Zwolse opvang loopt over: nieuwe golf jonge Oekraïners klopt aan voor een bed
Zwolle – De opvang voor Oekraïense ontheemden in Zwolle zit zo goed als vol. De stad heeft momenteel 723 opvangplekken, ruim boven de zogeheten inspanningsverplichting van 685. Toch blijven de aanvragen binnenstromen – vooral van jonge Oekraïners die na het opheffen van reisbeperkingen massaal richting Nederland trekken.
Landelijk beeld: bijna alles bezet
In heel Nederland verblijven eind oktober 2025 127.280 Oekraïense ontheemden. Er zijn 97.770 opvangbedden, waarvan er maar liefst 97.620 bezet zijn. De bezettingsgraad is daarmee vrijwel maximaal. Ook Zwolle draait op volle toeren: 94 procent van de plekken in de stad is bezet.
Naast de officiële opvang wonen er landelijk ook zo’n 29.660 geregistreerde Oekraïners bij gastgezinnen of zelfstandig.
Stroom jonge mannen naar Zwolle
Opvallend is de toename van jongeren tussen de 18 en 23 jaar, melden de Zwolse opvanglocaties. Volgens de gemeente is dat een direct gevolg van de versoepeling van reisrestricties voor jonge mannen uit Oekraïne.
De mailbox van de opvang staat roodgloeiend: wekelijks komen 14 tot 35 aanmeldingen binnen. Daarnaast melden zich elke week 3 tot 10 Oekraïners fysiek bij de locatie, variërend van alleenreizende jongeren tot complete gezinnen. Bewoners vragen geregeld of er ruimte is voor familie of vrienden.
’Geen bed, geen plek’
Ondanks de bereidheid om te helpen, moet Zwolle regelmatig “nee” verkopen. De opvang zit simpelweg te vol. Daarnaast kan er niet altijd geschoven worden: een man kan bijvoorbeeld niet worden geplaatst op een vrouwenkamer.
Ook uitstroom helpt nauwelijks. Er vertrekken weinig Oekraïners uit de Zwolse opvang, waardoor bedden zelden vrij komen.
Hoe lang blijven ze? Onzeker tot 2027
De Europese bescherming voor Oekraïners is verlengd tot 4 maart 2027. Tot die tijd hebben zij recht op opvang, werk, zorg en onderwijs. Maar daarna is alles onzeker.
Het kabinet werkt aan een nationale terugvaloptie, voor het geval de Europese bescherming stopt. Zo moet worden voorkomen dat duizenden Oekraïners zonder verblijfsstatus op straat belanden.
Zwolle werkt daarom aan een scenarionota om vooruit te plannen. Veel Oekraïners wonen inmiddels ruim 3,5 jaar in gemeentelijke opvang. De gemeente wil “realistische keuzes” maken en duidelijkheid bieden over huisvesting, integratie en gemeentelijke voorzieningen.
