Zwolle wil autoluwe horecapleinen, maar bewoners zien probleem direct terugkeren zodra hekken verdwijnen
Zwolle – Even was het rustiger rond het Gasthuisplein en het Bethlehemkerkplein, maar zodra de afzettingen om 22.00 uur verdwenen, kwamen de auto’s terug. De gemeente Zwolle erkent dat automobilisten na afloop van de proef opnieuw door de binnenstad reden en overlast veroorzaakten. Bewoners klagen over showrijders, knallende uitlaten en een onveilig gevoel in de late avond.
De gemeente testte in mei drie weekenden lang verschillende manieren om delen van de Zwolse binnenstad tijdens de terrastijden autoluw te maken. De tijdelijke afsluitingen golden tussen 15.00 en 22.00 uur.
Ieder weekend werd een andere opzet gebruikt. Tijdens het eerste weekend leek de afsluiting op een eerdere proef in december. In het tweede weekend werd een groter gebied afgesloten, waaronder de Koestraat. Het derde weekend draaide vooral om het Bethlehemkerkplein en de Nieuwe Markt.
Overlast keert na 22.00 uur terug
Volgens bewoners was het verschil goed merkbaar zolang de afzettingen aanwezig waren. Na 22.00 uur werden de wegversperringen echter weggehaald en konden automobilisten de straten weer in.
De gemeente bevestigt nu dat de rust daarna snel verdween. Auto’s reden opnieuw door de binnenstad en veroorzaakten overlast op het Gasthuisplein en bij de Koestraat. Het college noemt dat waardevolle informatie voor het uitwerken van permanente maatregelen.
Swollwacht vroeg het college daarom of de afsluiting voortaan niet tot 23.00 uur zou kunnen duren. Die tijd sluit aan op de sluitingstijd van de Spar aan het Gasthuisplein. Volgens bewoners wordt de supermarkt na 22.00 uur weer volop met de auto bezocht en stoppen voertuigen opnieuw in de straat.
Proef begon al in de avond en nacht
De proef tijdens de terrastijden was een vervolg op een eerdere test om verkeersoverlast in de binnenstad terug te dringen. Daarbij werden op vrijdag- en zaterdagavond tussen 21.00 en 02.00 uur meerdere straten afgesloten voor doorgaand gemotoriseerd verkeer.
Het ging om de Praubstraat, Goudsteeg, Bloemendalstraat en het Gasthuisplein vanaf de Walstraat. Bewoners en ondernemers konden hun woningen en bedrijven wel blijven bereiken. Verkeersregelaars hielden toezicht en spraken bestuurders aan die toch probeerden door te rijden.
Hard optrekken en doelloos rondrijden
De maatregelen kwamen niet uit de lucht vallen. Bewoners en ondernemers klagen al langere tijd over zogenoemde showrijders: automobilisten die zonder duidelijke bestemming rondjes door het centrum rijden, hard optrekken en hun motor nadrukkelijk laten horen.
Om een beter beeld te krijgen van het verkeer en de gereden snelheden, legde de gemeente eerder al telslangen neer. Daarmee werd gemeten hoeveel voertuigen door het gebied reden en hoe hard automobilisten reden.
De gemeente zegt het fenomeen van de showrijders te herkennen. Ook uit andere straten in en rond de binnenstad komen meldingen over luidruchtige auto’s.
Horeca wil een echt horecaplein
Horecaondernemers reageerden tijdens de eerdere proef positief op het weren van doorgaand verkeer. Jan Briek van The Dublin House aan het Bethlehemkerkplein zag direct voordelen voor zijn gasten en medewerkers.
„Als die showrijders verdwijnen, wordt het hier meteen veiliger. Voor onze gasten én voor het personeel. Bovendien krijgt deze plek, net als de Nieuwe Markt, meer het gevoel van een echt plein waar mensen kunnen flaneren en genieten.”
De gemeente ziet die nadelen van het autoverkeer inmiddels ook. Volgens het college hinderen showrijders ondernemers die een prettig terras willen exploiteren. Het rijgedrag is bovendien onveilig voor bezoekers en personeel en belemmert bewoners in hun woongenot.
Bekijk waar de straten werden afgesloten
Knallen en ploffende uitlaten
Naast hard optrekken en rondjes rijden, klagen bewoners over auto’s met opvallend luidruchtige uitlaten. Daarbij zijn harde knallen en ploffende geluiden te horen wanneer bestuurders gas geven of afremmen.
Gerichte handhaving tegen die geluidsoverlast blijkt volgens het college echter moeilijk. De huidige wetgeving maakt het volgens de gemeente “ontzettend lastig” om automobilisten alleen op basis van het geproduceerde geluid aan te pakken.
Zwolle wil daarom vooral structurele verkeersmaatregelen nemen. Door showrijders op bepaalde momenten niet meer over de horecapleinen te laten rijden, moet niet alleen de verkeersoverlast maar ook de geluidshinder afnemen.
Bewoners voelen zich ’s avonds onveilig
De zorgen rond het Gasthuisplein beperken zich volgens omwonenden niet tot auto’s. Nadat de afzettingen zijn weggehaald, zouden ook grotere groepen jongeren zich opnieuw op het plein verzamelen. Bewoners zeggen dat zij zich daardoor in de late avond minder veilig voelen.
Swollwacht vroeg het college bovendien of het Gasthuisplein bij de handhaving bekendstaat als een plek waar drugs worden gedeald. De gemeente en politie zeggen nadrukkelijk aandacht te hebben voor overlast door drugsdealers, maar doen vanwege hun aanpak geen uitspraken over afzonderlijke locaties.
Hoe vaak drugscontroles plaatsvinden, hangt volgens het college af van signalen, omstandigheden en de beschikbare politiecapaciteit. Controles op rijden onder invloed van drugs worden uitgevoerd door de politie en niet door gemeentelijke toezichthouders of boa’s.
VVD wilde auto’s al helemaal weren
De eerdere proef viel samen met de publicatie van het verkiezingsprogramma van de VVD Zwolle. Daarin pleitte de partij voor verdergaande maatregelen, vooral rond het Bethlehemkerkplein. Het plein zou volgens de liberalen zo snel mogelijk volledig autovrij moeten worden.
„Als je op het terras zit bij een van die fijne zaken, word je vaak gestoord door aso’s die denken indruk te maken door het gaspedaal flink in te trappen,” schreef de VVD destijds.
Een autovrij plein zou volgens de partij meer ruimte opleveren voor terrassen, de verkeersveiligheid verbeteren en bijdragen aan een bruisendere sfeer.
Van tijdelijke proef naar vaste afsluiting
De gemeente geeft nog geen antwoord op de vraag of een toekomstige afsluiting tot 22.00, 23.00 uur of nog later gaat duren. De proef tijdens de terrastijden is afgerond en de opgedane ervaringen worden nu verwerkt.
In het coalitieakkoord is afgesproken dat het college met een voorstel komt voor autoluwe horecapleinen. Daarin wordt uitgewerkt welke structurele maatregelen nodig zijn, welke straten worden afgesloten en op welke dagen en tijden de afsluitingen moeten gelden.
Daarmee lijkt de discussie niet langer alleen te gaan over de vraag óf de auto op drukke momenten van de horecapleinen moet verdwijnen. Vooral het tijdstip waarop de straten weer worden vrijgegeven, wordt belangrijk.
De proef in mei heeft volgens de gemeente namelijk één ding duidelijk gemaakt: zodra de afzettingen om 22.00 uur verdwenen, keerde ook een deel van de overlast terug.
