Op 4 en 5 mei hangt in heel Nederland de vlag uit, maar niet op dezelfde manier. Op 4 mei gaat de Nederlandse vlag halfstok als teken van eerbied en respect voor oorlogsslachtoffers. Een dag later, op Bevrijdingsdag, mag de vlag juist voluit in top.
Nederland kent voor burgers, bedrijven en organisaties geen wettelijke regels voor het gebruik van de vlag. Je mag de Nederlandse vlag dus in principe op alle dagen van het jaar uithangen. Wel zijn er gewoonten en protocollen die veel mensen volgen, zeker rond Dodenherdenking en Bevrijdingsdag.
Vlag halfstok op 4 mei
Op 4 mei hangen in Nederland veel vlaggen halfstok. Daarmee wordt stilgestaan bij de slachtoffers van oorlog en geweld. Het Nationaal Comité 4 en 5 mei roept inwoners op om de vlag de hele dag halfstok te hangen, van zonsopgang tot zonsondergang.
Daarbij gaat het om de Nederlandse driekleur zonder wimpel. De vlag hangt dus ingetogen halfstok, als teken van herdenking en respect.
Voor rijksgebouwen geldt een aparte vlaginstructie. Daarin staat dat de vlag op 4 mei vanaf 18.00 uur tot zonsondergang halfstok wordt gehangen. Burgers en organisaties kunnen die instructie als richtlijn gebruiken, maar zijn daar niet wettelijk toe verplicht.
Vlag in top op 5 mei
Op 5 mei verandert het beeld.
Dan mag de Nederlandse vlag van zonsopkomst tot zonsondergang in top. Bevrijdingsdag staat in het teken van vrijheid en het einde van de bezetting in Nederland.
Ook op 5 mei wordt de vlag zonder wimpel gebruikt. Wie de vlag ’s nachts laat hangen, doet er goed aan de vlag te verlichten, zodat de kleuren zichtbaar blijven.
Mag de gemeentevlag ook uit?
Ja, naast de Nederlandse vlag mogen ook andere vlaggen worden uitgehangen. Denk aan een gemeentevlag, provincievlag of vlaggen van landen die betrokken waren bij de bevrijding.
In Zwolle kan op Bevrijdingsdag dus ook de blauw-witte Zwolse vlag wapperen. Die gemeentevlag mag bijvoorbeeld naast de Nederlandse vlag worden opgehangen. Bij officiële momenten blijft de Nederlandse vlag meestal de belangrijkste vlag en krijgt die de meest prominente plek.
Ook tijdens herdenkingen kunnen gemeentevlaggen halfstok worden gehangen, bijvoorbeeld bij lokale plechtigheden. Dat gebeurt vaak als aanvulling op de Nederlandse vlag.
Geen wet, wel traditie
Hoewel er voor burgers geen wettelijke vlagregels zijn, volgen veel Nederlanders het vlagprotocol rond 4 en 5 mei uit respect voor de betekenis van deze dagen. Op 4 mei is de vlag een teken van stilte en herdenking. Op 5 mei staat dezelfde vlag symbool voor vrijheid.
