Zorgen op de markt over zero-emissiezone ‘Hier in Zwolle zijn al een aantal gestopt’

Zwolle – Sinds 1 januari 2025 geldt in de binnenstad van Zwolle een zero-emissiezone. Door een overgangsregeling mogen sommige bedrijfswagens en vrachtwagens voorlopig nog naar binnen, maar uiteindelijk zijn alleen uitstootvrije voertuigen toegestaan. Marktkooplieden maken zich zorgen over de gevolgen van de regels. Vooral de hoge aanschafkosten van elektrische voertuigen en de toekomst van hun bedrijven baren hen zorgen.

‘We zijn er niet blij mee’

Jan, eigenaar van een Vietnamese loempiakraam, heeft nog maar net een nieuwe verkoopwagen aangeschaft. „We hebben hem in 2021 besteld en in 2023 geleverd gekregen. Kort daarna ontvingen we een brief over de zero-emissiezone. Normaal gesproken zouden we tien jaar met zo’n wagen moeten kunnen doen, maar nu dreigen we hem al na enkele jaren af te moeten schrijven.”

Een elektrische verkoopwagen is volgens hem voor veel kleine ondernemers onbetaalbaar. „Zo’n wagen kost al snel 180.000 euro. Dat is voor kleine ondernemers gewoon niet op te brengen.”

Er zijn al heel veel kooplieden gestopt. Hier in Zwolle zijn er een aantal gestopt en op andere markten hoor ik hetzelfde. Marktkoopman Jan

„Er zijn al heel veel kooplieden gestopt”, vervolgt Jan. „Ook hier in Zwolle zijn ondernemers gestopt vanwege de nieuwe regels. Op andere markten hoor ik dezelfde verhalen.”

Volgens hem staat daarmee ook de opvolging van familiebedrijven onder druk. „Sommige mensen staan al vijftig jaar op de markt en hun kinderen zouden de zaak normaal gesproken overnemen. Maar die zeggen nu: we kunnen het materiaal van onze ouders nog gebruiken, maar de investering in een nieuwe elektrische wagen is te groot. Dat geld verdienen we niet meer terug.”

De terugverdientijd kan volgens Jan oplopen tot tien of vijftien jaar. „Dan vraag je je af waar je uiteindelijk nog voor werkt.”

Oldtimer met rookpluimen

Jan vindt dat de regels niet in alle gevallen logisch uitpakken. „Als ik met een oldtimer kom waar de rookpluimen uit komen, mag ik de stad onder bepaalde voorwaarden wél in. Maar met mijn relatief schone, nieuwere wagen lukt dat straks niet meer. Het beleid lijkt daardoor soms meer om de regels te draaien dan om de daadwerkelijke milieuwinst.”

Hij pleit ervoor om ondernemers hun huidige voertuigen eerst te laten opgebruiken. Pas wanneer die aan vervanging toe zijn, zouden zij volgens hem verplicht moeten overstappen op een uitstootvrij voertuig.

Beluister hieronder wat Jan vertelt over de zero-emissiezone en de gevolgen voor zijn bedrijfsvoering.

‘Voor kleine ondernemers is dit niet haalbaar’

Ook de eigenaar van een groente- en fruitkraam maakt zich zorgen. „De overheid wil het allemaal wel, maar in de praktijk klopt het nog niet”, zegt hij.

Volgens de marktkoopman vormt de actieradius van elektrische vrachtwagens een belangrijk probleem. „De elektrische vrachtwagens die nu beschikbaar zijn, kunnen maar een beperkt aantal kilometers rijden. Als de accu leeg is, sta je stil. Het werkt niet zoals bij een tankstation, waar je binnen enkele minuten weer verder kunt. Je moet heel precies plannen om op je bestemming te komen.”

Daar komen de hoge aanschafkosten nog bij. „Een elektrische vrachtwagen kost al snel 300.000 euro. Dat bedrag heeft niet iedereen zomaar liggen. Uiteindelijk moet je die investering ook weer terugverdienen met de verkoop op de markt.”

Beluister hieronder het interview met de eigenaar van een groente- en fruitkraam op de markt in Zwolle.

Zeven ontheffingen aangevraagd

Volgens Marlijn van der Sar, woordvoerder van de gemeente Zwolle, zijn in totaal zeven officiële aanvragen ingediend via het zero-emissieloket. Het gaat om vijf dagontheffingen en twee aanvragen op basis van de hardheidsclausule.

„Alle dagontheffingen zijn inmiddels toegekend. We zijn ook voornemens om de twee aanvragen op basis van de hardheidsclausule goed te keuren”, aldus Van der Sar.

Veel aanvragen komen volgens haar van mkb’ers en marktondernemers. Grotere bedrijven maken vooral gebruik van dagontheffingen.

Redenen voor maatwerk lopen uiteen. Zo kan de overstap naar een elektrisch voertuig financieel of technisch onhaalbaar zijn. Ook een naderend pensioen, ziekte of het voornemen om een bedrijf binnen afzienbare tijd te beëindigen kan een rol spelen.

„We blijven in gesprek met ondernemersverenigingen, brancheorganisaties en individuele ondernemers om hen te helpen zich op de zero-emissiezone voor te bereiden”, zegt Van der Sar.