Stoom en spektakel in Zwolle: Historische Havendag trekt volle kades
Zwolle – Het was zaterdag dringen geblazen op de Thorbeckegracht. De historische havendag zorgde voor een stoet van sleep- en duwboten die de kade tot leven wekten. Met zwarte rookpluimen, fluitende stoompijpen en het gedreun van oude motoren leek het alsof de tijd een eeuw werd teruggedraaid.
Langs de kade stonden honderden mensen schouder aan schouder, gezinnen met kinderen op de nek, ouderen die met glimmende ogen naar de schepen tuurden. Vooral de trekproef voor opduwers – kleine, maar krachtige bootjes die grote schepen in vroegere tijden naar de kade duwden – trok veel bekijks. Het publiek smulde van de krachtmeting op het water waarbij een opduwer moest laten zien hoeveel kilo hij kon trekken met een koord.
Dame achter het roer
Tussen al het nostalgische geweld viel één schip extra op: de Neeltje Jacoba. Een voormalige stoomsleepboot uit 1908, tegenwoordig varend op een robuuste tweecilinder dieselmotor. Ooit was dit soort boten de ruggengraat van de Nederlandse economie, toen er nog geen vrachtschepen met eigen motoren waren en sleepboten al het zware werk deden – van graan tot kolen, van aardappels tot hout.
En bijzonder: aan het roer stond zaterdag geen ruige zeebonk, maar een vrouw. Met vaste hand had ze de oude krachtpatser langs de kade afgemeerd. „Het gaat bij een sleepboot niet om snelheid, maar om kracht,” legde ze uit. „Dit schip heeft misschien maar 100 pk, maar dat is meer dan genoeg om een heel vrachtschip in beweging te krijgen.”
Stoomnostalgie
De Neeltje Jacoba mag dan tegenwoordig op diesel varen, vroeger was het ploeteren met kolen. Een machinist schepte urenlang het zwarte goud de ketel in, terwijl boven in de stuurhut met belsignalen werd aangegeven: vooruit, achteruit of stop. „Het was zwaar werk, maar zonder sleepboten had Nederland na de oorlog stilgestaan,” klinkt het vanaf het dek.
Publiekstrekkers
De sleepboten en opduwers langs de kade waren wate publiekstrekkers. Maar ook de scheepmanskoren en de miniatuurboten deden het goed. Al met al weer een mooie maritieme dag in Zwolle.



















