Van kasteel tot legerplaats: hier kun je zaterdag binnenkijken tijdens Open Monumentendag

Regio – Een kasteel waar je normaal alleen langs rijdt, een echte legerplaats die haar poorten opent en een wandeling langs bijzonder erfgoed boven op de Lemelerberg. Tijdens Open Monumentendag valt zaterdag 12 september ook buiten Zwolle opvallend veel te ontdekken. En op sommige plekken krijg je maar één dag per jaar de kans om zo dichtbij te komen.

Duizenden monumenten in Nederland openen dit weekend hun deuren. Ook in de regio Zwolle zitten daar een paar bijzondere uitschieters tussen. RTV Focus zet een aantal plekken op een rij waarvoor je best even de auto, fiets of wandelschoenen kunt pakken.

1. Eén dag per jaar zo dicht bij Kasteel Rechteren

Wie regelmatig tussen Zwolle en Dalfsen rijdt, kent het beeld waarschijnlijk wel. Tussen het groen doemt Kasteel Rechteren op. Even de oprijlaan nemen om rond te kijken zit er normaal gesproken niet in.

Maar zaterdag is dat anders.

Tijdens Open Monumentendag worden van 10.00 tot 16.00 uur het voorplein en het koetshuis van het kasteel opengesteld. Het kasteel zelf blijft gesloten, maar bezoekers kunnen wel veel dichterbij komen dan normaal.

Leden van de Historische Kring Dalfsen vertellen er over de geschiedenis van het kasteel, de vroegere bewoners en de verschillende bouwstijlen. Ook graaf Christiaan is aanwezig om bezoekers meer over het verleden van Rechteren te vertellen.

En er is meer dan alleen het kasteel. Bezoekers kunnen door de voormalige tuinen achter het gebouw wandelen. Daar staan nog twee monumentale kassen en eeuwenoude bomen, waaronder twee enorme platanen met een omtrek van bijna acht meter.

Juist dat maakt Rechteren bijzonder: slechts één dag per jaar wordt de directe omgeving van het kasteel voor bezoekers opengesteld.

2. Een echte legerplaats opent de poorten

Van een adellijk landgoed naar een plek waar je normaal óók niet zomaar binnenwandelt: de Legerplaats bij Oldebroek in ’t Harde.

Tussen 10.00 en 16.00 uur opent het defensieterrein zijn poorten. Bezoekers kunnen die dag gratis drie musea bekijken: het Nederlands Artilleriemuseum, Museum Rijdende Artillerie en het Nederlands Inlichtingenmuseum.

De Legerplaats bij Oldebroek opent zaterdag de poorten. Bezoekers kunnen onder meer drie militaire musea gratis bezoeken.

En dit is geen middagje alleen vitrines bekijken. Op het terrein staat oud en nieuw artilleriematerieel opgesteld, er zijn re-enactments rond onder meer het KNIL en de Koude Oorlog en het Reünieorkest Artillerie zorgt voor militaire muziek.

Ook worden op verschillende momenten demonstraties gegeven met een 25-ponder. Verder zijn er militaria, wargaming en is het Veteranenontmoetingscentrum met Veteranenplaza geopend.

Bezoekers moeten wel even opletten bij de ingang. De toegang loopt uitsluitend via de bovenpoort op de Wolterberg/Knobbel en niet via de gebruikelijke ingang van de legerplaats. Vanaf 14 jaar is legitimatie verplicht. Parkeren is gratis.

3. Open Monumentendag midden in de natuur

Een monument hoeft niet altijd uit dikke muren, torens en eeuwenoude deuren te bestaan.

Op de Lemelerberg staat Park 1813 centraal. Landschap Overijssel organiseert zaterdag drie begeleide wandelingen waarbij natuur, landschap en erfgoed in elkaar overlopen.

De Leeuw bij Park 1813 op de Lemelerberg vormt het startpunt voor drie wandelingen over natuur en erfgoed.

De wandelingen vertrekken vanaf De Leeuw bij Park 1813 om 11.30, 13.00 en 14.30 uur. Een natuurgids vertelt onderweg over het ontstaan van de Lemeler- en Archemerberg, het heidelandschap, de schaapskudde en bijzondere planten en dieren. Bij helder weer reikt het uitzicht over Salland en Twente.

Hier geldt wel een verschil met veel andere activiteiten tijdens Open Monumentendag: de wandeling is niet gratis. Deelname kost 5 euro per persoon. Vrienden van Landschap Overijssel en gezinsleden op hetzelfde adres betalen de helft. Per wandeling zijn slechts vijftien plekken beschikbaar en vooraf reserveren is verplicht.

4. En dan is er natuurlijk nog Zwolle

Wie liever in de stad blijft, hoeft zich al helemaal niet te vervelen. Zwolle pakt dit jaar bijzonder groot uit tijdens Open Monumentendag.

Er gaan 61 locaties open en daar blijft het niet bij. Er rijdt een gratis hop-on hop-offtreintje door de binnenstad, een cabriobus maakt vier routes door de wijken en bezoekers kunnen tijdens de open dag van Rechtbank Overijssel onder meer een kijkje nemen in de zittingszalen en het cellencomplex.

Ook rond het station en de Spoorzone gebeurt van alles, met spoorhistorie, theater op de Passerelle en exposities in de Rode Hal. Daarnaast zijn er muziekoptredens, stadswandelingen, activiteiten voor kinderen en acht locaties die voor het eerst meedoen.

Open Monumentendag in Zwolle wordt gigantisch: dit kun je zaterdag allemaal gratis doen

Van kasteel tot kanon

Wie zaterdag iets anders wil dan het klassieke rondje door een oude kerk heeft dus genoeg keuze. Je kunt bijna tegen de muren van Kasteel Rechteren staan, een kijkje nemen op een actieve legerplaats, met een gids over de Lemelerberg trekken of in Zwolle van activiteit naar activiteit hoppen.

Open Monumentendag vindt plaats op zaterdag 12 en zondag 13 september 2026. Niet iedere locatie doet beide dagen mee. De activiteiten in Dalfsen, ’t Harde, Lemele en Zwolle die hierboven staan, zijn zaterdag 12 september.

Controleer voor vertrek altijd of reserveren nodig is. Vooral bij rondleidingen en de wandelingen op de Lemelerberg is het aantal beschikbare plaatsen beperkt.