Langdurige stroomuitval in Zwolle: dit doemscenario wordt binnenkort drie uur lang werkelijkheid in deze wijk

Zwolle – De lichten zijn uit, de stopcontacten doen niets meer en niemand weet hoelang de storing nog gaat duren. Wat doe je als Zwolle wordt getroffen door een grootschalige en langdurige stroomuitval? Dat doemscenario wordt op 2 september nagebootst in Holtenbroek. Zwollenaren mogen zelf ervaren wat er gebeurt als tijdens zo’n crisis een noodsteunpunt nodig is.

Daarvoor gaat niet heel Holtenbroek van het stroomnet. De stroom wordt tijdens de oefening alleen in Wijkcentrum Holtenbroek uitgeschakeld. Daar gaan de lichten uit en wordt het tijdelijke noodsteunpunt ingericht. Vanuit het gebouw wordt vervolgens geoefend alsof er sprake is van een grootschalige en langdurige stroomstoring.

Het bijzondere: dit wordt geen oefening achter gesloten deuren. Inwoners worden juist gevraagd om mee te doen.

Stel dat de stroom langdurig wegblijft

In het donkere wijkcentrum wordt het noodsteunpunt tussen 13.00 en 15.30 uur daadwerkelijk in bedrijf gebracht. Inwoners kunnen er zelf ervaren wat zo’n noodsteunpunt voor hen kan betekenen tijdens een grote stroomstoring.

„Het is een fysieke plek in de wijk waar inwoners tijdens een crisis terechtkunnen”, legt Myon Padding, woordvoerder van de gemeente Zwolle, uit. „Voor bijvoorbeeld betrouwbare informatie, eerste ondersteuning, het stellen van vragen en het doorgeven van signalen die inwoners zelf opmerken.”

Geen theoretische oefening op papier dus. Inwoners kunnen daadwerkelijk binnenlopen en meedoen aan praktijksituaties.

Maar wat heb je eraan?

Stel dat de stroom echt langdurig uitvalt. Dan kunnen problemen zich snel opstapelen. Licht en verwarming vallen uit, liften kunnen stil komen te staan en internet kan verdwijnen. Pinnen kan onmogelijk worden en winkels kunnen sluiten. Duurt de storing langer, dan kan ook mobiel bereik verslechteren en kunnen hulpdiensten door het grote aantal hulpvragen overbelast raken.

En dan worden problemen ineens heel persoonlijk. Je moeder is slecht ter been en de lift in haar flat werkt niet meer. Je kinderen zijn op school, maar je krijgt niemand aan de telefoon. Een buurman is afhankelijk van thuiszorg en weet niet of er nog iemand komt. Of je hebt simpelweg geen internet en geen idee wat er aan de hand is.

Padding: „Inwoners kunnen er terecht voor de eerste betrouwbare informatie: wat is er aan de hand? Wat kun je zelf doen?”

Ook kunnen inwoners er vragen stellen en problemen of opvallende situaties uit hun omgeving melden. Bijvoorbeeld als iemand vastzit in een lift, terwijl 112 door uitgevallen communicatie niet bereikbaar is. Het noodsteunpunt kan in zo’n situatie een belangrijke schakel worden tussen inwoners en de hulpdiensten.

Hoe dat communicatiekanaal precies moet werken, is nog onderwerp van de proef.

Nee, je telefoon opladen kan er niet

Wie bij een noodsteunpunt meteen denkt aan een gebouw vol stopcontacten en noodstroom waar de halve wijk zijn lege telefoon komt opladen, heeft het mis.

Naarmate een stroomstoring langer duurt, raken ook powerbanks en telefoonaccu’s leeg. En als het mobiele bereik tegelijkertijd verslechtert, wordt contact zoeken steeds lastiger.

Kun je dan bij het noodsteunpunt even je telefoon aan de lader leggen? Padding is duidelijk: „Nee, nee, nee.”

Het uitgangspunt blijft dat inwoners zich de eerste periode van een grote crisis zoveel mogelijk zelf moeten kunnen redden en elkaar helpen. Het noodsteunpunt is geen plek die alle gevolgen van een stroomstoring overneemt.

En wat als 112 bellen niet meer lukt?

Want stel: iemand zit vast in een lift en heeft dringend hulp nodig. Normaal bel je 112. Maar wat als telefoon en internet door de stroomstoring niet meer werken? Dan moet er een andere manier zijn om zo’n noodmelding bij de hulpdiensten te krijgen.

„Aandachtspunten in IJsselland zijn hoe noodmeldingen kunnen worden doorgegeven wanneer reguliere communicatiemiddelen uitvallen en hoe bestaande sociale netwerken in buurten, wijken en dorpen kunnen worden benut”, vult Hilde Bos van Veiligheidsregio IJsselland dan ook aan.

Of en hoe het noodsteunpunt daarbij precies als communicatiekanaal tussen inwoners en bijvoorbeeld brandweer, politie of ambulance gaat functioneren, moet de pilot duidelijk maken.

Hoe langer het duurt, hoe groter de problemen

Een paar uur zonder stroom is vervelend. Na een dag of langer wordt het een ander verhaal.

Koelkasten en vriezers warmen op, batterijen en powerbanks raken leeg en in hogere flats kan zelfs de watervoorziening problemen geven. Zonder internet en met slecht mobiel bereik wordt het bovendien steeds moeilijker om betrouwbare informatie te vinden.

Precies daar moet een noodsteunpunt een rol krijgen: als fysieke plek in de wijk waar inwoners nog terechtkunnen wanneer de normale lijnen niet meer vanzelfsprekend werken.

Heel IJsselland doet mee

Zwolle is niet de enige gemeente die ermee experimenteert. Alle elf gemeenten binnen Veiligheidsregio IJsselland proberen in 2026 minimaal één noodsteunpunt uit.

Dat gebeurt bewust op heel verschillende plekken. „De uitdagingen in een stad kunnen immers anders zijn dan in een dorp of uitgestrekt buitengebied”, legt Bos uit.

De veiligheidsregio bewaakt daarbij de regionale samenhang. Gemeenten krijgen binnen de gezamenlijke uitgangspunten ruimte om het noodsteunpunt aan te passen aan hun eigen lokale situatie.

Hoe het eruit moet zien? Dat weten ze nog niet

Wie op 2 september naar Holtenbroek komt, krijgt dus niet hét definitieve Zwolse noodsteunpunt te zien. Sterker nog: uitzoeken hoe zo’n voorziening uiteindelijk moet functioneren, is precies waarom er wordt geoefend.

„De inrichting die we nu oefenen is nadrukkelijk nog niet het definitieve model”, benadrukt Bos. „De pilot is bedoeld om te ontdekken wat werkt, waar knelpunten zitten en wat nodig is.”

Ook in Zwolle moet de praktijk antwoorden opleveren. Padding: „We gaan testen wat werkt, wat beter kan en wat nodig is om een noodsteunpunt goed te laten functioneren.”

En daarbij zijn inwoners geen figuranten. „Dat doen we samen met inwoners en partners.”

Burgemeester komt ook kijken

Tijdens de oefening zijn medewerkers van de gemeente Zwolle en Veiligheidsregio IJsselland aanwezig. Ook burgemeester Peter Snijders komt naar Holtenbroek om te zien hoe het noodsteunpunt in de praktijk werkt.

Maar uiteindelijk draait de oefening vooral om de inwoners zelf. De gemeente hoopt dan ook dat veel Zwollenaren langskomen om mee te oefenen. Aanmelden is nodig, maar je hoeft er niet de hele middag voor uit te trekken: een half uur meedoen is al voldoende.

De oefening vindt plaats op woensdag 2 september van 13.00 tot 15.30 uur in Wijkcentrum Holtenbroek.

De ervaringen uit Zwolle en de andere gemeenten in IJsselland worden uiteindelijk landelijk verzameld. Daarmee wordt bekeken wat werkt, wat nog beter moet en wat nodig is voor een mogelijk landelijk dekkend netwerk van noodsteunpunten.

Aanmelden & Meedoen