Zwolle – In maart 2022 besloot de gemeenteraad van Zwolle te experimenteren met nieuwe vormen van lokale democratie. Eén van deze vormen was een burgerberaad. Bij een burgerberaad wordt een representatieve groep inwoners geloot die zich buigt over een maatschappelijk vraagstuk. In het eerste Zwolse burgerberaad is aan de geselecteerde 120 inwoners van Zwolle gevraagd om de volgende vraag te beantwoorden: ‘Hoe wordt Zwolle opeen eerlijke manier klimaatneutraal voor 2040?’.
De 32 adviezen van het burgerberaad zijn in juni 2024 aan de gemeenteraad overhandigd. Sindsdien is de gemeente bezig met de opvolging van een selectie van de adviezen. De rekenkamer Zwolle heeft het burgerberaad geëvalueerd.
De rekenkamer Zwolle concludeert dat de gemeente Zwolle serieus aan de slag is gegaan met de opzet van het burgerberaad. De gemeenteraad ging akkoord met het ontwerp. De loting van deelnemers was zorgvuldig. Voor veel deelnemers, gespreksleiders en ambtenaren was het burgerberaad een positieve ervaring. Deelnemers hadden het gevoel invloed te hebben op het proces van het burgerberaad. Het beraad leidde bij deelnemers tot meer betrokkenheid bij het onderwerp en de politiek. Ook zijn er adviezen uitgebracht die zijn overgenomen door het gemeentebestuur.
Er zijn volgens de rekenkamer ook lessen te leren uit dit eerste burgerberaad. Zo maakte de brede vraagstelling meer achtergrondinformatie nodig dan gedacht, waarmee veel extra tijd nodig was. Ook was het voor inwoners die kritisch staan tegenover een lokale klimaataanpak, soms moeilijk gehoord te worden tussen de vele voorstanders ervan. En vooral voor jonge deelnemers bleken vijf hele zaterdagen een wel erg grote tijdsbelasting, waardoor sommigen afhaakten.
De rekenkamer adviseert voor eventuele volgende burgerberaden het volgende:
Communiceer duidelijk naar betrokkenen wat het beoogde doel is.
Zorg voor een heldere verdeling van taken tussen de raad en het college. Laat de ambtelijke organisatie vanaf het begin aansluiten.
Houd rekening met een verdeling van (eventuele) verschillende meningen van deelnemers.
Geef vooraf duidelijke kaders mee over wat kan en mag.
Stem het moment van publicatie van de adviezen af op de beleids- en begrotingscyclus van de gemeente.
Zorg voor een vooraf uitgedachte aanpak voor opvolging en communicatie naar deelnemers en de hele stad.
Het rapport ‘Betrokken Zwollenaren’ – Een evaluatie van het eerste Zwolse burgerberaad is op 9 maart jl. door Dirk Jan Droogh, voorzitter van de rekenkamer Zwolle, aangeboden aan de gemeenteraad. In het rapport is de bestuurlijke reactie van het college van B&W opgenomen. De raad zal het rekenkamerrapport op een nog te bepalen moment behandelen in een raadsdebat.
Bekijk ook de samenvatting op één A4.
