Iedereen ergert zich eraan, maar het probleem groeit: Zwolle trekt extra geld uit voor afval naast containers

Zwolle – Wie in Zwolle op sociale media kijkt, ziet het bijna dagelijks voorbij komen: foto’s van matrassen, kartonnen dozen, vuilniszakken en grofvuil naast ondergrondse containers. Bewoners klagen over een rommelige straat, ongedierte en een gevoel dat niemand meer verantwoordelijkheid neemt. En ondanks jarenlange acties blijkt het probleem nog altijd hardnekkig.

De gemeente Zwolle komt daarom met een nieuwe aanpak voor 2026 en 2027. Extra controles, meer afvalcoaches, gerichtere handhaving en speciale aandacht voor probleemwijken moeten ervoor zorgen dat de overlast eindelijk afneemt.

Bijna 20.000 meldingen in één jaar

De cijfers laten zien hoe groot het probleem inmiddels is geworden. In 2025 werden 19.906 bijplaatsingen geregistreerd. Dat zijn meldingen van afval dat naast containers wordt gezet in plaats van erin. Een jaar eerder waren dat er nog 16.178.

Het gaat vooral om grofvuil en restafval. Volgens de gemeente bestaat ruim de helft van alle geregistreerde bijplaatsingen uit grofvuil zoals meubels, hout en huishoudelijke spullen. Nog eens ruim een derde bestaat uit restafval.

Deze wijken springen eruit

Niet iedere wijk heeft evenveel last van afval naast containers. Uit de gemeentelijke cijfers blijkt dat Diezerpoort met bijna 28 procent van alle registraties bovenaan staat. Daarna volgen Holtenbroek met ruim 20 procent en Stadshagen met ongeveer 15 procent. Ook Assendorp en de binnenstad scoren relatief hoog.

Juist daarom wil Zwolle de komende jaren extra inzetten op Holtenbroek en Diezerpoort. Volgens de gemeente is daar sprake van structurele problemen op meerdere locaties tegelijk.

Waarom zetten mensen afval naast de container?

De gemeente heeft onderzocht waarom inwoners afval naast containers achterlaten. De redenen lopen sterk uiteen.

Sommige mensen denken dat iemand anders het afval nog kan gebruiken. Anderen zien dat er al afval ligt en voegen daar iets aan toe. Ook volle containers, een vergeten afvalpas of simpelweg gemakzucht spelen een rol. Daarnaast zijn er inwoners die bewust de regels overtreden.

Volgens de gemeente ontstaat daardoor een sneeuwbaleffect. Zodra ergens afval naast een container ligt, neemt de kans toe dat anderen hetzelfde doen.

Meer afvalcoaches en strengere controles

Zwolle kiest daarom voor een combinatie van informeren, helpen én handhaven. Afvalcoaches krijgen een grotere rol bij meldingen in de wijk. Zij moeten sneller in contact komen met bewoners en problemen direct oplossen. Tegelijkertijd blijven boa’s gericht controleren op hardnekkige hotspots.

Bij sommige containerlocaties worden afvalzakken en grofvuil bovendien doorzocht op adresgegevens. Wanneer duidelijk is wie het afval heeft achtergelaten, kunnen de opruimkosten worden verhaald op de overtreder. Bij heterdaad kunnen boa’s direct een boete uitschrijven.

Binnen 48 uur opgeruimd

Een ander doel van de nieuwe aanpak is snelheid. De gemeente wil meldingen sneller afhandelen en streeft ernaar om bijplaatsingen binnen 48 uur te laten opruimen. Ook worden inwonersmeldingen beter bijgehouden, zodat duidelijker wordt waar de grootste ergernissen zitten.

Eind 2027 wordt bekeken of de aanpak daadwerkelijk heeft gewerkt. Dan volgt een uitgebreide evaluatie en beslist de gemeente hoe het beleid vanaf 2028 verdergaat.