‘Ik leef met mijn telefoon in mijn hand’: oorlogsgewonde Rostik vindt in Zwolle weer een sprankje hoop
Zwolle – Twee jaar geleden werd hij geraakt door een granaat in zijn heup. Nu zit Rostik in een rolstoel op het plein in Zwolle, terwijl de klokken van de Peperbus luiden voor Oekraïne. Zijn lichaam is hier. Zijn hoofd en hart zijn elke dag in Kyiv.
„Ik denk steeds: hoe kan ik mijn land redden?” zegt hij zacht. „Maar ik heb nog geen antwoord.”
‘Een jaar kon ik alleen maar liggen’
Rostik kwam ruim twee jaar geleden naar Nederland. Hij werd geopereerd in het Isala-ziekenhuis en bracht het eerste jaar vrijwel volledig liggend door. „Een jaar kon ik alleen maar liggen,” vertelt hij. „Ik kon niet zitten, niet lopen. Niets.”
Langzaam kwam er beweging terug. Eerst een beetje zitten. Daarna een paar stappen met hulp. Hij woont nu met zijn moeder in een opvanglocatie in Zwolle, op de tweede etage. „Dat kan nu weer,” zegt hij voorzichtig. „Ik kan een beetje lopen.”
Maar makkelijk is het niet. „Het is zwaar,” geeft hij toe. „Niet alleen mijn lichaam. Ook mijn hoofd.”
Zijn broer woont met vrouw en kind nog altijd in Kyiv. Net als de familie van Elena, die in Zwolle de grote steun en toeverlaat is van de Oekraïense oorlogsinvaliden.
„Het is koud daar,” vertelt Elena. „Veel energiecentrales zijn beschadigd. Soms is er geen licht, geen verwarming. Mensen delen generatoren met elkaar, maar de winter in Kyiv is hard.”
Leven met een alarm in je zak
De oorlog stopt nooit, ook niet op afstand.
„Wij leven met onze telefoon,” zeggen Rostik en Elena. „Altijd.”
Op haar scherm laat ze de app zien die luchtalarmen doorgeeft. Bij een drone, een raket of een bombardement klinkt direct een melding. „Als er iets gebeurt in Kyiv, weten we het meteen.”
Hun handen rusten bijna automatisch op hun broekzak. Je bent nooit echt rustig.
Eerste glimlach in twee jaar
Toch is er in Zwolle ook iets veranderd. Dat heeft alles te maken met de Zwolse veteranen, onder wie Roel Broeksema van de Veteranenvereniging Zwolle.
„Vorig jaar wisten we niet eens dat hier Oekraïense soldaten lagen,” vertelt Broeksema. „Via Elena kwamen we met Rostik in contact. We nodigden hem uit in ons veteranencafé. Vanaf dat moment was er een klik.”
Volgens Elena verscheen daar voor het eerst in lange tijd weer een glimlach op Rostiks gezicht. „Dat was de eerste keer in bijna twee jaar.”
Rostik knikt. „Zij begrijpen mij. Soms is een half woord genoeg.”
Broeksema benadrukt hoe belangrijk dat contact is. „We hebben allemaal onze eigen oorlog meegemaakt. Dan hoef je niet alles uit te leggen. Je herkent de stilte, de pijn, maar ook de kracht.”
‘Beginnen met praten is de eerste stap’
Elena rijdt de gewonde militairen naar het ziekenhuis, naar controles en afspraken. Ze regelt, vertaalt, troost.
„Zij is onze motor,” zegt Broeksema. „Zonder haar zou dit niet lukken.”
Volgens hem zou het helpen als meer gewonde Oekraïense soldaten samen in Zwolle verblijven. „Nu zitten ze verspreid. Juist samen zijn helpt bij verwerking. Alleen al beginnen met praten is de eerste stap.”
Rostik weet hoe belangrijk dat is. „Als je alleen bent met je gedachten, wordt het donker,” zegt hij. „Hier voel ik dat ik niet alleen ben.”
Op het plein verstommen de klokken van de Peperbus. De vlaggen zakken langzaam omlaag. Rostik kijkt omhoog naar de Peperbus. Even geen alarm, geen melding.
Maar zijn telefoon blijft in zijn hand.
