Zwolle – Op de afdeling Longoncologie wordt sinds eind 2024 gewerkt met het ERATS-protocol. ERATS staat voor Early Recovery After Thoracic Surgery, oftewel sneller herstellen na een longoperatie. Dit werpt zijn vruchten af: de ligduur is gemiddeld gedaald van 8 naar 5 dagen.
Het ERATS-protocol heeft als doel dat patiënten na een operatie sneller in beweging komen. Dit kan complicaties zoals longontsteking voorkomen, zorgt voor minder conditieverlies en voor een sneller herstel. Een multidisciplinair team, met een regieverpleegkundige als centrale speler en vaste aanspreekpunt voor de patiënt, kijkt wat de patiënt nodig heeft om fitter de operatie in te gaan en om naderhand sneller te herstellen.
Prehabilitatie ‘light’
Peter Plomp, longarts en projectleider: ‘Patiënten worden vaak binnen enkele weken na de initiële verwijzing al geopereerd. Dat is een te korte periode voor een echte prehabilitatie. We bieden patiënten daarom een prehabilitatie ‘light’ via de Luscii-app. We geven oefeningen waarmee de patiënt thuis zelf aan de slag kan. Ook krijgt hij of zij een voedingsprogramma. Patiënten die roken, krijgen daarnaast begeleiding bij het stoppen. Dit alles helpt om een patiënt fitter de operatie in te laten gaan.’
Kort geleden is daarnaast een patiënten-app ontwikkeld waarin dit alles gebundeld is met doelen-kaarten en een stappenplan. ‘De patiënt krijgt dan ook dagelijkse herinneringen. We zijn hiermee nog aan het proefdraaien. We hopen dat het later dit jaar helemaal goed werkt en we het breed kunnen implementeren bij al onze patiënten.’
Sneller drain verwijderen
Een andere belangrijke wijziging is dat de drain na operatie sneller wordt verwijderd. Peter: ‘De drain zorgt voor veel pijn tussen de ribben, vooral bij bewegen, waardoor mensen minder goed bewegen na de operatie. Uit onderzoek blijkt dat de drain vaak al kan worden verwijderd op de dag van de operatie of de dag erna. Dat is ook veilig. Voorheen bleef de drain 2 tot 4 dagen zitten. Ook zijn we proactiever in de pijnbestrijding. Voorheen gaven we pas medicatie als de patiënt aangaf pijn te hebben, nu proberen we die pijn te voorkomen.’
Anders plannen
Er zijn ook nog doelen voor ERATS, legt Peter uit. ‘We nemen nu patiënten één dag voor de operatie op. Het liefst zouden we dit doen op de dag van de operatie zelf. Dat verkort de ligduur weer met een dag. Maar hier lopen we nog tegen logistieke problemen aan die we willen oplossen. Ook willen we de operatiedag in de toekomst het liefst op een dinsdag in plaats van een donderdag plannen. Dan is de kans groter dat de patiënt voor het weekend weer naar huis kan.’
‘Dit alles heeft invloed op de gemiddelde opnameduur. Maar dit soort plannen vragen een flinke aanpassing in de operatieplanning. Dit heeft weer invloed op andere operatieprogramma’s. Dat is best een puzzel. Ik hoop dat dit in de toekomst lukt.’
Sterker team
Naast een duidelijk positief effect van ERATS, vindt Peter het mooi om te zien hoe de collega’s van verschillende expertises en disciplines gezamenlijk hebben meegebouwd aan wat er nu staat.
‘Vanuit alle expertises hebben we eerst de pijnpunten van het oude protocol op een rij gezet. Daarna hebben we geprobeerd die op te lossen. Dit is niet met alles gelukt, maar heeft wel zoveel opgeleverd dat we de ligduur en de pijnbeleving significant omlaag hebben kunnen brengen met behoud van de hoge kwaliteit van zorg en zonder toename van complicaties. Het heeft echt gezorgd voor een sterker team en betere zorg voor de patiënt.’
