Zorg, natuur en water komen samen in Wijthmen: 32 zorgwoningen, boerderij en waterwinning gepland aan Erfgenamenweg

Wat nu nog open weiland is aan de Erfgenamenweg in Wijthmen, moet uitgroeien tot een plek waar kwetsbare kinderen wonen, natuur herstelt en water wordt opgevangen. Voor het Mooi Leven Huis voelt het als het einde van een lange reis: “We gaan landen.”

Wijthmen – Aan de rand van Wijthmen, tussen de Erfgenamenweg en het open laagland, ligt straks geen gewoon weiland meer. Hier moet een bijzonder gebied ontstaan waar kwetsbare kinderen en volwassenen wonen, waar een zorgboerderij draait, waar nieuwe natuur groeit én waar mogelijk drinkwater wordt gewonnen voor de regio.

Het college van B&W heeft hiervoor de startnotitie vastgesteld en een samenwerkingsovereenkomst gesloten met de Herstructureringsmaatschappij Overijssel (HMO), eigenaar van zo’n 20 hectare grond aan de oostkant van het dorp. Daarmee is de volgende stap gezet in een plan dat naadloos moet aansluiten op het Dorpsplan Wijthmen, dat vorig jaar door de gemeenteraad werd vastgesteld.

32 zorgwoningen in het landschap

Concreet gaat het om de bouw van twee zorglocaties: 24 woon(zorg)units voor kinderen en (jong)volwassenen met een verstandelijke en/of meervoudige beperking (Mooi Leven Huis) en 8 woon(zorg)units voor mensen met onder meer autisme, met een beheerderswoning en gezamenlijke ruimten (De Hofstee).

Daarnaast is er ruimte voor een kleinschalige, biologische leer-werkboerderij voor dagbesteding én voor een mogelijke drinkwatervoorziening van Vitens, gecombineerd met natuurontwikkeling en nieuwe wandelroutes.

Mooi Leven Huis

Voor het Mooi Leven Huis is de keuze voor Wijthmen een mijlpaal. De woonvorm wordt een (t)huis voor kinderen en jongvolwassenen met een verstandelijke en/of zeer ernstig meervoudige beperking, waar ouders actief betrokken blijven en zorg, familie en dagelijks leven samenkomen. Op Facebook reageerde de organisatie enthousiast op het nieuws: “Na jaren van verkennen, wensen verzamelen en netwerken, gaan we nu landen. En dat doen we in het prachtige Wijthmen. Een feestelijk moment en weer een stap dichter bij onze droom.”

Alles moet worden ingepast in het open landschap, direct aan de Erfgenamenweg. Die weg vormt de rand van de hogere dekzandrug van Wijthmen en kijkt uit over het lage, open poldergebied richting landgoederen als De Horte en Mataram. Bebouwing in dat open gebied is normaal gesproken ongewenst; daarom mag nieuwbouw alleen direct aan de weg plaatsvinden, en moet het ontwerp aansluiten op het landelijke karakter van boerderijen en erven in de omgeving.

Water en natuur leidend

Het plan draait niet alleen om zorgwonen. De gemeente ziet hier ook een kans om grote doelen op het gebied van water, klimaat en natuur te realiseren.

Het gebied ligt namelijk in een waterbergingsgebied. Dat betekent dat bij hevige regenval water hier tijdelijk moet kunnen worden opgevangen om de rest van Zwolle te ontlasten. Nieuwe sloten, natuurontwikkeling en slimme inrichting van het terrein moeten ervoor zorgen dat het gebied als een ‘spons’ gaat werken. Ook moet rekening worden gehouden met overstromingsrisico’s, hitte en droogte.

Historisch flierenlandschap met wandelroutes

Vitens onderzoekt bovendien of hier een waterwingebied kan komen met waterwinputten. Dat zou gecombineerd worden met herstel van het historische flierenlandschap, belangrijk voor onder meer weidevogels, en met wandelroutes voor inwoners van Wijthmen.

Verhuizing De Hofstee hangt samen met nieuwe weg

De komst van De Hofstee naar de Erfgenamenweg is niet toevallig. De huidige woonboerderij aan de Oude Wijthemerweg ligt straks pal langs de nieuwe route van de om te leggen Kroesenallee. Die weg moet het doorgaande verkeer uit het dorpshart halen. Voor de bewoners van De Hofstee zou dat onrust en geluidsoverlast betekenen. Verhuizen is daarom noodzakelijk.

Die verhuizing, de omlegging van de Kroesenallee en deze gebiedsontwikkeling zijn daardoor nauw met elkaar verweven. Vertraging bij één van deze projecten kan gevolgen hebben voor de andere.

Geur, geluid en verkeer eerst onderzocht

Voordat er ook maar een schop de grond in kan, moet een flinke lijst onderzoeken worden uitgevoerd. Zo ligt het plangebied mogelijk binnen de geurcirkel van een agrarisch bedrijf en moet exact worden berekend of wonen en een zorgboerderij hier zijn toegestaan. Ook geluid van de Erfgenamenweg en de Kroesenallee wordt onderzocht, net als stikstofuitstoot, bodemkwaliteit, waterafvoer en de capaciteit van het riool in Wijthmen.

Daarnaast mag de toename van verkeer niet ten koste gaan van de monumentale bomenstructuur langs de Erfgenamenweg, die onderdeel is van de hoofdgroenstructuur van Zwolle.

Inwoners mogen meepraten

Vóór de vaststelling van deze startnotitie heeft nog géén brede participatie heeft plaatsgevonden. Wel is Plaatselijk Belang Wijthmen al geïnformeerd en positief over de uitgangspunten.

De komende maanden start een uitgebreid participatietraject volgens de Zwolse Hanza!-aanpak. Direct omwonenden, natuurorganisaties, ondernemers en inwoners van Wijthmen worden uitgenodigd om mee te denken over onder meer toegankelijkheid, verkeersveiligheid, natuur, parkeren en inrichting van het gebied. De initiatiefnemer houdt hiervan een participatiejournaal bij.

Besluit in 2026, uitvoering later

De komende periode wordt gewerkt aan een Ruimtelijk Ontwikkelplan (ROP). Dat plan moet in de tweede helft van 2026 worden voorgelegd aan het college en de gemeenteraad. Pas daarna volgt een wijziging van het omgevingsplan en kan de daadwerkelijke uitvoering starten.

Wethouder Gerdien Rots noemt de ontwikkeling “een voorbeeld van hoe wonen, zorg, natuur en water samen kunnen komen in één plan dat past bij de identiteit van Wijthmen”.

Voor het dorp betekent dit niet alleen nieuwe woonplekken voor kwetsbare mensen, maar ook nieuwe natuur, wandelroutes en een versterking van het voorzieningenniveau – midden in het open landschap aan de rand van Wijthmen.