Ruzie om de klank van Zwols toporgel: ChristenUnie eist uitleg
Zwolle – Het Schnitgerorgel in de Grote Kerk moet na jaren van restauratie weer het muzikale pronkstuk van Zwolle worden. Maar juist over de toekomstige klank van het monumentale orgel is nu een stevige discussie ontstaan. De ChristenUnie wil opheldering van het stadsbestuur over de keuze voor de zogenoemde Michaëlstemming en heeft hierover schriftelijke vragen gesteld aan het college.
De partij wil weten hoe het besluit tot stand is gekomen, welke deskundigen daarbij zijn betrokken en of voldoende rekening is gehouden met de gebruikers van het orgel.
Discussie over de klank van het orgel
Het Academiehuis Grote Kerk Zwolle maakte vorige week bekend definitief te kiezen voor de Michaëlstemming als toekomstige stemming van het wereldberoemde orgel. Volgens het Academiehuis doet deze stemming recht aan zowel het historische karakter van het instrument als aan de toekomstige concertpraktijk.
Maar niet iedereen is overtuigd.
Binnen de Stichting Schnitgerorgel Zwolle (SSZ) en onder verschillende betrokken organisten en deskundigen bestaat al langer kritiek op de gekozen richting. Zij pleiten voor een mildere ongelijkzwevende stemming, die volgens hen meer mogelijkheden biedt voor concerten, koren en een breder repertoire.
Daardoor is een publiek debat ontstaan over de vraag wat bij de restauratie het zwaarst moet wegen: een zo historisch mogelijke reconstructie of een orgel dat breed inzetbaar blijft voor de stad.
“Zwolle verdient een orgel dat leeft”
Een van de critici is Hans Bloem, die onlangs een open brief publiceerde over de kwestie.
Daarin stelt hij dat het Schnitgerorgel geen museumstuk mag worden.
“Zwolle verdient geen orgel dat vooral klopt op papier. Zwolle verdient een orgel dat leeft”, schrijft hij.
Volgens Bloem draait de discussie uiteindelijk om een eenvoudige vraag: voor wie wordt het orgel eigenlijk gerestaureerd?
“Voor de historicus? Of voor de burgers van Zwolle?”
Hij vreest dat een te specialistische stemming het gebruik van het orgel voor bepaalde muziekstijlen, samenspel met koren en een breed concertaanbod kan beperken.
ChristenUnie wil duidelijkheid
Voor de ChristenUnie is de ontstane discussie aanleiding om vragen te stellen aan het college van burgemeester en wethouders.
Raadslid Jacob Raap noemt het Schnitgerorgel niet alleen een bijzonder monument, maar ook een belangrijk instrument voor de stad.
“Juist daarom vinden wij het belangrijk dat helder is hoe besluiten tot stand zijn gekomen en hoe gebruikers, deskundigen en andere betrokkenen daarbij zijn gehoord”, aldus Raap.
De partij vraagt onder meer welke rol de gemeente heeft gespeeld bij de besluitvorming en of de gekozen stemming volledig binnen de verleende vergunningen en subsidievoorwaarden past.
Ook wil de ChristenUnie weten welke publieke middelen zijn ingezet voor de restauratie en welke voorwaarden daarbij zijn gesteld op het gebied van gebruik, toegankelijkheid en publieksbereik.
Draagvlak onder gebruikers
Een belangrijk onderdeel van de vragen gaat over het draagvlak onder gebruikers van het orgel.
De ChristenUnie wil weten welke vaste bespelers, concertorganisten, kerkmusici en vertegenwoordigers van de Stichting Schnitgerorgel Zwolle zijn betrokken bij het besluitvormingsproces en hoe hun adviezen uiteindelijk zijn meegewogen.
Daarnaast vraagt de partij of alternatieve stemmingsvoorstellen voldoende zijn onderzocht voordat een definitieve keuze werd gemaakt.
Ook wil de ChristenUnie weten of het gevolgde proces voldoet aan de eisen van transparantie en zorgvuldige belangenafweging die mogen worden verwacht bij een erfgoedproject dat mede met overheidsgeld wordt gefinancierd.
Restauratie van miljoenen
Het Schnitgerorgel behoort tot de belangrijkste historische orgels van Nederland en geldt internationaal als een van de meest bijzondere barokorgels van Europa.
De restauratie kost ruim twee miljoen euro en wordt mogelijk gemaakt door bijdragen van onder meer de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, de provincie Overijssel, fondsen en particuliere donateurs.
De beantwoording van de vragen moet de komende weken duidelijk maken of de discussie over de stemming uitsluitend een muzikale kwestie is, of dat er ook politieke vragen spelen over de manier waarop bij dit miljoenenproject keuzes zijn gemaakt.
