijk dat er wat moet gebeuren. Het zijn zijn mensen ook. Het zijn onze leden, maar zij zijn ook zijn werknemers.”

Ook gemeente Zwolle in beeld

VVMC kijkt niet alleen naar NS. De vakbond wil waar nodig ook gemeenten en politie bij de aanpak betrekken.

Dat gebeurde eerder al in onder meer Goes, Den Helder en Budel. Volgens Eilert hebben gesprekken tussen de vakbond, NS, gemeenten en politie daar daadwerkelijk resultaat opgeleverd.

Een vergelijkbare aanpak behoort voor Zwolle tot de mogelijkheden. „Dat is ook een optie: om met Zwolle en met Groningen in gesprek te gaan en te kijken wat er vanuit die hoek nog meer kan. En wat er vanuit de politie nog meer kan.”

Voor Eilert staat vast dat de huidige situatie niet kan blijven voortbestaan.

„Iedereen heeft recht op een veilige werkplek. Dat geldt hier ook gewoon voor. Maar we zien die trend erger worden. Het neemt weer toe en dat is een hele slechte ontwikkeling.”

De vakbond wil daarom de druk op NS én de politiek opvoeren. „We zullen geen mogelijkheid onbenut laten. Er moet gewoon iets mee gebeuren, voordat er een dodelijk slachtoffer te betreuren valt.”