Na jaren keert geliefd ziekenhuisbeeld terug naar oude plek in Zwolle: ‘De kraan had er moeite mee’

Zwolle – Bijna twee ton aan brons, staal en Zwolse herinneringen staat weer op vertrouwde grond. Het kunstwerk ‘Zusters onder de bogen’ is teruggekeerd naar Assendorp, vlak bij de plek waar ooit het Weezenlanden ziekenhuis stond. Voor de plaatsing was een kraan nodig die zichtbaar moeite had met het loodzware beeld.

Het kunstwerk staat op het grasveld bij de hoek van het Groot Wezenland en de Thoden van Velzenstraat. Daarmee zijn de bronzen zusters terug op de plek waar zij voor veel Zwollenaren onlosmakelijk mee verbonden zijn.

Kraantje had er moeite mee

De terugplaatsing was geen eenvoudig klusje. Medewerkers van Meesters in Kunst, gespecialiseerd in het plaatsen, onderhouden en restaureren van kunstwerken, moesten het beeld met een kraantje op zijn nieuwe voet zetten.

“De kraan had er wel moeite mee”, vertelde een van de medewerkers tijdens de werkzaamheden. Hij schat dat het kunstwerk ongeveer 1.700 tot 1.800 kilo weegt. Het beeld werd na de plaatsing zorgvuldig op zijn plek gezet en stevig verankerd.

Ook kreeg het kunstwerk een onderhoudsbeurt en werd het in de was gezet. Daardoor zijn de vormen en de kenmerkende groenbronzen kleur van de twee zusters weer goed zichtbaar.

Terug naar de plek waar het begon

‘Zusters onder de bogen’ stond jarenlang bij de ingang van het Weezenlanden ziekenhuis. Na de sloop van het ziekenhuis verhuisde het kunstwerk naar de nieuwbouw van Isala aan de Dokter van Heesweg. Daar miste het volgens veel Zwollenaren de historische en emotionele band met zijn omgeving.

Nu staat het beeld weer op een steenworp afstand van de plek waar generaties Zwollenaren werden geboren, verzorgd of afscheid namen van een dierbare.

Zes zusters begonnen het ziekenhuis

Het beeld van kunstenaar Pépé Grégoire herinnert aan de zusters die het Weezenlanden ziekenhuis oprichtten. In 1897 kwam moeder-overste Lamberta samen met vijf medezusters van Onder de Bogen vanuit Maastricht naar Zwolle.

In een herenhuis aan de Melkmarkt begonnen zij een ziekenhuis. Toen dat gebouw te klein werd, verhuisde de zorg naar het Groot Wezenland. Op die plek groeide het ziekenhuis uit tot een begrip in Zwolle.

De medische staf gaf later opdracht voor het kunstwerk. De zusters dragen een kap en een door de wind bewogen habijt. Ze lijken onderweg en druk met elkaar in gesprek.

Een plek vol mooie en verdrietige herinneringen

De terugkeer raakt aan de persoonlijke geschiedenis van duizenden Zwollenaren. In het Weezenlanden ziekenhuis werden generaties inwoners geboren. Anderen werkten er, werden er verzorgd of namen er afscheid van een dierbare.

Toen de hoofdgebouwen in 2016 werden gesloopt, kwamen veel mensen kijken. De kraamafdeling bevond zich op de bovenste verdieping van een van de gebouwen.

Sloper Erik Zwerver verwoordde destijds waarom de afbraak zoveel losmaakte: “Iedereen heeft hier wel zijn voetstappen gezet.” Ook voor medewerkers van het sloopbedrijf was het soms lastig. Sommigen hadden in het ziekenhuis een vader of moeder verloren.

Nog een kunstwerk keerde terug

‘Zusters onder de bogen’ is niet het enige kunstwerk dat de herinnering aan het voormalige ziekenhuis levend houdt. Aan de Luttenbergstraat is ook het reliëf ‘De Barmhartige Samaritaan’ teruggekeerd.

Het reliëf was tientallen jaren te zien op de gevel van de oude zusterflat. In juli 2017 werd het na maanden van voorbereiding voorzichtig uit het gebouw gehaald en tijdelijk opgeslagen.

Later kreeg het reliëf een nieuwe plek in de voorgevel van appartementencomplex De Weezenlanden, ongeveer op de plaats waar vroeger de zusterflat stond. De afbeelding verwijst naar de zorg en barmhartigheid van de broeders en zusters die in Zwolle werkten.

Gebouwen weg, herinneringen gebleven

De skyline van Assendorp veranderde door de sloop voorgoed. Toch verdween het verhaal van het ziekenhuis niet. Met ‘De Barmhartige Samaritaan’ in de gevel en ‘Zusters onder de bogen’ terug op het grasveld zijn twee tastbare herinneringen opnieuw zichtbaar.

De officiële onthulling van ‘Zusters onder de bogen’ volgt halverwege september.