Vier exotische slangen in twee zomers: wat is er aan de hand in Zwolle?

Zwolle –  Een jonge rode rattenslang in Diezerpoort, een zwarte rattenslang van anderhalve meter in de Zeeheldenbuurt, de ontsnapte Helios in Holtenbroek en een boa van bijna twee meter die in een tas werd achtergelaten. In twee zomers tijd kreeg Zwolle te maken met vier opvallende slangenmeldingen. Vooral de laatste vondst bij Stichting Flappus maakt pijnlijk duidelijk wat er tijdens de vakantietijd met exotische huisdieren kan gebeuren.

De nieuwste melding kwam uit de Westerveldstraat in Diezerpoort. Een bewoonster zag daar een klein slangetje door haar tuin kruipen en herkende dat het geen dier was dat van nature in Nederland voorkomt.

Ze waarschuwde de Dierenambulance Zwolle. Een ambulancechauffeur ging naar de woning, nam het dier van de meldster over en bracht het naar de wildopvang. Niet veel later bleek dat de slang terechtkon bij Stichting Flappus.

Jonge rode rattenslang in Diezerpoort

Het kleine reptiel lijkt een rode rattenslang te zijn, die ook wel korenslang wordt genoemd. Deze Amerikaanse soort is door zijn doorgaans rustige karakter een populair terrariumdier.

Het gevonden dier is nog klein, maar volwassen rode rattenslangen kunnen ongeveer 1,20 tot 1,50 meter lang worden. Bij een goede verzorging kunnen ze twintig tot dertig jaar oud worden. Ze zijn niet giftig en eten voornamelijk muizen en andere kleine knaagdieren.

Maand eerder slang van anderhalve meter gevonden

De vondst in Diezerpoort staat niet op zichzelf. Op 21 juni werd aan de Jan van Riebeeckstraat in de Zeeheldenbuurt eveneens een rattenslang aangetroffen. Die slang was met een lengte van ongeveer anderhalve meter een stuk groter.

De melder vertrouwde de situatie niet en schakelde hulp in. Samen met enkele buurtbewoners werd het dier veilig in een afgesloten krat gekregen. Daarna haalde een chauffeur van de Dierenambulance Zwolle de slang op.

Ook deze rattenslang werd naar de opvang gebracht. Omdat rattenslangen niet van nature in Nederland voorkomen, werd vermoed dat het dier uit een terrarium was ontsnapt of bewust was vrijgelaten.

Boa in tas achtergelaten bij Flappus

Een nog wrangere melding volgde op 8 juli, in de eerste week van de schoolvakantie in regio Noord. Medewerkers van Stichting Flappus ontdekten die ochtend een zwarte tas op de oprit van de opvang. Zij vermoedden direct dat er een dier in zat.

Bij het openen van de tas troffen zij een grote boa aan. Het dier was zonder enige uitleg achtergelaten. De slang bleek bijna twee meter lang en verkeerde volgens de opvang gelukkig in een redelijk goede conditie.

Over de voorgeschiedenis van de boa was niets bekend. Juist die informatie is volgens Flappus belangrijk om het dier goed te kunnen verzorgen en later een geschikt nieuw onderkomen te kunnen geven.

„Het feit dat iemand de moeite doet om wel naar de opvang te rijden, vertelt ons dat men het beste wil voor het dier. Maar geef ons alsjeblieft meer informatie”, schrijft de stichting. Mensen die afstand moeten doen van een dier worden opgeroepen vooraf te bellen of gewoon aan te bellen. Flappus zegt daarbij geen oordeel te hebben en geen moeilijke vragen te stellen.

Politie aangehaakt bij vondst boa

De boa maakt het volgens een latere update van Flappus goed. Ook de politie is bij de zaak betrokken. De opvang probeert ondertussen samen met de overheid de benodigde documenten voor het dier te regelen.

Boa’s vallen onder internationale regels voor beschermde dier- en plantensoorten. Voor het overdragen en vervoeren van zulke dieren kan documentatie nodig zijn waarmee de legale herkomst wordt aangetoond. Zonder informatie van de vorige eigenaar is dat lastiger te regelen.

Pas wanneer de papieren op orde zijn, kan voor de boa een geschikte permanente opvangplek worden gezocht.

Vorige zomer hield Helios Holtenbroek bezig

Ook tijdens de zomervakantie van 2025 was het raak. Toen ontsnapte in Holtenbroek een zwarte koningsslang met de naam Helios.

Het ongeveer veertig centimeter lange dier werd gezien op een parkeerstrook aan de Monteverdilaan, tegenover een school. De politie kwam ter plaatse en kreeg de slang nog even in beeld, maar Helios wist opnieuw te verdwijnen.

Via Amivedi werd naar het dier gezocht. Volgens de eigenaar was Helios niet giftig, schuw en tam. De zwarte slang was herkenbaar aan twee kleine witte stipjes onder de kin.

Niet iedere slang valt onder dezelfde regels

Het houden van reptielen is in Nederland niet automatisch verboden. De landelijke huis- en hobbydierenlijst geldt op dit moment alleen voor zoogdieren. Voor reptielen wordt nog aan een afzonderlijke lijst gewerkt. Wel kunnen per soort regels gelden vanwege natuurbescherming, internationale handel of de bestrijding van invasieve exoten.

Rode rattenslangen worden veelvuldig als huisdier gehouden. Voor boa’s kunnen CITES-regels en administratieve verplichtingen gelden. Koningsslangen uit de soortgroep Lampropeltis getula staan op de Europese lijst van invasieve exoten. Voor het bezit, de handel, de kweek en het vervoer daarvan gelden daarom strenge beperkingen.

Waarom juist tijdens de zomervakantie?

Dat meerdere meldingen in of rond de zomervakantie plaatsvinden, betekent niet automatisch dat ze allemaal met elkaar verband houden. Warm weer kan er wel voor zorgen dat ontsnapte reptielen actiever worden en eerder uit hun schuilplaats komen.

De boa bij Flappus wijst op een ander probleem. Opvangorganisaties krijgen tijdens vakantieperioden vaker te maken met dieren waarvan eigenaren afstand willen doen. In dit geval werd de slang niet netjes overgedragen, maar zonder informatie in een tas achtergelaten.

Daarmee loopt niet alleen het dier gevaar. Ook de opvang wordt voor problemen gesteld, omdat gegevens over leeftijd, gezondheid, voeding, gedrag en herkomst ontbreken.

Slang gevonden? Niet zelf oppakken

Wie buiten een onbekende slang aantreft, kan het dier het beste met rust laten en afstand houden. Probeer de slang niet zelf op te pakken of in het nauw te drijven. Maak indien mogelijk op veilige afstand een foto en onthoud de precieze locatie.

Waarschuw vervolgens de Dierenambulance of de politie wanneer er mogelijk direct gevaar bestaat. Ontsnapte huisdieren kunnen daarnaast worden geregistreerd en opgezocht via Amivedi.

Dierenambulance zoekt vrijwilligers

De Dierenambulance Zwolle gebruikt de nieuwste vondst ook om aandacht te vragen voor een tekort aan vrijwilligers. De organisatie zoekt mensen die diensten willen draaien op de dierenambulance of bij de centrale.

Ondertussen worden de gevonden rattenslang en de gedumpte boa verder verzorgd. Vier slangenmeldingen in twee zomers leveren vooral één duidelijke boodschap op: wie niet meer voor een exotisch huisdier kan zorgen, moet hulp vragen en het dier nooit zomaar buiten zetten of anoniem achterlaten.