Een gamer kan deze brandweerdrone besturen, maar sonar lezen is de kunst
Zwolle – De onderwaterdrone van de brandweer laat zich besturen met iets dat veel wegheeft van een Xbox-controller. Maar wie denkt dat daarmee het werk is gedaan, heeft het mis. Tijdens de open dag van Brandweer Zwolle Zuid liet Daniël Bakker, drone-operator bij post Hasselt, zien dat de echte kunst onder water niet het sturen is, maar het herkennen van wat er op het sonarscherm verschijnt.
Bij de kazerne aan de Marsweg konden bezoekers zaterdag zien dat het werk van de brandweer veel verder gaat dan brand blussen. Op het terrein stonden brandweerwagens opgesteld en trok vooral de grote watertank met de onderwaterdrone veel bekijks.
In de watertank zagen bezoekers achter glas hoe een brandweerduiker en de onderwaterdrone door het water bewogen. Op schermen was te zien wat de operator ziet tijdens een inzet. Juist daar werd duidelijk hoe lastig zoeken onder water is.
Onderwaterdrone helpt zoeken
Bakker is drone-operator bij post Hasselt. Volgens hem is de onderwaterdrone vooral een hulpmiddel om sneller zicht te krijgen op plekken waar duikers nauwelijks iets kunnen zien.
“In principe heeft een duiker die onder water gaat vaak maar dertig centimeter zicht,” vertelt Bakker. “Dan komt alles op de tast aan. Door dat troebele water kijken wij met de sonar heen. Zo maken wij veel meer zicht.”
Met de onderwaterdrone kan de brandweer met sonar en camera’s zoeken naar een plek waar mogelijk iets of iemand ligt. Daarna kan worden bepaald of een duiker gericht naar beneden moet.
“Als we op de sonar een heel goed beeld hebben, kunnen we als het ware zeggen: laat de duiker maar gaan,” zegt Bakker. “Dan kan hij veel gerichter zoeken.”
De onderwaterdrone wordt binnen IJsselland ingezet bij acute meldingen, zoals personen te water en voertuigen te water. Volgens Bakker wordt de ploeg standaard meegekoppeld bij dat soort meldingen.
Opgroepen bij meldingen op het water
De drone is sinds juni in gebruik en de ploeg is volgens Bakker in de eerste maand al zo’n twaalf tot veertien keer opgeroepen. Niet bij elke melding wordt de drone daadwerkelijk ingezet, maar het systeem is al meerdere keren mee geweest naar incidenten.
De onderwaterdrone wordt ingezet bij acute meldingen, zoals personen te water en voertuigen te water. Onlangs werd het team bijvoorbeeld ook opgeroepen bij een melding bij de Zandenplas in Nunspeet.
Juist bij zulke meldingen telt tijd. Bakker spreekt over het gouden uur: zolang er sprake is van redding, probeert de brandweer zo snel mogelijk te zoeken.
Sturen is makkelijk, kijken is vakwerk
De bediening van de onderwaterdrone lijkt op het eerste gezicht eenvoudig.
“De controle is gewoon een Xbox-controller,” zegt hij. “Wat dat betreft is het niet per se heel moeilijk.”
Tijdens de open dag mochten kinderen ook even ervaren hoe de drone beweegt. “We hebben net kinderen erbij gehad, ik denk een jaar of zeven of acht,” vertelt Bakker. “Die namen de controller en gingen naar de bodem. Dat ging heel snel.”
Maar daarmee ben je er niet. De echte kunst zit volgens Bakker in het lezen van de sonarbeelden. Op het scherm moet een operator verschil kunnen zien tussen ondergrond, objecten, een auto of mogelijk een drenkeling.
“Dit vertalen naar de werkelijkheid vraagt wel echt oefening,” zegt hij. “Je moet leren lezen wat je op het beeld ziet.”
Auto, band of drenkeling
Op sonar ziet niet alles er hetzelfde uit. Een auto geeft vaak harde, duidelijke lijnen terug, omdat metaal het signaal sterk weerkaatst. Een band kan juist als een ronde vorm op het scherm verschijnen.
Bij een mogelijke drenkeling kijkt de operator naar andere signalen. “Een slachtoffer is nooit zo mooi rond,” zegt Bakker. “Zie je een ronde vorm, dan kan dat bijvoorbeeld een band zijn. Dan kijk je verder. Bij een meer organische vorm, en als je weet dat je op zoek bent naar een slachtoffer, dan slaan we daarop aan.”
Veel meer dan brand blussen
De demonstratie paste bij het doel van de open dag: laten zien wat er allemaal achter het werk van de brandweer schuilgaat. Bezoekers konden niet alleen voertuigen bekijken, maar ook vragen stellen over specialistisch werk, materialen en veiligheid.
Naast de onderwaterdemonstratie waren er op de kazerne ook andere activiteiten en demonstraties. Zo kregen bezoekers een beeld van technische hulpverlening, brandveiligheid en het werk dat brandweerlieden doen bij uiteenlopende incidenten.
Duikteam en materiaal
Rond de waterbak lag ook materiaal van het duikteam. Daarmee konden bezoekers zien hoeveel voorbereiding en techniek nodig is voordat een brandweerduiker veilig het water in kan.
Voor de brandweer is de onderwaterdrone vooral een hulpmiddel. Het apparaat vervangt de duiker niet, maar kan helpen om sneller en gerichter te zoeken. Zeker bij troebel water kan dat het verschil maken.
Open dag aan de Marsweg
Brandweer Zwolle Zuid hield zaterdag open dag bij de kazerne aan de Marsweg 39. Bezoekers konden demonstraties volgen, voertuigen bekijken en uitleg krijgen van brandweerlieden.
De open dag liet vooral zien hoe breed het werk van de brandweer is. Van blussen en technische hulpverlening tot specialistische inzetten op en onder water.
