Aziatische hoornaar rukt op rond Zwolle: op tientallen plekken gezien, dit moet je weten
Zwolle – Vorig jaar vertelde een Zwolse imker nog dat hij de Aziatische hoornaar nog niet had gezien. Inmiddels ziet de wereld er heel anders uit. Alleen al in 2026 staan voor Zwolle tot eind juli 56 waarnemingen geregistreerd. Ook rond de stad duikt de invasieve wesp steeds vaker op. In onder meer Kampen, Nieuwleusen, Dalfsen, Heino, Ommen en IJsselmuiden zijn dit jaar exemplaren of gemelde nesten geregistreerd.
De Aziatische hoornaar, tegenwoordig officieel geelpoothoornaar genoemd, heeft zich in korte tijd over een groot deel van Nederland verspreid. De wesp jaagt onder meer op honingbijen en andere insecten en kan daarmee een bedreiging vormen voor de biodiversiteit.
Van bijna onbekend naar tientallen meldingen
In juli 2025 bezocht RTV Focus Zwolle imker Hans Broeks tijdens de Landelijke Open Imkerijdagen aan de Landsheerlaan in Zwolle-Zuid. Tussen zijn bijenkasten liet hij bezoekers zien hoe zij de Europese hoornaar en de invasieve Aziatische hoornaar van elkaar konden onderscheiden.
Broeks waarschuwde destijds al voor de opmars van de soort. Een jaar later blijkt hoe snel die ontwikkeling is gegaan. Uit gegevens van Observation.org en Waarneming.nl blijkt dat de Aziatische hoornaar inmiddels op tientallen plekken in en rond Zwolle is gezien.
Dit jaar al 56 registraties in Zwolle
Tussen 14 april en 24 juli 2026 zijn in Zwolle 56 afzonderlijke waarnemingen geregistreerd. Meldingen kwamen uit vrijwel de hele stad, waaronder Berkum, Assendorp, Zwolle-Zuid, Aa-Landen, Stadshagen, Westenholte, Diezerpoort, Wipstrik, de Binnenstad, Haerst, Brinkhoek, Pierik, Oosterenk, Agnietenberg en Soeslo.
De cijfers betekenen niet dat er ook 56 verschillende hoornaars of 56 nesten zijn. Eén nest kan honderden werksters voortbrengen die op verschillende plekken worden gezien. Wel laten de gegevens zien dat de soort inmiddels stevig in Zwolle aanwezig is.
Meerdere gemelde nesten in Zwolle
In vijf Zwolse registraties uit 2026 wordt expliciet een nest genoemd. Het gaat onder meer om meldingen uit Zwolle-Zuid, Berkum en Westenholte. Daarnaast is in de Aa-Landen nestindicerend gedrag geregistreerd.
Ook hierbij geldt dat meerdere meldingen betrekking kunnen hebben op dezelfde kolonie. Toch bevestigen de registraties dat de Aziatische hoornaar zich inmiddels ook in Zwolle voortplant.
Opmars door de hele regio Zwolle
Niet alleen Zwolle krijgt ermee te maken. Ook in de omliggende gemeenten zijn dit jaar steeds meer waarnemingen gedaan.
In Kampen zijn twee gemelde nesten geregistreerd, terwijl ook in Nieuwleusen twee registraties zijn gedaan waarbij een nest wordt genoemd. Daarnaast zijn in Dalfsen, Heino, Ommen en IJsselmuiden eveneens gemelde nesten geregistreerd. In plaatsen als Wijhe, Olst en Staphorst zijn koninginnen, werksters of losse exemplaren gezien.
Daarmee lijkt de Aziatische hoornaar zich inmiddels over een groot deel van de regio Zwolle te hebben verspreid.
Kunnen Aziatische hoornaars steken?
Ja. Alleen de vrouwtjes – de koninginnen en werksters – kunnen steken. Anders dan een honingbij kunnen zij meerdere keren steken.
Een steek veroorzaakt meestal een scherpe, brandende pijn. Daarna ontstaan vaak roodheid, jeuk en een zwelling. Voor de meeste mensen is een enkele steek vervelend, maar niet gevaarlijk.
De dieren vallen mensen normaal gesproken niet zomaar aan. Net als gewone wespen verdedigen ze vooral hun nest. Wie te dicht bij een nest komt of het probeert te verwijderen, loopt het grootste risico om gestoken te worden.
Wanneer is een steek wel gevaarlijk?
Mensen die allergisch zijn voor wespen- of bijengif moeten extra voorzichtig zijn. Ook meerdere steken tegelijk of een steek in de mond of keel kunnen gevaarlijk zijn. Bij benauwdheid, zwelling van de keel of tong of andere ernstige allergische reacties moet direct 112 worden gebeld.
Vooral een bedreiging voor honingbijen
De grootste zorg rond de Aziatische hoornaar is niet zozeer het risico voor mensen, maar de gevolgen voor de natuur. De invasieve wesp jaagt op honingbijen, wilde bijen en andere insecten om haar larven te voeden.
Vooral imkers merken de gevolgen. Aziatische hoornaars kunnen voor een bijenkast blijven ‘posten’ en honingbijen onderscheppen zodra die uitvliegen of terugkeren met nectar en stuifmeel. Bij een hoge aanwezigheid van hoornaars kan een bijenvolk daardoor ernstig verzwakken.
Zo herken je de Aziatische hoornaar
De Aziatische hoornaar heeft een vrijwel zwarte borstkas, een donker achterlijf met een brede oranje band en opvallend gele uiteinden van de poten. Juist die gele ‘voetjes’ zorgen ervoor dat de soort officieel geelpoothoornaar heet.
De Europese hoornaar is juist veel geler en roodbruin van kleur en is een beschermde, inheemse soort die niet bestreden hoeft te worden.
Wat moet je doen als je er één ziet?
Wie één Aziatische hoornaar ziet vliegen, hoeft niet direct ongerust te zijn. Houd afstand en probeer vanaf een veilige plek een duidelijke foto te maken. Noteer ook de locatie waar je het insect hebt gezien.
In Nederland wordt gevraagd waarnemingen van de Aziatische hoornaar én vermoedelijke nesten te melden via Waarneming.nl (of de apps ObsIdentify en iObs). De meldingen helpen om de verdere verspreiding van de invasieve soort in kaart te brengen en om mogelijke nesten op te sporen.
Denk je een nest te hebben gevonden? Blijf dan op ruime afstand en probeer het nooit zelf te verwijderen. Vooral in de zomer verdedigen de hoornaars hun nest fel wanneer het wordt verstoord. Maak alleen een foto als dat veilig kan en meld ook het nest via Waarneming.nl.
Voor mensen vormen Aziatische hoornaars meestal geen direct gevaar. Ze zoeken normaal gesproken geen confrontatie. Een steek is wel pijnlijk en wordt vaak als heftiger ervaren dan die van een gewone wesp. De meeste mensen krijgen een brandende pijn, roodheid en een zwelling. Ben je allergisch voor wespen- of bijengif, word je meerdere keren gestoken of krijg je een steek in je mond of keel, schakel dan direct medische hulp in.
Nazomer waarschijnlijk nog drukker
Experts verwachten dat het aantal waarnemingen de komende weken verder zal oplopen. In augustus en september bereiken de kolonies hun grootste omvang. Daardoor vliegen meer werksters uit om voedsel te zoeken en worden de insecten vaker gezien.
De genoemde aantallen zijn gebaseerd op registraties op Observation.org en Waarneming.nl. Het gaat om geregistreerde waarnemingen en niet om een volledige telling van alle aanwezige dieren of unieke nesten.
