Zwarte lijst asielminister groeit rond Zwolle: nu is ook Zwartewaterland aan de beurt
Zwartewaterland / Zwolle – De zwarte lijst van de asielminister breidt zich verder uit rond Zwolle. Na Hattem en Staphorst komt nu ook Zwartewaterland onder actief toezicht van het Rijk. De gemeente stijgt per 1 oktober naar trede 3 van de landelijke interventieladder, omdat er nog altijd geen opvangplekken voor asielzoekers zijn gerealiseerd.
Daarmee staan straks drie buurgemeenten van Zwolle onder verhoogde druk van minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie. Wethouder Maarten Slingerland maakte de nieuwe stap donderdagavond bekend tijdens de vergadering van de gemeenteraad.
Brief van de minister
Zwartewaterland ontving kort voor de raadsvergadering een brief van het ministerie. Daarin staat dat de gemeente per 1 oktober wordt opgeschaald van trede 2 naar trede 3.
Dat klinkt technisch, maar de gevolgen zijn concreet. Tot nu toe bleef het vooral bij ambtelijke gesprekken en vragen vanuit Den Haag. Vanaf trede 3 komt een gemeente onder actief toezicht en volgt ook bestuurlijk overleg met het ministerie.
Zwartewaterland moet daarin uitleggen waarom de verplichte opvangplaatsen er nog niet zijn en welke stappen worden gezet om die alsnog te realiseren.
Hattem en Staphorst staan al op de lijst
De Rijksoverheid publiceert iedere maand een overzicht van gemeenten die op trede 3 of hoger staan. Op de jongste officiële lijst, met als peildatum 7 september, staan achttien gemeenten.
Daaronder bevinden zich Hattem en Staphorst. Ook zij voldoen volgens het Rijk nog niet aan hun wettelijke taak voor de opvang van asielzoekers.
Zwartewaterland staat nog niet in dat openbare overzicht. Dat komt doordat de opschaling pas per 1 oktober ingaat. Naar verwachting verschijnt de gemeente bij de eerstvolgende maandelijkse actualisering van de lijst.
Zwolle vangt honderden mensen op
Het contrast met Zwolle is groot. Aan de Meeuwenlaan worden momenteel ongeveer 300 statushouders en kansrijke asielzoekers opgevangen. Daarnaast biedt de stad opvang aan ongeveer 48 alleenstaande minderjarige vreemdelingen.
Ook verblijven in Zwolle rond de 685 vluchtelingen uit Oekraïne, zowel op gemeentelijke opvanglocaties als bij particulieren. Deze Oekraïense vluchtelingen tellen niet mee voor de reguliere asielopgave uit de Spreidingswet.
Volgens de huidige verdeling moet Zwolle in totaal 656 opvangplaatsen voor asielzoekers beschikbaar stellen, waaronder 42 plaatsen voor alleenstaande minderjarigen. Omdat een deel van de bestaande opvang tijdelijk is, zoekt de gemeente naar nieuwe, langdurig beschikbare locaties.
Zo wordt in De Tippe in Stadshagen gewerkt aan een permanent asielzoekerscentrum voor maximaal 400 bewoners. Totdat deze locatie klaar is, wil de gemeente de ongeveer 300 bewoners van de Meeuwenlaan tijdelijk onderbrengen bij de woonboulevard op Voorsterpoort.
Gemeente zoekt nog naar locaties
Zwartewaterland moet volgens de Spreidingswet 124 duurzame opvangplaatsen realiseren. Concrete locaties zijn nog niet aangewezen.
De gemeenteraad sprak donderdagavond over de voorwaarden waaraan mogelijke opvangplekken moeten voldoen. Daarbij wordt onder meer gekeken naar veiligheid, bereikbaarheid, voorzieningen en de verdeling over Hasselt, Genemuiden en Zwartsluis.
Ook praktische problemen spelen een rol. Zo kan een locatie afvallen door netcongestie, stikstofregels of onvoldoende beschikbare ruimte.
Het gemeentebestuur wil in het eerste kwartaal van 2027 een definitief besluit nemen over de opvanglocatie of -locaties.
Rijk kan uiteindelijk ingrijpen
Met de plaatsing op trede 3 neemt de druk vanuit Den Haag toe. Als de minister vindt dat Zwartewaterland onvoldoende voortgang boekt, kan de gemeente verder omhooggaan op de interventieladder.
De volgende stap is een officiële waarschuwing dat het Rijk overweegt de gemeentelijke taak over te nemen. Daarna kan een laatste termijn volgen waarin Zwartewaterland alsnog zelf opvang moet regelen.
In het uiterste geval kan het Rijk buiten de gemeente om maatregelen nemen. De rekening daarvan kan vervolgens bij Zwartewaterland worden neergelegd.
Het college wil dat voorkomen en de regie over de zoektocht naar opvanglocaties zelf in handen houden.
