Honderden mensen langs IJssel voor zonsverduistering: ‘Er gebeurt iets speciaals’

Zwolle – Langs de IJssel bij Zwolle hebben zich woensdagavond veel mensen verzameld voor een bijzonder schouwspel aan de hemel. Met eclipsbrillen, camera’s, telescopen en klapstoelen zochten kijkers een plek met vrij uitzicht op de zon. Langzaam verdween een steeds groter stuk van de zon, tot om 20.11 uur het hoogtepunt werd bereikt. Toen was maar liefst 88 procent van het zonoppervlak bedekt.

 

Op de IJsseldijk bij het Oldenelerpark in Zwolle-Zuid werd het in de loop van de avond steeds drukker. Over een flink stuk van de dijk zaten en stonden mensen in het gras. Sommigen hadden klapstoelen en drinken meegenomen, bij anderen stond de muziek aan. Gezinnen met kinderen zaten naast fotografen en sterrenliefhebbers met complete apparatuur.

Af en toe gingen de eclipsbrillen op om te kijken hoeveel verder de maan voor de zon was geschoven. Tussendoor werd er gepraat, gegeten en geprobeerd om het bijzondere moment op de foto te krijgen. Ook selfies met de eclipsbril mochten woensdagavond niet ontbreken.

Ook verderop langs de dijk stonden op verschillende plekken groepjes mensen naar de westelijke hemel te kijken. Vooral bij de sterrenkijkers aan het einde van de dijk was het druk. Daar stonden telescopen opgesteld en verzamelden zich veel belangstellenden.

Eerste hap uit de zon

De verduistering begon om 19.16 uur. Al snel was met een eclipsbril duidelijk te zien hoe de maan een steeds groter stuk van de zon bedekte.

“Ik vind het echt heel mooi”, zei een van de kijkers op de dijk. Een ander vergeleek het beeld door de eclipsbril met iets heel anders: “Het is alsof je ‘s nachts naar de maan staat te kijken op de IJssel.”

Om 19.45 uur was ongeveer 43 procent van de zon bedekt en rond 20.00 uur al 69 procent. Naarmate het maximum dichterbij kwam, gingen de brillen steeds vaker omhoog. “Kijk, hij heeft er nu een tikkeltje uit”, klonk het eerder op de avond enthousiast vanaf de dijk.

Bekijk hier hoe de zonsverduistering woensdagavond verliep.

Van eclipsbril tot lashelm

De meeste bezoekers waren goed voorbereid naar de dijk gekomen. Overal waren de karakteristieke eclipsbrilletjes te zien. Sommige bezoekers hadden een opvallender oplossing meegenomen: er werd zelfs met lashelmen naar de verduisterde zon gekeken.

Een bezoeker vertelde dat het nog spannend was geweest of de benodigde eclipsbrillen op tijd binnen zouden zijn. “We hebben hem zaterdag nog bij de ANWB kunnen krijgen. Die werden gisteren bezorgd. Ik was heel blij.”

Een eclipsbril bleef tijdens de hele verduistering noodzakelijk. Ook toen 88 procent van het zonoppervlak achter de maan zat, was rechtstreeks naar het resterende deel van de zon kijken gevaarlijk voor de ogen.

‘Er gebeurt iets speciaals’

Voor sommige bezoekers riep de eclips herinneringen op aan eerdere zonsverduisteringen. Op de dijk werd onder meer gesproken over de beroemde verduistering van 1999.

Een bezoeker herinnerde zich vooral wat er toen met de omgeving gebeurde. “Ik was helemaal verbaasd over hoe stil de natuur werd. Helemaal doodstil. En daarna ook heel langzaam pas weer.” Het gaf volgens de bezoeker het gevoel: “Er gebeurt iets speciaals.”

De IJsseldijk is vaker een verzamelplaats wanneer er iets bijzonders aan de hemel gebeurt. Tijdens de totale maansverduistering van juli 2018 kwamen op de dijk bij de voormalige IJsselcentrale enkele honderden mensen samen om de bloedmaan te bekijken. Ook toen verschenen telescopen, stoeltjes en camera’s op de dijk.

Mooi weer, vakantie

De omstandigheden om de eclips te bekijken waren woensdagavond bijna ideaal. Boven Zwolle was de hemel vrijwel strakblauw. Een van de bezoekers vatte de sfeer eerder op de avond kort samen: “Mooi weer, vakantie.”

Het was bovendien warm. Rond 19.00 uur werd op de dijk nog gesproken over een temperatuur van 29 graden. “Hij doet goed z’n best, die zon”, grapte een bezoeker.

Omdat de zon tijdens de verduistering steeds lager aan de hemel stond, was vrij uitzicht richting het westen tot noordwesten belangrijk. De hoge IJsseldijk bleek daarvoor woensdagavond een populaire plek.

Vreemd licht boven Zwolle

Hoe dichter 20.11 uur naderde, hoe vaker de gesprekken even stilvielen en de eclipsbrillen weer voor de ogen gingen. Uiteindelijk bleef nog maar een smalle sikkel van de zon over.

Helemaal donker werd het niet. Toch veranderde het licht merkbaar. Over de IJsseldijk kwam een vreemde, schemerachtige gloed te liggen, terwijl tegelijkertijd nog altijd zonlicht zichtbaar was. Het leek even alsof de avondschemering vervroegd was begonnen, terwijl de zon nog gewoon boven de horizon stond.

Ook werd het voelbaar een tikje frisser.

Ondanks dat 88 procent van het zonoppervlak achter de maan zat, bleef er opvallend veel licht over. Juist die vreemde combinatie van schemering en zonlicht maakte het maximum ook zonder eclipsbril merkbaar in de omgeving.

Om 20.11 uur allemaal de bril omhoog

Om precies 20.11 uur werd het maximum bereikt. Vrijwel iedereen op de dijk richtte de blik nog één keer naar de zon. Eclipsbrillen gingen omhoog, camera’s werden gericht en rond de telescopen probeerden belangstellenden het moment te zien waarop de maan het grootste deel van de zon bedekte.

Na een dikke week van aankondigingen en een run op eclipsbrillen was het maximale moment snel voorbij. Direct daarna begon de maan langzaam weer van de zon weg te schuiven.

En dan ineens: iedereen naar huis

Dat was op de IJsseldijk vrijwel meteen te merken. Een paar minuten na het maximum vonden veel bezoekers het mooi geweest.

Stoeltjes werden ingeklapt, camera’s verdwenen in tassen en gezinnen pakten hun spullen bij elkaar. Hoewel de gedeeltelijke zonsverduistering officieel nog tot ongeveer 21.03 uur duurde, wachtte een groot deel van de bezoekers daar niet op.

Over de IJsseldijk ontstond in korte tijd een lange sliert mensen die lopend en fietsend weer richting huis ging. Dezelfde dijk die kort daarvoor nog vol zat met mensen die allemaal naar de hemel keken, liep opvallend snel leeg.

De zon was op dat moment nog altijd gedeeltelijk verduisterd. Wie wel bleef kijken, zag hoe de ‘hap’ uit de zon langzaam weer kleiner werd.

En vannacht: vallende sterren

Voor wie woensdagavond nog niet genoeg naar boven heeft gekeken, is de hemelshow nog niet voorbij. In de nacht van woensdag op donderdag bereikt de meteorenzwerm Perseïden zijn piek.

Onder gunstige omstandigheden kunnen rond 04.00 uur bijna 60 vallende sterren per uur zichtbaar zijn, gemiddeld ongeveer één per minuut.

Voor het bekijken van de Perseïden is juist een zo donker mogelijke plek belangrijk. Anders dan bij de eclips is daarvoor uiteraard geen eclipsbril nodig.

Wie na de zonsverduistering dus nog energie over heeft, moet vannacht vooral nog wat langer wakker blijven.