Ze kruipt in vergeten vrouwen – en krijgt nu zelf eer: Saskia Zwiers ontvangt Erepenning Zwolle
Soms vertelt ze het verhaal van een vrouw. Maar vaker wordt ze die vrouw zelf.
In een 18e-eeuwse japon, met een ander stemgeluid en een andere houding, staat Saskia Zwiers dan plots oog in oog met haar publiek. Geen historicus achter een bureau, maar Aleida Greve. Of Maria Lauws. Vrouwen die eeuwenlang onzichtbaar bleven – tot Zwiers ze opnieuw tot leven bracht.

Vrijdag stond juist zíj in het middelpunt.
Burgemeester Peter Snijders reikte haar de Erepenning van Zwolle uit – een onderscheiding voor iemand die dertig jaar lang niet alleen geschiedenis vertelde, maar haar ook voelbaar maakte.
Ze werd de vrouwen die ze onderzocht

Wie Zwiers kent, weet: haar werk stopt niet bij archiefonderzoek.
Na twee jaar lang speuren naar de Zwolse kunstenaarsfamilie Ter Borch, besloot ze afgelopen maanden dat hjet tijd was voor haar oude metier. Niet alleen schrijven, maar spelen. Als Aleida Greve liep ze door het Vrouwenhuis, tussen de schilderijen die daar al drie eeuwen hangen, en sprak ze bezoekers toe alsof ze zo uit de 17e eeuw was gestapt.
Tijdens theaterrondleidingen kwamen complete levens tot leven. Bewoonsters, dienstbodes, stichteressen – vrouwen die ooit door Zwolle liepen, kregen opnieuw een stem.
En dat deed ze met overtuiging.
Van archiefvondst naar mens van vlees en bloed

Dat vermogen om geschiedenis tastbaar te maken, blijkt ook uit haar recente werk.
Nog maar kort geleden stond Zwiers in het Academiehuis Grote Kerk, niet als zichzelf, maar als Maria Lauws. Een moeder van vijf die ruim 300 jaar geleden het zware werk deed om het beroemde Schnitgerorgel van lucht te voorzien.
Een naam die eeuwenlang vergeten was.
Tot Zwiers haar terugvond in de archieven.
Dankzij haar kreeg Maria Lauws een plaquette, een plek in de Zwolse vrouwenwandeling én een gezicht. Letterlijk. Want Zwiers speelde haar verhaal – en maakte zichtbaar wat onzichtbaar was gebleven.
Zwolle opnieuw leren kijken

Dat is misschien wel haar grootste verdienste: ze liet Zwolle anders kijken naar haar eigen geschiedenis.
Niet alleen de bekende namen, maar juist de vrouwen op de achtergrond kregen aandacht. Via tentoonstellingen, publicaties, rondleidingen en projecten.
Zoals de Zwolse vrouwenwandeling, waarbij bezoekers langs 25 historische vrouwen worden geleid. Of het project ‘1000 vrouwen, 1000 dromen’, waarin verleden en heden samenkomen in een mozaïek rond Aleida Greve.
En altijd weer die rode draad: verhalen die anders verloren zouden gaan.
Een huis, een missie, een leven
Bijna 30 jaar stond Zwiers aan het roer van Het Vrouwenhuis in Zwolle. Ze leidde het museum, begeleidde een ingrijpende restauratie en zorgde ervoor dat het eeuwenoude hofje klaar is voor de toekomst.
Maar belangrijker nog: ze gaf het huis betekenis.
Niet als stil museum, maar als plek waar verhalen leven.
Erepenning als erkenning

Met de Erepenning erkent de gemeente Zwolle die uitzonderlijke inzet.
Zwiers voegt zich bij een select gezelschap van ruim 37 personen en organisaties die zich op bijzondere wijze hebben ingezet voor de stad. Een stad die zij zelf jarenlang hielp vertellen.
En misschien is dat wel het mooiste:
Dat iemand die zóveel andere levens zichtbaar maakte, nu zelf onderdeel wordt van de geschiedenis van Zwolle.






