Een portemonnee vol munten en briefgeld was jarenlang vanzelfsprekend. Daarna kwam de pinpas steeds vaker tevoorschijn. Inmiddels hoef je bij veel betalingen zelfs geen pas meer uit je zak te halen. Een telefoon of smartwatch is vaak genoeg. De manier waarop we betalen verandert snel en dat is ook in een stad als Zwolle merkbaar. Volgens De Nederlandsche Bank werd in 2025 nog 17 procent van de betalingen aan de kassa contant gedaan. Het aandeel kaartbetalingen kwam uit op 83 procent. Vooral contactloos betalen heeft een vaste plek gekregen. Daardoor wordt geld steeds minder iets wat je letterlijk in handen hebt.
Betalen zonder je portemonnee te openen
Betaalvereniging Nederland meldt dat in 2025 95 procent van alle Nederlandse pinbetalingen contactloos verliep. Bij 47 procent van alle pinbetalingen werd geen fysieke betaalpas gebruikt. Mensen betaalden dan met een smartphone of smartwatch. Dat zie je bij allerlei dagelijkse momenten. Je rekent boodschappen af of betaalt een kop koffie met een apparaat dat je toch al bij je hebt. Bij mobiel pinnen loopt de betaling meestal via een betaalkaart en de bestaande betaalinfrastructuur. De handeling zelf wordt ondertussen steeds digitaler. Naast zulke bekende betaalmethoden bestaan vormen van geld die volledig digitaal zijn opgezet. Binnen die ontwikkeling vormt het blockchainplatform cardano een ander type digitale infrastructuur. Cardano gebruikt ada als eigen digitale munt. Transacties worden binnen het netwerk vastgelegd op een blockchain, een digitaal register dat door meerdere computers in een netwerk wordt bijgehouden.
Digitaal geld kent verschillende vormen
Een betaling met je telefoon en een betaling met cryptovaluta lijken aan de buitenkant misschien op elkaar. In beide gevallen zie je geen munt of briefje. Technisch werken ze heel anders. Bij mobiel pinnen loopt de betaling via het bestaande betalingsverkeer. Cryptovaluta kunnen via een eigen blockchainnetwerk worden verzonden. Ook binnen de wereld van cryptovaluta bestaan verschillen. Sommige projecten zijn gebouwd rond een uitgebreid blockchainplatform. Dogecoin is een digitale munt die gebruikmaakt van blockchaintechnologie en ontstond met een duidelijke link naar internetcultuur en de bekende Doge-meme maar eigenlijk nergens echt als betaalmiddel gebruikt kan worden. Het helpt dus om digitale betaalmiddelen goed uit elkaar te houden. Een betaalapp van een bank, een digitale wallet en een cryptowallet kunnen op het scherm vergelijkbaar lijken, terwijl de techniek en eigenschappen verschillen.
Contant geld blijft beschikbaar
De groei van digitaal betalen betekent niet dat contant geld verdwenen is. DNB onderzocht in 2025 hoe vaak winkels en andere verkooppunten cash accepteren. Bij 96 procent van de onderzochte locaties kon nog met contant geld worden betaald. Voor sommige mensen blijft dat belangrijk omdat zij moeite hebben met digitale betaalmiddelen of zelf graag cash gebruiken. Contant geld heeft ook een functie wanneer elektronische betalingen tijdelijk uitvallen. Het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer adviseert huishoudens daarom een beperkte hoeveelheid contant geld achter de hand te hebben voor noodsituaties. Wie normaal met een telefoon of smartwatch betaalt, krijgt daarnaast het advies om ook een fysieke betaalpas beschikbaar te houden.
Betalen wordt minder zichtbaar
Bij een contante betaling zie je precies wat er gebeurt. Je geeft geld uit handen en krijgt eventueel wisselgeld terug. Bij een digitale betaling speelt een groot deel van het proces zich buiten beeld af. Op je scherm verschijnt vooral het bedrag en de bevestiging dat de betaling gelukt is. Bij bankbetalingen kun je de gegevens daarna terugvinden in je transactieoverzicht. Bij cryptovaluta worden transacties vastgelegd op de betreffende blockchain. Wat je zelf van die informatie ziet, hangt af van de app, wallet of dienst die je gebruikt.
