Nieuwe spoorverbinding Zwolle-Bad Bentheim: waarom 2,5 kilometer spoor zo ingewikkeld is
Zwolle – Slechts 2,5 kilometer spoor, maar volgens ProRail misschien wel het ingewikkeldste stukje van Nederland. De nieuwe treinverbinding tussen Zwolle en het Duitse Bad Bentheim moet op 13 december van start gaan. Maar daarvoor zijn bijzondere technische oplossingen nodig. Zelfs een Europese regel die nog nooit eerder werd toegepast, komt eraan te pas.
Vanuit Zwolle kunnen reizigers straks via Coevorden naar Duitse plaatsen als Nordhorn en Bad Bentheim reizen. In Coevorden stappen ze over van de Arriva-trein op de trein van de Duitse Bentheimer Eisenbahn. Om die verbinding mogelijk te maken, moeten Nederlandse en Duitse spoorwegsystemen op elkaar worden aangesloten.
Het moeilijkste stukje ligt in Nederland
De spoorverbinding tussen Coevorden en Bad Bentheim is ongeveer 60 kilometer lang. Vooral de laatste 2,5 kilometer op Nederlands grondgebied vormen een bijzondere uitdaging.
Normaal gesproken schakelen internationale treinen bij de grens over van het ene nationale beveiligingssysteem naar het andere. Bij Coevorden gebeurt iets anders. Ongeveer een kilometer ten zuiden van het station splitst het spoor richting Zwolle zich af van de verbinding met Duitsland.
Vanaf die splitsing tot aan de grens ligt het spoor in eigendom en beheer van de Duitse Bentheimer Eisenbahn. Daardoor komen Nederlandse en Duitse spoorwegsystemen al op Nederlands grondgebied samen. Volgens ProRail is die situatie zelfs binnen Europa uitzonderlijk.
Duitse treinbeveiliging op Nederlands spoor
De Duitse vervoerder beschikt al over treinen die zijn uitgerust met het Duitse beveiligingssysteem PZB. Deze treinen werden in 2019 aangeschaft voor de verbinding tussen Bad Bentheim en Neuenhaus.
Normaal gesproken moeten internationale treinen geschikt zijn voor de beveiligingssystemen van beide landen. Maar het ombouwen van de bestaande treinen of aanschaffen van nieuwe treinen zou veel te duur worden.
Daarom koos ProRail voor een bijzondere oplossing: niet de treinen aanpassen, maar een deel van het Nederlandse spoor uitrusten met Duitse treinbeveiliging. Volgens de spoorbeheerder bespaart dit vele miljoenen euro’s. De kosten van deze aanpassing worden vanuit Duitsland betaald.
Het spoor bij Coevorden wordt aangepast voor het gebruik van Duitse treinen en beveiligingssystemen. Foto: ProRail.
Europese regel voor het eerst toegepast
Ook de toelating van de Duitse treinen levert een opmerkelijke situatie op. De treinen hebben een Duitse vergunning, maar moeten straks ook een stukje over Nederlands spoor rijden.
Volgens ProRail is daarvoor een bestaande Europese regel gebruikt die het mogelijk maakt om treinen onder deze omstandigheden toe te laten. De spoorbeheerder stelt dat die regel nog nooit eerder in Europa werd toegepast.
Daar komt bij dat ProRail en Bentheimer Eisenbahn voor het eerst als infrastructuurbeheerders samenwerken. De verkeersleiding, seinen, wissels en veiligheidsprocedures moeten op elkaar aansluiten.
Historische spoorbrug opnieuw onderdeel van reizigersverbinding
De verbinding heeft een lange geschiedenis. Al in 1910 werd de spoorlijn tussen Coevorden en het Duitse Neuenhaus geopend. Gedurende 29 jaar reden er reizigerstreinen.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de spoorbrug bij Coevorden vernield. Pas in 1951 konden er opnieuw goederentreinen tussen Nederland en Duitsland rijden. Het internationale reizigersverkeer keerde toen niet terug.
Daar komt op 13 december 2026 verandering in, als de nieuwe dienstregeling volgens planning van start gaat. Dan rijden er na 87 jaar opnieuw reizigerstreinen over deze grensverbinding.
De spoorbrug bij Coevorden maakt deel uit van de historische verbinding met Duitsland. Foto: ProRail.
Negen dagen geen treinen bij Coevorden
Voordat de nieuwe verbinding kan beginnen, moet er nog veel gebeuren. Van zaterdag 14 november om 00.00 uur tot maandag 23 november om 05.00 uur werkt ProRail dag en nacht aan het spoor.
Gedurende deze periode rijden er geen treinen tussen Hardenberg en Nieuw Amsterdam. Reizigers kunnen gebruikmaken van vervangende bussen.
In Coevorden worden onder andere wissels, seinen en sporen aangepast. Ook wordt het nieuwe perron aan de Holwertzijde verder afgebouwd en krijgt het stationsplein zijn definitieve inrichting. De nieuwe lift is bijna klaar.
Op station Coevorden wordt gewerkt aan de voorzieningen voor de nieuwe internationale treinverbinding. Foto: ProRail.
Meer over de gevolgen voor treinreizigers op de Vechtdallijn staat in ons eerdere bericht: Negen dagen hinder op spoor Zwolle–Emmen: treinen vallen uit.
Ook verbetering voor treinreizigers uit Zwolle
De aanpassingen zijn niet alleen bedoeld voor de verbinding met Duitsland. Volgens ProRail verbeteren ze ook de dienstregeling op de Vechtdallijn tussen Zwolle en Emmen.
Treinen kunnen straks sneller aankomen en vertrekken bij Coevorden. Daardoor moet de kans op vertraging afnemen.
Bij Coevorden komen de bestaande Vechtdallijn en de nieuwe internationale treinverbinding samen. Foto: ProRail.
Vanaf 13 december met één overstap naar Bad Bentheim
Als alle werkzaamheden en testen goed verlopen, kunnen reizigers vanaf zondag 13 december vanuit Zwolle met één overstap in Coevorden naar Duitsland reizen.
De Duitse trein rijdt via onder meer Neuenhaus en Nordhorn naar Bad Bentheim. Daarmee ontstaat een nieuwe internationale verbinding voor inwoners van Zwolle, Dalfsen, Ommen en Hardenberg.
Voor het zover is, moeten eind november nog testen met de treinbeveiliging plaatsvinden. Ook moeten de verkeersleiding, reizigersinformatie en kaartverkoop voor de nieuwe dienstregeling gereed zijn.
Lees ook: Vanaf Zwolle straks met één overstap naar Duitsland: historische treinverbinding keert terug.
