Waarom deze straat in Zwolle voortdurend kleppert als je eroverheen rijdt
Klepper de klepper. Wie met de auto over de Oosterlaan of Westerlaan bij station Zwolle rijdt, hoort het vrijwel meteen. Onder de banden klinkt een voortdurend gerammel van klinkers die tegen elkaar bewegen. Het klinkt bijna als muziek, maar de gemeente wordt er minder vrolijk van.
De speciale klimaatklinkers, die juist zijn aangelegd om regenwater beter op te vangen en af te voeren, blijken op verschillende plekken niet stabiel te liggen. Hierdoor bewegen de stenen wanneer auto’s eroverheen rijden en ontstaat het inmiddels bekende klepperende geluid.
Drie jaar na de herinrichting
De problemen spelen slechts enkele jaren na de herinrichting van de straten aan de centrumzijde van station Zwolle. De fractie van Swollwacht stelde hierover schriftelijke vragen aan het college van burgemeester en wethouders.
De partij wilde onder meer weten hoe het kan dat de bestrating nu al voor problemen zorgt en of vergelijkbare klimaatklinkers ook op andere plekken in Zwolle zijn gebruikt. Ook werd gevraagd naar de mogelijke herstelkosten en de gevolgen voor toekomstige projecten.
Unieke constructie in Zwolle
Volgens de gemeente is de constructie op de Oosterlaan en Westerlaan uniek binnen Zwolle. De bestrating bestaat uit zogenoemde dikformaatstenen op een fundering van split. Regenwater zakt via de voegen en de onderliggende constructie weg en wordt verder afgevoerd via de zijkanten en kolken.
Exact dezelfde combinatie van stenen, fundering en afwatering is volgens het college nergens anders in Zwolle toegepast. Op andere locaties wordt wel gebruikgemaakt van waterdoorlatende of waterpasserende bestrating, maar daar is de constructie anders opgebouwd.
Voegvulling blijkt cruciaal
Uit de eerste bevindingen van de gemeente blijkt dat voldoende materiaal tussen de klinkers cruciaal is. De stenen zijn ingevoegd met mineraal materiaal, zoals zand of split. Wanneer daarvan te weinig tussen de stenen blijft zitten, kunnen de klinkers hun onderlinge steun verliezen en gaan bewegen.
Periodiek aanvullen van de voegen hoort bij het reguliere onderhoud. Hoe vaak dat nodig is, hangt volgens de gemeente af van het gebruik en de slijtage. Er wordt nog onderzocht of bij de aanleg en het onderhoud volledig aan de garantievoorwaarden is voldaan.
Na de aanleg maandenlang niet geveegd
Opvallend is dat direct na de aanleg en in de maanden daarna geen veegmachine is ingezet. Inmiddels wordt de bestrating meerdere keren per kwartaal gereinigd met mechanische zuig- en borstelwagens.
Dat onderhoud moet voorkomen dat vuil de waterdoorlatende voegen verstopt. De gemeente bekijkt op basis van de huidige ervaringen of aanvullende eisen voor het reinigen en onderhouden van dit soort bestrating nodig zijn.
Wateropvang werkt wel
Hoewel de stenen klepperen, lijkt de klimaatfunctie van de bestrating wel te werken. De Oosterlaan en Westerlaan maken deel uit van de klimaatmaatregelen in de Spoorzone. Het systeem moet regenwater opvangen en voorkomen dat dit naar lagergelegen delen van de Stationsbuurt en Assendorp stroomt.
Tijdens een zware hoosbui in juli 2023 heeft de wateropvang volgens de gemeente goed gefunctioneerd. Het regenwater werd voldoende opgevangen en veroorzaakte geen extra problemen in de omliggende buurten.
Dagelijks duizenden auto’s
De Oosterlaan en Westerlaan verwerken samen ongeveer 5.500 motorvoertuigen per etmaal. In het drukste uur rijdt ongeveer 10 tot 15 procent van het dagelijkse verkeer over de straten.
De wegen ontsluiten de Stationsbuurt, Assendorp en de noordzijde van station Zwolle. Het aandeel vrachtverkeer is volgens de gemeente relatief beperkt, al zijn daar geen exacte cijfers over beschikbaar.
Herstelkosten nog onbekend
Wat nodig is om het probleem definitief op te lossen, wordt nog onderzocht. Daardoor kan de gemeente ook nog geen concreet bedrag noemen. In het uiterste geval zou de bestrating op grote schaal opnieuw gelegd moeten worden of moet zelfs de fundering worden aangepast.
Voorlopig zet Zwolle in op gerichte herstelmaatregelen om volledige vervanging te voorkomen. Tot die tijd blijft het geluid rond het station goed hoorbaar: klepper de klepper, bij vrijwel iedere passerende auto.
