Verstoorde poolwervel vergroot kans op winterweer: sneeuw en vorst mogelijk in december
Zwolle – De poolwervel boven het noordpoolgebied is verstoord en dat kan de kans op winterweer vergroten. Volgens de nieuwste winterverwachting van Weeronline zijn er vooral in de eerste helft van december mogelijkheden voor sneeuw en vorst. Ook februari kan nog een winterse verrassing brengen. Toch is de kans op een zachte winter van 2026-2027 voorlopig aanzienlijk groter dan die op langdurige kou.
Het is een opvallende ontwikkeling in aanloop naar de meteorologische winter, die op 1 december begint. Terwijl november al uitzonderlijk veel vorstdagen heeft opgeleverd, zijn er ook hoog boven de Noordpool veranderingen gaande die het winterweer op het noordelijk halfrond kunnen beïnvloeden.
Verstoorde poolwervel kan koude lucht naar het zuiden brengen
Een belangrijke factor in de winterverwachting is de poolwervel. Dit is een grootschalige circulatie van zeer koude lucht hoog boven het noordpoolgebied. Normaal gesproken helpt deze luchtstroming de koude lucht in de poolstreken vast te houden.
Wanneer de poolwervel verzwakt of verstoord raakt, kunnen veranderingen in de luchtstromingen ontstaan. Daardoor kan koude lucht gemakkelijker vanuit het poolgebied naar zuidelijker gebieden worden aangevoerd.
Volgens Weeronline is de poolwervel enkele weken geleden verstoord. Mogelijke gevolgen daarvan zouden vanaf eind november of begin december merkbaar kunnen worden.
Dat betekent niet automatisch dat Nederland met sneeuw en ijs te maken krijgt. De koude lucht kan ook naar andere delen van het noordelijk halfrond stromen. Of Nederland daadwerkelijk winterweer krijgt, hangt onder meer af van de luchtdrukverdeling en de positie van de straalstroom.
Vooral begin december kans op sneeuw en vorst
De eerste helft van december lijkt volgens Weeronline de interessantste periode voor liefhebbers van winterweer. Seizoensmodellen laten zien dat zachte zuidwestenwinden tijdelijk minder dominant kunnen zijn.
Daardoor ontstaat ruimte voor wind uit het noorden of oosten, die koudere lucht richting Nederland kan brengen. Dat kan mogelijkheden opleveren voor nachtvorst en winterse neerslag.
Ook in Zwolle en de rest van Overijssel zou het dan tijdelijk winters kunnen worden. Of er daadwerkelijk sneeuw gaat vallen en of die blijft liggen, is op dit moment nog niet te voorspellen.

Koude november zegt weinig over de komende winter
November verloopt dit jaar voor het eerst sinds 2019 kouder dan gebruikelijk. In De Bilt zijn inmiddels negen vorstdagen geregistreerd. Dat is uitzonderlijk veel voor deze tijd van het jaar.
Toch is een koude november geen betrouwbare voorspeller van een strenge winter. Uit historische cijfers van Weeronline blijkt dat op een koude november in 31,6 procent van de gevallen een koude winter volgde. Na een normale of zachte november was dat 26,3 procent.
Het verschil bedraagt dus slechts iets meer dan vijf procentpunt. Ook in 2019 verliep november koud, terwijl de daaropvolgende winter uitzonderlijk zacht was.
Sneeuw in Scandinavië kan winterkansen vergroten
Niet alleen de poolwervel speelt een rol. Ook de toenemende sneeuwbedekking in Scandinavië is volgens Weeronline een interessant signaal.
Na een relatief zachte start van november is het in Noord-Europa flink afgekoeld. Op grote schaal ligt inmiddels sneeuw. Een uitgebreid sneeuwdek en koude lucht in Noord- en Oost-Europa kunnen gunstig zijn voor een winterse periode in Nederland, als de wind uit de juiste richting gaat waaien.
De Noordzee heeft momenteel een temperatuur van ongeveer 11 tot 13 graden. Dat is gebruikelijk voor deze tijd van het jaar. Bij koude lucht uit het noorden kan het relatief warme zeewater winterse buien veroorzaken, met hagel, natte sneeuw of sneeuw. Vooral landinwaarts kan de neerslag dan winters uitpakken.
Wat betekent dit voor de winter van 2026-2027?
Winterverwachting in het kort
Begin december: Verhoogde kansen op een koudere periode met mogelijk sneeuw en vorst.
Eind december: Grotere kans op zachter weer door terugkeer van zuidwestenwind.
Januari: Waarschijnlijk overwegend zacht en wisselvallig, met regelmatig neerslag.
Februari: Opnieuw een mogelijke kans op koude lucht vanuit Noord-Europa, maar nog zeer onzeker.
Hele winter: Een zachter dan normale winter blijft het waarschijnlijkste scenario.
En hoe groot is de kans op een witte kerst?
De winterse signalen voor begin december betekenen niet automatisch dat Nederland ook een witte kerst krijgt.
Volgens Weeronline neemt later in december de kans op zuidwestenwind en zachtere lucht weer toe. Bovendien is het nog veel te vroeg om betrouwbaar te voorspellen welk weer het tijdens de kerstdagen wordt.
Een winterse periode in de eerste helft van december kan tegen Kerstmis alweer voorbij zijn. Een witte kerst is dus niet uitgesloten, maar wordt op basis van deze winterverwachting zeker niet voorspeld.
Januari waarschijnlijk zacht, februari mogelijk opnieuw winters
Voor januari wijzen de seizoensmodellen vooral op overwegend zacht weer, met regelmatig zuidwestenwind en van tijd tot tijd flink wat neerslag.
Februari kan volgens Weeronline opnieuw interessant worden. Koude lucht boven Noord-Europa zou dan mogelijk alsnog Nederland kunnen bereiken. Of dit werkelijk gebeurt, is onzeker.

Een zachte winter blijft het waarschijnlijkst
Ondanks de mogelijke invloed van de poolwervel blijft de kans op een zachte winter aanzienlijk groter dan die op een koude winter.
Volgens Weeronline verliep deze eeuw bijna 78 procent van de winters zachter dan normaal. Slechts ongeveer 22 procent was relatief koud. Door de klimaatopwarming worden zachte winters steeds gebruikelijker, al blijven perioden met sneeuw en vorst mogelijk.
Ook andere ontwikkelingen, zoals de uitzonderlijk sterke El Niño en de relatief hoge zonneactiviteit, bieden geen betrouwbare aanwijzingen voor het verloop van de Nederlandse winter.
De conclusie van Weeronline is daarom voorzichtig: korte winterse perioden blijven mogelijk, vooral in december en misschien februari, maar een langdurig koude winter met veel natuurijs ligt voorlopig niet voor de hand.




