Deze vier plekken langs de IJssel komen in beeld voor kleine kerncentrales
De provincie Overijssel heeft voor het eerst op papier gezet waar nieuwe kleine kerncentrales mogelijk zouden kunnen komen. Uit een omvangrijke verkenning blijkt dat vooral gebieden langs de IJssel kansrijk zijn voor zogeheten Small Modular Reactors (SMR’s), een nieuwe generatie compacte kerncentrales.
De studie, uitgevoerd door ingenieursbureau Tractebel in opdracht van de provincie, brengt vier gebieden langs de IJssel in beeld als meest geschikte locaties voor grotere reactoren. Het gaat om het gebied boven Kamperzeedijk en Grafhorst (gemeente Kampen), het gebied langs de IJssel bij Wilsum (gemeente Kampen) , de gebied bij Herxen (gemeente Wijhe) ten zuiden van Zwolle en een gebied langs de IJssel bij Olst, direct onder de veerpont.
Daarnaast wordt ook het glastuinbouwgebied bij Kampen (IJsselmuiden) genoemd als mogelijke locatie voor een kleinere reactor die warmte en stroom zou kunnen leveren aan bedrijven.
Hoewel de provincie benadrukt dat het nadrukkelijk niet gaat om een locatiekeuze of een concreet bouwplan, is het voor het eerst dat zulke specifieke gebieden in Overijssel uit een kernenergieverkenning naar voren komen.
Alle locaties liggen langs de IJssel
Opvallend is dat alle vier de onderzochte gebieden in of direct naast de uiterwaarden van de IJssel liggen. Dat is geen toeval. Grote SMR’s hebben veel koelwater nodig en de IJssel geldt volgens de onderzoekers als één van de weinige plekken in Overijssel waar voldoende koelcapaciteit beschikbaar is.
De onderzoekers wijzen er tegelijkertijd op dat juist die ligging ook uitdagingen met zich meebrengt. Verschillende gebieden hebben te maken met overstromingsrisico’s. Daarnaast spelen vragen over historische breuklijnen in de ondergrond en de nabijheid van beschermde natuurgebieden.
Volgens het rapport is uitgebreid vervolgonderzoek noodzakelijk voordat ooit sprake kan zijn van een definitieve locatiekeuze.
Meer dan één kerncentrale mogelijk
Opvallend is ook dat het onderzoek niet uitgaat van één enkele reactor. Volgens de onderzoekers zou Overijssel ruimte kunnen hebben voor een grotere centrale in het westen van de provincie en daarnaast meerdere kleinere reactoren verspreid over bedrijventerreinen en andere energie-intensieve locaties.
Voor kleinere SMR’s kijkt de provincie onder meer naar industriële clusters en glastuinbouwgebieden waar veel energie wordt verbruikt.
Gemeenten uitten kritiek
De verkenning leidde achter de schermen al tot discussie. Diverse gemeenten vonden dat zij te weinig tijd kregen om op de conceptplannen te reageren en vroegen om meer betrokkenheid bij eventuele vervolgstappen.
De provincie erkent inmiddels dat de communicatie duidelijker had gekund. Volgens Gedeputeerde Staten krijgen gemeenten, waterschappen en netbeheerders de komende jaren een grotere rol bij vervolgonderzoeken.
Politieke discussie over kernenergie
De discussie over kernenergie speelt al langer in Overijssel. Vorig jaar werd al bekend dat ook Zwolle in beeld zou kunnen komen voor toekomstige SMR-projecten vanwege de grote energievraag in de regio.
Daarnaast ontstond recent politieke discussie in Provinciale Staten toen werd besloten investeringen in kernenergie niet langer op voorhand uit te sluiten binnen Energiefonds Overijssel.
GroenLinks Overijssel verzette zich daar fel tegen. Volgens de partij is kernenergie geen hernieuwbare energiebron en past deze daarom niet binnen de oorspronkelijke doelstelling van het fonds. Voorstanders wijzen juist op de mogelijkheid om de groeiende vraag naar elektriciteit op te vangen en het overvolle stroomnet te ontlasten.
Besluit pas in 2028
Van een kerncentrale in Overijssel is voorlopig nog geen sprake. De provincie laat eerst vervolgonderzoek uitvoeren naar netinpassing, economische haalbaarheid en maatschappelijk draagvlak.
Pas bij de herziening van de Energievisie Overijssel in 2028 moet duidelijk worden of kernenergie daadwerkelijk een rol krijgt in de toekomstige energievoorziening van de provincie.
Toch markeert het nieuwe rapport een belangrijk moment in de discussie. Waar kernenergie jarenlang vooral een theoretisch onderwerp was, liggen er nu voor het eerst concrete gebieden op tafel waar een Overijsselse kerncentrale volgens onderzoekers technisch mogelijk zou zijn.
