Oude Van der Capellen krijgt tweede leven, maar asbest zit hergebruik in de weg

Zwolle – De oude Van der Capellenschool aan de Lassuslaan blijft mogelijk staan, maar het vertrouwde gezicht van de school kan flink veranderen. Een van de problemen bij het hergebruik is asbest. Zelfs de grote ramen aan de buitenzijde zijn volgens wethouder Anja Roelfs vastgezet met asbesthoudende stopverf.

De gemeente wil de voormalige middelbare school in Holtenbroek ombouwen tot een woonlocatie met ongeveer honderd woningen. Het college koos eerder voor behoud van het casco van het hoofdgebouw, ook al kan dat financieel ongunstiger uitpakken dan alles slopen en opnieuw beginnen.

Juist die keuze riep bij de VVD vragen op.

Wat blijft er dan eigenlijk over?

Want als de cultuurhistorische waarde van de Van der Capellen zo belangrijk is, waarom wil de gemeente dan alleen het casco, onder meer fundering, vloeren en dak, behouden?

Wethouder Anja Roelfs maakt in haar schriftelijke beantwoording duidelijk dat ‘behoud’ niet betekent dat de oude school straks onveranderd blijft staan.

“De cultuurhistorische waarde betekent niet dat de gevels exact moeten worden behouden”, schrijft Roelfs. De reden is simpel: “Het is geen monument.”

Vooral de delen van het hoofdgebouw die vanaf de openbare weg te zien zijn, worden volgens deskundigen en leden van de monumentencommissie cultuurhistorisch belangrijk gevonden.

Ook de plek en structuur van het gebouw moeten herkenbaar blijven.

Hoe de gevels er straks wél uit gaan zien, staat nog niet vast. Met de monumentencommissie is volgens de wethouder al een eerste aanzet gemaakt voor eisen aan het toekomstige uiterlijk.

De voormalige Van der Capellenschool gezien vanaf de Lassuslaan. Foto © RTV Focus Zwolle

Asbest zelfs rond de grote ramen

Daar komt nog een complicatie bij: in het oude schoolgebouw zit veel asbest.

“Behoud van het gebouw is het meest circulair”, schrijft Roelfs. Maar het hele gebouw bewaren is volgens het college niet haalbaar “door de grote hoeveelheden asbest in het gebouw en de wijze waarop dit is toegepast.”

Dat zit soms op plekken waar je het niet direct zou verwachten.

De grote ramen aan de buitenzijde zijn bijvoorbeeld vastgezet met asbesthoudende stopverf. Daardoor kunnen die ruiten niet simpelweg in hun geheel worden verwijderd en elders opnieuw worden gebruikt.

Het asbest moet eerst selectief worden weggehaald. Het glas en de metalen kozijnen kunnen daarna nog wel worden verwerkt tot grondstof voor nieuw glas.

Waarom niet gewoon slopen?

De VVD stelt ook een andere voor de hand liggende vraag. Uit eerdere onderzoeken kwamen varianten naar voren waarbij méér woningen konden worden gebouwd en die de gemeente financieel zelfs geld konden opleveren.

Waarom kiest Zwolle dan toch voor een variant waarbij rekening wordt gehouden met een tekort?

Volgens Roelfs wegen twee ambities het zwaarst: woningbouw en circulariteit. Volledige sloop en nieuwbouw passen volgens het college niet goed bij die tweede ambitie, omdat dan veel meer nieuwe materialen nodig zijn.

Marktpartijen zien behoud van het casco volgens de gemeente bovendien als een kansrijke mogelijkheid.

Maar daar zit een waarschuwing bij: de gemeente moet de toekomstige ontwikkelaar niet met te veel technische eisen opzadelen. Anders kan juist de ruimte verdwijnen om slimme circulaire oplossingen te bedenken.

60 procent minder CO₂

De belangrijkste winst zit volgens het college in het beton.

De bestaande betonnen constructie hoeft niet te worden afgebroken en opnieuw gestort. Dat kan volgens de gemeente, afhankelijk van de ingrepen die uiteindelijk nodig zijn, ongeveer 60 procent CO₂-reductie opleveren ten opzichte van het gebruik van nieuw beton.

Ook zijn daardoor minder nieuwe grondstoffen nodig.

De locatie van de voormalige Van der Capellenschool in Holtenbroek. Foto © RTV Focus Zwolle

Monsters uit het beton gehaald

Maar kan een tientallen jaren oude schoolconstructie straks überhaupt een woongebouw dragen?

Ook dat heeft de gemeente inmiddels laten onderzoeken.

Eerst werden de oude dossiers en de zichtbare staat van het beton bekeken. Daarna ging het onderzoek een stap verder en zijn daadwerkelijk monsters uit de constructie genomen.

De uitkomst is belangrijk voor de plannen: beide onderzoeken zijn volgens het college “positief afgesloten”.

Daarmee lijkt het technisch mogelijk om het oude betonnen geraamte een tweede leven te geven.

Er volgt nog wel een asbestonderzoek. Dat is volgens de gemeente nodig om te voorkomen dat tijdens de werkzaamheden alsnog onaangename verrassingen tevoorschijn komen.

Geen reacties uit de buurt

Ook over het draagvlak stelde de VVD vragen. De gemeente had eerder gemeld dat bewoners positief staan tegenover behoud van het hoofdgebouw en woningbouw. Maar geldt dat ook voor deze specifieke variant, waarbij vooral het casco behouden blijft?

Volgens Roelfs is tijdens eerdere informatiebijeenkomsten gebleken dat er draagvlak is voor behoud van het hoofdgebouw en voor wonen.

Bewoners zijn daarna per brief geïnformeerd over het onderzoek naar behoud van het casco. Ook verscheen daarover informatie in de wijkkrant. Na het besluit van het college viel opnieuw een brief bij omwonenden op de mat.

“Deze brieven hebben geen reacties opgeleverd”, schrijft de wethouder.

Nog altijd geen definitief besluit

Hoe de Van der Capellen er uiteindelijk uit gaat zien, blijft voorlopig dus nog de grote vraag.

De gemeente gaat nu verder met het programma van eisen en het kavelpaspoort. Daarin moet onder meer worden bepaald hoeveel van de oude school werkelijk overeind blijft, wat er met de gevels gebeurt en hoeveel woningen uiteindelijk op het terrein passen.

Pas daarna volgt een definitief besluit.

Voor oud-leerlingen kan het straks dus even zoeken worden. De Van der Capellen blijft mogelijk op zijn vertrouwde plek staan, maar achter een nieuwe gevel kan hun oude school een compleet ander leven beginnen.