Wolf in Overijssel: 10 vragen over honden, wandelen, welpen en wat je moet doen

Overijssel – Een wolf die tientallen kilometers op een dag kan afleggen, waarschuwingsborden langs weilanden en schapen die worden bewaakt met wolfwerende rasters. Nu er een wolf in het Vechtdal is gezien, roept dat vragen op. Kun je nog gewoon het bos in? Wat moet je doen met je hond? En hoe snel kan één wolf uiteindelijk een hele roedel worden? Dit zijn tien vragen én antwoorden over de wolf in Overijssel.

De wolf is in Overijssel niet nieuw. In 2025 werden in het buitengebied van Zwolle-Zuid meerdere schapen en pinken aangevallen. Langs onder meer de Aalvangersweg net buiten Zwolle Zuid verschenen daarna waarschuwingsbordjes met de tekst ‘Pas op: Wolf actief!’.

Afgelopen week kwam de wolf opnieuw nadrukkelijk in beeld. In het Vechtdal is meerdere keren een wolf waargenomen. Mogelijk gaat het steeds om hetzelfde dier. De provincie Overijssel houdt er rekening mee dat het dier zich in het gebied zou kunnen vestigen.

Maar wat betekent de aanwezigheid van een wolf eigenlijk voor iemand die gewoon wil wandelen, de hond uitlaat of dieren in een weiland heeft?

1. Hoe groot is de kans dat ik zelf een wolf tegenkom?

Klein. Wolven zijn van nature terughoudend tegenover mensen en proberen een ontmoeting doorgaans te vermijden.

Helemaal uitgesloten is een ontmoeting natuurlijk niet. Vooral jongvolwassen wolven kunnen grote afstanden afleggen terwijl ze op zoek zijn naar een eigen leefgebied.

Wie een wolf ziet, doet er vooral verstandig aan het dier ruimte te geven. Ga niet dichterbij om een betere foto of video te maken.

Een wolf in bosgebied. Foto ter illustratie.

2. Kan de wolf uit het Vechtdal straks ook bij Zwolle lopen?

Dat kan. Wolven kunnen grote afstanden afleggen. De provincie Overijssel noemt afstanden tot wel 70 kilometer per dag.

Dat betekent nadrukkelijk niet dat de wolf die nu in het Vechtdal wordt waargenomen richting Zwolle trekt. Wel maakt het duidelijk dat afstanden tussen bijvoorbeeld het Vechtdal en de regio Zwolle voor een zwervende wolf geen onoverkomelijke barrière zijn.

Dat wolven dicht bij de stad kunnen komen, bleek eerder al. In 2025 waren er meerdere aanvallen op schapen en pinken in het buitengebied van Zwolle-Zuid.

Na eerdere wolvenaanvallen verschenen langs de Aalvangersweg in Zwolle-Zuid waarschuwingsborden. Foto © RTV Focus Zwolle

3. Kun je nog gewoon wandelen in een gebied waar een wolf leeft?

Ja. De aanwezigheid van een wolf betekent niet automatisch dat een bos of natuurgebied verboden terrein wordt.

Wel is het verstandig rekening te houden met het feit dat er een wild roofdier kan rondlopen. Wolven zijn vooral actief in de schemering en nacht, maar kunnen ook overdag worden gezien.

Blijf op afstand als je een wolf ziet en probeer het dier niet te benaderen, te volgen of in te sluiten.

4. Wat moet ik doen als ik ineens oog in oog sta met een wolf?

Rustig blijven en afstand nemen. De provincie adviseert om minimaal 100 meter afstand te bewaren.

Loop langzaam achteruit en geef de wolf de mogelijkheid om weg te gaan. Ren niet achter het dier aan en probeer hem nooit te voeren of te lokken.

Komt een wolf toch dichterbij en wordt de afstand kleiner dan ongeveer 30 meter? Maak dan geluid, maak jezelf groot en gebruik grote gebaren.

5. Wat moet ik doen als mijn hond erbij is?

Houd je hond kort aan de lijn en neem samen afstand.

Laat een hond niet achter een wolf aangaan. De provincie noemt het kort aanlijnen van honden nadrukkelijk als een van de basisregels bij een ontmoeting met een wolf.

Ook op de waarschuwingsborden die eerder in Zwolle-Zuid verschenen, werden hondenbezitters gevraagd hun dier kort aangelijnd te houden.

6. Waarom lopen er grote honden tussen sommige schaapskuddes?

Dat zijn kuddebeschermingshonden. Zij worden ingezet om schapen en andere dieren te beschermen tegen mogelijke aanvallen van roofdieren zoals de wolf.

Op de Renderklippen bij Epe op de Veluwe gebeurt dat bijvoorbeeld al. Daar lopen beschermingshonden tussen de schapen en wordt rond de kudde gebruikgemaakt van een elektrisch raster.

De provincie Overijssel noemt zowel elektrische rasters als kuddebeschermingshonden als maatregelen waarmee veehouders de kans op een wolvenaanval kunnen verkleinen.

Een kuddebeschermingshond bewaakt schapen op de Renderklippen bij Epe. Rond de kudde staat een elektrisch raster. Foto © RTV Focus Zwolle

7. Waarom mag mijn eigen hond dan soms niet bij zo’n kudde komen?

Een kuddebeschermingshond is er niet om met passerende honden te spelen. Zijn taak is het bewaken van de schapen.

Dat heeft ook gevolgen voor recreanten. Rond kuddes met beschermingshonden kunnen bezoekers worden gewaarschuwd om afstand te houden. Op de Renderklippen staan bijvoorbeeld borden die wandelaars attenderen op de aanwezigheid van de honden.

Daarmee wordt zichtbaar dat de terugkeer van de wolf niet alleen gevolgen kan hebben voor veehouders. Ook wandelaars en hondenbezitters kunnen op sommige plaatsen te maken krijgen met aangepaste maatregelen rond schaapskuddes.

Bij de schaapskudde op de Renderklippen worden bezoekers gewaarschuwd voor de aanwezige beschermingshonden. Foto © RTV Focus Zwolle

8. Hoe snel kan één wolf uiteindelijk een roedel worden?

Eén wolf is nog geen roedel. Daarvoor moet het dier eerst een partner vinden en zich voortplanten.

Wolven krijgen hun jongen doorgaans in het voorjaar. Volgens de provincie Overijssel worden de pups meestal rond april of mei geboren. Een worp bestaat vaak uit vier tot zes jongen.

Wanneer een mannetje en vrouwtje een territorium vormen en jongen krijgen, ontstaat een roedel.

Voor het Vechtdal is dat op dit moment nadrukkelijk nog geen feit. Eerst moet blijken of de wolf die daar nu wordt waargenomen überhaupt blijft en of het telkens om hetzelfde dier gaat.

De bekende wolventerritoria en roedels in Nederland. Bron: BIJ12 / ANP LocalFocus

9. Wanneer is een wolf eigenlijk officieel gevestigd?

Een enkele waarneming is daarvoor niet genoeg. Ook meerdere foto’s van mogelijk hetzelfde dier betekenen nog niet automatisch dat sprake is van een gevestigde wolf.

Daarvoor wordt onder meer gekeken naar DNA uit bijvoorbeeld haren, uitwerpselen en resten van prooidieren.

Wanneer dezelfde wolf gedurende minimaal zes maanden in hetzelfde gebied wordt aangetoond, wordt gesproken van vestiging.

Dat is precies waarom de recente waarnemingen in het Vechtdal worden gevolgd. De komende maanden moeten duidelijk maken of het om een passant gaat of om een wolf die een eigen leefgebied kiest.

10. Kan een wolf die voor problemen zorgt worden afgeschoten?

Niet zomaar. Wolven zijn beschermd. Het is verboden ze zonder wettelijke grond te vangen of te doden en ook rust- en voortplantingsplaatsen zijn beschermd.

Er zijn wel omstandigheden waarin ingrijpen mogelijk kan worden. ‘Afschot is, onder voorwaarden, alleen mogelijk wanneer wolven mensen aanvallen, agressief zijn of gedurende twee weken meerdere keren vee aanvallen. De provincie is verantwoordelijk voor de uitvoering en handhaving van de omgevingswet.’ zo schrijft de provincie.

Een wolf mag dus niet worden afgeschoten alleen omdat het dier ergens wordt gezien.

Wat gebeurt er na meerdere aanvallen op vee?

Voor veehouders kan de aanwezigheid van een wolf veel directere gevolgen hebben. Overijssel heeft daarom niet alleen subsidie beschikbaar voor preventieve maatregelen, maar beschikt ook over wolfwerende noodsets.

Zo’n noodset kan bestaan uit maximaal 500 meter mobiel wolfwerend raster met geïntegreerde paaltjes, een stroomvoorziening, accu en lader.

Voor uitleen gelden voorwaarden. Zo moet sprake zijn van ten minste twee aanvallen binnen tien dagen binnen een straal van tien kilometer van het betreffende perceel. Bij de aanvallen moeten gehouden hoefdieren gewond of gedood zijn en de aanvallen moeten bekend zijn bij BIJ12.

Schapen in het buitengebied van Zwolle-Zuid bij een bord dat waarschuwde voor een actieve wolf. Foto © RTV Focus Zwolle

Wolf gezien? Meld het

Wie denkt een wolf of sporen van een wolf te hebben gezien, kan daarvan melding doen bij het landelijke Wolvenmeldpunt van BIJ12.

Foto- of videomateriaal kan helpen bij de beoordeling. Ook mogelijke prooiresten, uitwerpselen en andere sporen kunnen waardevolle informatie opleveren.

Voor Overijssel blijft ondertussen vooral de ontwikkeling in het Vechtdal interessant. Pas wanneer dezelfde wolf gedurende langere tijd in het gebied wordt aangetoond, kan worden gesproken over een nieuwe vaste bewoner.