Overijssel start stikstofproef met boeren: tot 70.000 euro voor minder ammoniak
Zwolle – Meer koeien in de wei, minder eiwit in het voer en roostervloeren spoelen. Met relatief praktische maatregelen kunnen melkveehouders hun ammoniakuitstoot flink terugbrengen. Overijssel gaat nu testen of boeren ook hard kunnen maken dat die vermindering blijvend is. PAS-melders krijgen daarbij als eerste de kans om mee te doen.
De provincie start daarvoor een pilot met maximaal dertig PAS-melders en zogenoemde interimmers. Per deelnemer is maximaal 70.000 euro subsidie beschikbaar.
Het draait om een probleem dat al langer speelt in het stikstofdossier. Van verschillende maatregelen in de dagelijkse bedrijfsvoering is bekend dat ze de uitstoot van ammoniak kunnen verminderen. Maar voor vergunningverlening en handhaving is niet alleen belangrijk dát een maatregel werkt. Ook moet voldoende zeker zijn dat een boer die maatregel daadwerkelijk uitvoert en blijft uitvoeren.
Boer kiest maatregelen die bij bedrijf passen
Overijssel wil onderzoeken of dat beter kan worden vastgelegd. Een deskundige maakt samen met de deelnemende boer een plan dat bij het betreffende melkveebedrijf past. Daarbij kan bijvoorbeeld worden gekozen voor meer weidegang, minder eiwit in het voer of het spoelen van roostervloeren.
Minder eiwit in het voer is een van de maatregelen waarmee melkveehouders hun ammoniakuitstoot kunnen verminderen.
Vervolgens wordt met bedrijfsgegevens en monitoring bijgehouden of de afgesproken vermindering van de ammoniakuitstoot daadwerkelijk wordt gehaald. Daarbij wordt onder meer gebruikgemaakt van gegevens uit de KringloopWijzer, die veel melkveehouders al gebruiken.
Een onafhankelijke controleur moet erop toezien dat de maatregelen daadwerkelijk worden uitgevoerd en volgehouden. De afspraken gelden in ieder geval tot en met 2029.
Eerst PAS-melders
De eerste plekken zijn bedoeld voor PAS-melders en interimmers. Juist voor deze bedrijven kan de proef van belang zijn.
Door hun ammoniakuitstoot te verminderen en dat aantoonbaar te maken, kunnen deelnemers proberen binnen de stikstofruimte te blijven die vóór hun PAS-melding voor het bedrijf beschikbaar was. Dat kan volgens de provincie meewegen bij de beoordeling van een verzoek om handhaving.
Deelname aan de proef betekent nadrukkelijk niet dat een ondernemer automatisch een aangepaste natuurvergunning krijgt. Deelnemers kunnen daarnaast gebruik blijven maken van het landelijke legalisatieprogramma.
Meer ruimte voor vakmanschap boer
Meer weidegang is een van de mogelijkheden waarmee boeren binnen de pilot hun ammoniakuitstoot kunnen terugbrengen.
Gedeputeerde Gert Harm ten Bolscher ziet de proef als een manier om het vakmanschap van boeren beter te benutten.
“Boeren kennen hun eigen bedrijf en weten welke slimme maatregelen in hun bedrijfsvoering passen. We weten dat zij daarmee hun ammoniakuitstoot flink kunnen verminderen. De uitdaging is om die vermindering ook over langere tijd goed aan te tonen.”
Volgens Ten Bolscher kan de ervaring uit Overijssel later ook bruikbaar zijn voor zogenoemde doelsturing. Daarbij wordt sterker gekeken naar de uitstoot die een bedrijf daadwerkelijk realiseert, in plaats van alleen naar voorgeschreven technieken of maatregelen.
Tot 70.000 euro per bedrijf
Voor de eerste proef is plaats voor maximaal dertig deelnemers. Zij kunnen ieder maximaal 70.000 euro subsidie krijgen. Daarvan is maximaal 10.000 euro bedoeld voor het opstellen en begeleiden van het bedrijfsplan. Voor de uitvoering van de maatregelen is maximaal 60.000 euro beschikbaar.
De subsidieregeling loopt tot en met 9 oktober 2026. Complete aanvragen worden behandeld in de volgorde waarin ze binnenkomen.
Met de proef wil Overijssel uiteindelijk ontdekken of maatregelen op het boerenerf zo betrouwbaar kunnen worden gemeten en gecontroleerd dat ze in de toekomst een grotere rol kunnen krijgen bij vergunningverlening, emissiecijfers en het stikstofbeleid.
