Nieuws uit ZwolleVerkeerVoorpagina

Nachttrein Zwolle-Schiphol stopt na rechtszaak NS: Arriva trekt voorlopig stekker eruit

Zwolle – Het is voorlopig gedaan met de nachttrein tussen Zwolle en Schiphol. Vervoerder Arriva legt de verbinding stil nadat concurrent NS met succes naar de rechter stapte. Die zette dinsdag 17 november een streep door maximaal 353.846 euro aan toegezegde subsidies van de gemeenten Almere en Lelystad. Arriva bevestigt het stopzetten desgevraagd aan RTV Focus Zwolle. De nachttrein, die pas in maart 2025 van start ging, verdwijnt daarmee voorlopig van het spoor.

Het nieuws komt als een tegenvaller voor reizigers die in het weekend ’s nachts van Zwolle naar Amsterdam of Schiphol willen reizen. De verbinding werd onder meer gebruikt voor een avond uit, nachtelijk werkverkeer of om een vroege vlucht vanaf Schiphol te halen. De nachttrein was nog maar ruim anderhalf jaar in gebruik en zou oorspronkelijk twee jaar worden uitgeprobeerd.

Arriva bevestigt: nachttrein stopt voorlopig

Carla Groenhof van de communicatieafdeling van Arriva bevestigt in een schriftelijke reactie dat de treindienst voorlopig wordt stilgelegd. „Voor nu betekent deze uitspraak concreet dat onze nachttrein van Zwolle naar Schiphol voorlopig stopt met rijden. Onze andere nachttreinen vanuit Groningen en Maastricht naar Schiphol blijven uiteraard wel rijden.”

Daarmee verdwijnt de extra nachtelijke verbinding tussen Zwolle en Schiphol, maar blijven reizigers niet helemaal zonder nachttrein zitten. De bestaande nachttrein vanuit Groningen rijdt namelijk eveneens via Zwolle, Lelystad en Almere richting Schiphol.

NS wint rechtszaak: ruim 350.000 euro aan garanties van tafel

De aanleiding voor het stilleggen van de verbinding is een juridische strijd tussen NS en de gemeenten Almere en Lelystad. Die hadden Arriva financiële steun toegezegd om de nachttrein mogelijk te maken.

Voor 2025 ging het om maximaal 76.923 euro per gemeente. Voor 2026 was dat maximaal 100.000 euro per gemeente. Samen kwam de financiële garantie daarmee uit op 353.846 euro.

Dat geld zou alleen worden ingezet wanneer de opbrengsten van de nachttrein onvoldoende waren om de exploitatiekosten te dekken. In ruil daarvoor moest Arriva voor inwoners van Almere en Lelystad een maximumtarief van tien euro hanteren voor een enkele reis naar Amsterdam.

NS was het niet eens met deze constructie en vocht de subsidiebesluiten aan.

Het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) geeft NS nu gelijk. Volgens de rechter waren de gemeenten niet bevoegd om deze financiële compensatie op basis van de Europese PSO-verordening te verstrekken. De Nederlandse wetgever heeft namelijk nog geen bevoegde instanties aangewezen om dergelijke subsidies volgens die regeling te verlenen.

De rechter heeft daarom de subsidiebesluiten herroepen. De uitspraak is definitief: hoger beroep is niet mogelijk.

NS deed zelf ook een aanbod voor de nachttrein

Opvallend is dat NS eerder zelf ook in beeld was om de extra nachttreinen te verzorgen. Dat blijkt uit de reactie van Arriva en de rechterlijke uitspraak.

Het initiatief kwam oorspronkelijk uit Almere. De gemeenteraad wilde dat inwoners ook op andere momenten in de nacht naar de Randstad konden reizen.

Arriva deed daarop een voorstel waarbij de gemeenten ook profiteerden van de opbrengsten uit de kaartverkoop.

„Arriva heeft daarvoor een aantrekkelijk aanbod gedaan, waarbij de gemeente ontvangen reizigersopbrengsten terugkreeg. Daar stond een alternatief aanbod van NS voor een vaste prijs tegenover.”

De twee vervoerders waren dus allebei betrokken bij de plannen. Uiteindelijk gingen de gemeenten met Arriva in zee. NS vocht vervolgens de financiële steun aan zijn concurrent aan.

Van veelbelovende start naar plotselinge stop

De eerste nachttrein tussen Zwolle en Schiphol vertrok in de nacht van vrijdag 14 op zaterdag 15 maart 2025. De verbinding werd destijds gepresenteerd als een betaalbaar alternatief voor reizigers die na het uitgaan, een late dienst of vanwege een vliegreis ’s nachts met de trein wilden reizen.

De trein reed in de nachten van vrijdag op zaterdag en zaterdag op zondag. Vanuit Zwolle vertrok de nachttrein om 01.21 uur en arriveerde om 02.41 uur op Schiphol. De terugreis begon om 02.45 uur en eindigde om 04.01 uur in Zwolle.

Bij de introductie kostten kaartjes afhankelijk van de reisafstand 5, 10 of 15 euro. De proef moest twee jaar duren. Bij voldoende succes zou worden bekeken of de verbinding kon blijven bestaan.

Nu komt er al voor het einde van die proefperiode een voorlopig einde aan de extra nachttrein.

Arriva wil dat politiek de regels verandert

De vervoerder vindt dat de uitspraak aanleiding moet zijn om de regelgeving tegen het licht te houden. Arriva wil dat het in de toekomst eenvoudiger wordt om aanvullende treinverbindingen mogelijk te maken.

„We gaan de uitspraak bestuderen. Het is nu aan beleidsmakers en politici om regelgeving te wijzigen zodat er ruimte komt voor dit soort initiatieven voor meer treinen, zodat deze sneller en goedkoper tot stand kunnen komen.” aldus Groenhof van Arriva.

Daarmee legt Arriva de bal bij de politiek. De rechter heeft niet bepaald dat de nachttrein zelf verboden is, maar dat de gemeenten de gekozen subsidievorm niet mochten toepassen.

Wat gebeurt er met gekochte kaartjes?

Wanneer precies de laatste nachttrein rijdt, is nog niet bevestigd. Ook is nog onduidelijk wat er gebeurt met reizigers die al een ticket hebben gekocht en of de verbinding zonder subsidie rendabel zou zijn geweest.

Arriva heeft op deze vragen vooralsnog geen afzonderlijk antwoord gegeven.

Voor reizigers die ’s nachts tussen Zwolle en Schiphol willen reizen, blijft de bestaande nachttrein vanuit Groningen beschikbaar. Ook de nachttreinen vanuit Maastricht naar Schiphol blijven volgens Arriva rijden.

 

FOCUS NIEUWSBRIEF

Van het belangrijkste nieuws uit Zwolle tot de leukste weekendtips: elke donderdag in je inbox.

Lees ook dit over Zwolle