Jonge tieners vaker verdacht in Zwolle: zorgen over wapens, geweld en online ronselen – 73 risicojongeren al in beeld
Zwolle – Het aantal jonge tieners dat in Zwolle wordt verdacht van strafbare feiten loopt weer op. Na jaren van daling ziet de gemeente in 2025 opnieuw een stijging bij jongeren van 12 tot 18 jaar. Extra opvallend: ook het aantal jonge verdachten van (vuur)wapenmisdrijven is weer toegenomen.
Dat blijkt uit stukken over de aanpak Jeugd en Veiligheid en antwoorden op vragen van CDA Zwolle. De gemeente spreekt over een kleine groep jongeren die vroeg in een criminele ontwikkeling zit, maar wel veel problemen heeft en ernstige overlast kan veroorzaken.
Wapens en geweld
Zwolle zag de jeugdcriminaliteit de afgelopen jaren over de hele linie dalen. Maar die daling zet niet overal door. Bij jongeren van 18 tot 23 jaar ging het aantal verdachten omlaag, terwijl de groep van 12 tot 18 jaar juist weer stijgt.
Vooral de toename rond (vuur)wapenmisdrijven springt eruit. Het aantal jonge verdachten daarvan ligt nog niet op het niveau van 2020 en 2021, maar is in 2025 wel hoger dan in de drie jaren daarvoor.
73 jongeren al op de radar
De gemeente probeert jongeren eerder in beeld te krijgen voordat ze verder afglijden. Via vroegsignalering zijn inmiddels ongeveer 73 jongeren bekend. Het gaat om jongeren waar zorgelijke signalen over zijn, bijvoorbeeld schooluitval, crimineel gedrag of andere problemen.
In 2026 zijn tot en met april al 41 jongeren besproken in vroegsignaleringsoverleggen in de stadsdelen. Voor al deze jongeren is of wordt een passende interventie ingezet.
Jongeren die eerst buiten beeld bleven
Volgens Zwolle gaat het deels om jongeren die eerder nauwelijks in beeld waren bij zorg of welzijn. Door nauwere samenwerking tussen politie, jeugdboa’s, jongerenwerk, scholen, leerplicht, het sociaal wijkteam en het Zorg- en Veiligheidshuis worden signalen nu sneller gedeeld.
Het specialistisch jongerenwerk begon in het voorjaar van 2025 en had in het eerste jaar 25 jongeren van 10 tot en met 19 jaar in traject. Onder hen zitten volgens de gemeente ook jongeren die betrokken zijn geweest bij meerdere geweldsincidenten met grote maatschappelijke impact.
Online geronseld voor snelle klussen
Een extra zorg is criminele uitbuiting. Daarbij worden jongeren onder druk gezet of verleid om strafbare klussen te doen. Denk aan druggerelateerde opdrachten, geldezels, bedreigingen of andere ‘snelle’ klusjes.
De gemeente waarschuwt dat kwetsbare jongeren steeds vaker online worden benaderd door ronselaars uit de georganiseerde criminaliteit. Jongeren kunnen daarbij tegelijk dader én slachtoffer zijn.
Scholen aan de voorkant
Scholen spelen een grotere rol in de aanpak. Via VIOS, Veilig in en om School, werken onderwijs, politie, jongerenwerk, zorg en veiligheid samen rond leerlingen waar zorgen over zijn. In de stuurgroep doen onder meer Deltion College, Landstede ISK/Startcollege, Thorbecke VMBO/PRO, Talenstad en Ambelt Wapenveld mee.
De gemeente zegt dat de lijnen tussen scholen, politie en jongerenwerk korter zijn geworden. Daardoor kunnen zorgen sneller worden besproken en kan eerder worden ingegrepen.
CDA wil weten of aanpak werkt
CDA Zwolle stelde vragen omdat de stijging schuurt met de preventieve aanpak die juist moet voorkomen dat jongeren in de criminaliteit belanden. De partij wil weten of de aanpak voldoende effect heeft en hoeveel risicojongeren daadwerkelijk in beeld zijn.
Volgens de gemeente is het nog te vroeg om harde conclusies te trekken. Preventie kost tijd. Wel verwacht Zwolle dat jongeren door de nieuwe werkwijze eerder worden gezien en daardoor minder snel doorgroeien naar zwaardere criminaliteit.
‘Snel geld’ wordt een ketting
Zwolle probeert jongeren en ouders ondertussen ook rechtstreeks te waarschuwen. In april begon de campagne Zwolle dealt met drugs, gericht op jongeren van 15 tot 23 jaar en hun ouders of begeleiders. De boodschap is stevig: wat begint als snel geld, status of een spannend klusje, kan eindigen in schulden, dreigementen, geweld, schooluitval, verslaving of een celstraf. Ook ronseling krijgt aandacht, omdat jongeren steeds vaker online of via bekenden worden verleid om klusjes te doen voor criminele netwerken.
Geld tot 2027
De aanpak wordt mede betaald uit het landelijke programma Preventie met Gezag. Dat geld is beschikbaar tot juli 2027. Daarna wil Zwolle de aanpak voortzetten, maar een deel van de financiering moet nog structureel worden geregeld.
In 2027 wil de gemeente een tussentijdse meting doen. Dan moet duidelijker worden of Zwolle grip krijgt op de jonge aanwas in de criminaliteit, of dat de stijgende lijn onder jonge tieners verder doorzet.
