Zwolle / Leeuwarden – Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft een ziekenhuis aansprakelijk gesteld voor het schokkende handelen van gynaecoloog Jan Wildschut, die eind jaren tachtig zijn eigen sperma gebruikte bij een vruchtbaarheidsbehandeling. De arts werkte destijds in het Sophia Ziekenhuis, de voorloper van het huidige Isala Ziekenhuis.

De zaak draait om een behandeling uit 1988, waarbij een vrouw kunstmatig werd geïnsemineerd. Met haar en haar toenmalige echtgenoot was afgesproken dat het zaad van de echtgenoot zou worden gebruikt. In werkelijkheid bracht Wildschut zonder medeweten van het stel zijn eigen sperma in. De vrouw raakte zwanger van een drieling.

Jarenlang in onwetendheid

De moeder en haar echtgenoot zijn hierover nooit geïnformeerd. Pas decennia later werd duidelijk wat er werkelijk was gebeurd. De vrouw en haar kinderen stapten daarop naar de rechter en stelden het ziekenhuis aansprakelijk voor de schade die zij hierdoor hebben geleden.
Volgens het hof mocht de vrouw erop vertrouwen dat zij niet alleen met de gynaecoloog, maar ook met het ziekenhuis een behandelovereenkomst had. In die tijd werkten specialisten op basis van een toelatingsovereenkomst binnen het ziekenhuis.

Verjaring geen excuus

Het ziekenhuis beriep zich op verjaring. In de wet staat dat schadeclaims uiterlijk twintig jaar na de gebeurtenis vervallen. Omdat de verwekking in 1988 plaatsvond, zou de claim volgens het ziekenhuis in 2008 zijn verjaard.
Het hof gaat daar niet in mee. De rechters oordelen dat de ernstige en verwijtbare inbreuk op de lichamelijke en geestelijke integriteit van de moeder en haar kinderen zo zwaar weegt, dat een beroep op verjaring „onaanvaardbaar” is.

Wanprestatie en onrechtmatig handelen

Door zijn eigen zaad te gebruiken in plaats van dat van de echtgenoot heeft gynaecoloog Jan Wildschut volgens het hof wanprestatie gepleegd. Daarmee is ook het ziekenhuis contractueel aansprakelijk tegenover de moeder.
Daarnaast is het ziekenhuis aansprakelijk tegenover de kinderen wegens onrechtmatig handelen. Zij gingen jarenlang ten onrechte uit van een verkeerde biologische afstamming en hebben nooit de kans gehad hun echte biologische vader te leren kennen.

Hoogte schade later bepaald

Hoeveel schadevergoeding het ziekenhuis moet betalen, is nog niet duidelijk. Het hof heeft de zaak verwezen naar een aparte schadestaatprocedure, waarin de omvang van de materiële en immateriële schade zal worden vastgesteld.

De uitspraak kan verstrekkende gevolgen hebben voor andere zaken uit het verleden, waarin artsen zonder toestemming hun eigen sperma gebruikten bij vruchtbaarheidsbehandelingen.

Lees ook:

Overleden gynaecoloog uit Zwolle heeft zeker 17 donorkinderen verwekt

Overleden gynaecoloog uit Zwolle heeft zeker 17 donorkinderen verwekt