Jongeren lopen vrijdag in heel Nederland de klas uit tegen dienstplicht: ook protest in Zwolle
Scholieren en studenten in heel Nederland worden opgeroepen om vrijdag 20 november om 13.00 uur hun lessen te verlaten. In tientallen steden zijn protestacties aangekondigd tegen de mogelijke uitbreiding van de dienstplicht. Onder de leus ‘Over mijn lijk!’ verzetten jongeren zich tegen verplichte militaire dienst, militaire werving op scholen en de hoge uitgaven aan Defensie. Ook in Zwolle staat een demonstratie gepland, gevolgd door een mars door de binnenstad.
De landelijke actie is georganiseerd door Stop de Oorlogskoorts en maakt deel uit van de internationale Youth Strike. Volgens de initiatiefnemers komen jongeren in 22 Nederlandse steden in actie. Op de website van de organisatie staan inmiddels voor 16 steden lokale acties aangekondigd.
De protesten volgen op eerdere jongerenacties in onder meer Frankrijk en Duitsland. Volgens de organisatie is het de eerste landelijke Nederlandse schoolwalkout tegen de huidige plannen rond de dienstplicht.
Jongeren vrezen dat ze straks verplicht het leger in moeten
De aanleiding voor de protesten zijn plannen van Defensie om de krijgsmacht de komende jaren sterk te laten groeien. Daarbij wordt ook gekeken naar een systeem waarbij jongeren tussen de 18 en 27 jaar verplicht kunnen worden mee te werken aan een militaire enquête, een gesprek of een medische keuring.
De actievoerders zien daarin een eerste stap richting de terugkeer van de verplichte militaire dienst. Volgens hen wordt van jongeren gevraagd zich voor te bereiden op oorlog, terwijl hun eigen toekomst steeds onzekerder wordt.
“De politiek doet niks voor onze generatie: we kunnen nergens wonen en hebben te maken met peperdure boodschappen. Tegelijk zijn er wel miljarden voor wapens beschikbaar én willen ze ons ook nog naar het front sturen? Dat pikken wij niet!”, aldus de actievoerders.
Van Amsterdam tot Zwolle: in deze steden zijn acties aangekondigd
De landelijke beweging heeft op haar website inmiddels acties vermeld in de volgende 16 steden:
- Amersfoort
- Amsterdam
- Arnhem
- Den Bosch
- Den Haag
- Groningen
- Haarlem
- Leeuwarden
- Leiden
- Nijmegen
- Rotterdam
- Tilburg
- Utrecht
- Wageningen
- Zaanstad
- Zwolle
De invulling verschilt per stad. In Amsterdam verzamelen jongeren zich bij de Stopera, in Den Haag op het Spuiplein en in Utrecht op het Domplein. In Groningen is een demonstratie met een informatiemarkt aangekondigd en in Wageningen staat ook een gezamenlijke fietstocht op het programma.
Niet overal begint de demonstratie precies om 13.00 uur. Sommige steden verzamelen later en voor enkele locaties worden de details nog bekendgemaakt. De organisatie houdt rekening met uitbreiding van het aantal lokale acties.
Drie eisen: geen dienstplicht, geen militairen op school en meer geld voor jongeren
De demonstranten hebben drie centrale eisen. Ze willen geen enkele vorm van verplichte militaire dienst, inclusief verplichte enquêtes, keuringen en militaire trainingen. Ook verzetten ze zich tegen verplichte maatschappelijke dienst als alternatief.
Daarnaast eisen ze dat militaire werving en beïnvloeding op scholen en universiteiten stopt. Onderwijs moet volgens de beweging onafhankelijk blijven van Defensie en de wapenindustrie.
De derde eis gaat over geld. De jongeren willen dat de overheid meer investeert in betaalbare woningen, onderwijs, gezondheidszorg, sociale zekerheid en klimaatbeleid in plaats van extra bewapening.
De beweging spreekt zich ook uit tegen Nederlandse steun aan het Israëlische militaire optreden in Palestina en pleit voor een buitenlands beleid dat meer inzet op vrede en diplomatie.
Wat verandert er eigenlijk aan de dienstplicht?

De dienstplicht bestaat in Nederland officieel nog altijd. Alleen de opkomstplicht is sinds 1997 opgeschort. Jongeren krijgen op hun zeventiende nog wel een dienstplichtbrief, maar hoeven niet daadwerkelijk in militaire dienst.
Defensie werkt inmiddels aan een nieuw zogenoemd Dienmodel. Daarbij blijft vrijwillige aanmelding het uitgangspunt, maar het kabinet wil verschillende stappen kunnen invoeren wanneer er onvoldoende militairen beschikbaar zijn.
Zo kan het invullen van een vragenlijst in de toekomst verplicht worden. In een volgende fase kunnen ook een gesprek, selectie en medische keuring verplicht worden. Een daadwerkelijke militaire opkomstplicht is volgens de regering alleen bedoeld als uiterste maatregel wanneer de internationale veiligheid ernstig verslechtert.
Voor verschillende verplichte onderdelen is nog nieuwe wetgeving nodig. Lees hier hoe Defensie de dienstplicht wil veranderen en welke verplichtingen jongeren mogelijk te wachten staan.
Ook in Zwolle verlaten jongeren de klas
Ook in Zwolle sluiten scholieren en studenten zich vrijdag aan bij de landelijke protestdag. Volgens het lokale actiecomité doen jongeren van ArtEZ, Hogeschool Windesheim, Landstede en Deltion mee.
Om 13.00 uur worden de lessen verlaten. Een half uur later, om 13.30 uur, verzamelen de deelnemers zich op het Stationsplein bij het station van Zwolle.
Daar zullen vertegenwoordigers van verschillende organisaties het woord voeren. Rond 14.30 uur begint volgens het lokale actiecomité een protestmars door de Zwolse binnenstad. De tocht eindigt bij het stadhuis.
“Wij eisen vrij en onafhankelijk onderwijs dat jongeren klaarmaakt voor de toekomst, niet voor oorlog”, zegt Jeroen Matser, woordvoerder van het lokale comité.
Wat vinden de Zwolse onderwijsinstellingen?
Of de onderwijsinstellingen hun studenten toestemming geven om tijdens lestijd deel te nemen aan de demonstratie, is nog niet bekend. De landelijke organisatie roept leerlingen en studenten op hun docenten vooraf per e-mail te informeren.
Daarbij waarschuwt de beweging dat deelname gevolgen kan hebben wanneer een onderwijsinstelling geen toestemming geeft om lessen te missen.
De demonstratie in Zwolle is onderdeel van een internationale protestdag waarmee jongeren aandacht vragen voor hun toekomst en zich uitspreken tegen een mogelijke terugkeer van verplichte militaire dienst.




